II SA/Ol 201/25

Dnia 20 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2025 roku sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wezwania inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych - oddala skargę. Postanowieniem z 23 stycznia 2025 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.) oraz art. 49 ust. 1a, art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 – Pb), po rozpoznaniu zażalenia D. S. i T. S. (skarżący, inwestorzy) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. (PINB, organ I instancji) z dnia 15 lipca 2024 r. w przedmiocie wezwania inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy: W dniu 3 lutego 2023 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy znajdującej się przy ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w R., przy ul. S. (...), dz. nr (...) od strony dz. nr (...). Następnie, po zawiadomieniu stron, w dniu 21 lutego 2023 r. przeprowadzono oględziny. W trakcie oględzin ustalono, że inwestorzy zrealizowali zabudowę o wymiarach zewnętrznych 2,76 m x 6,49 m. Jest to jedno pomieszczenie, w którym składowane się różne przedmioty należące do właścicieli. W pomieszczeniu zamontowany jest również bojler ciepłej wody, licznik energii elektrycznej i urządzenia, jak podał właściciel T. S., związane z funkcjonowaniem instalacji fotowoltaicznej. Inspektorzy nie stwierdzili, aby przedmiotowe pomieszczenie posiadało połączenie pomiędzy nim a budynkiem mieszkalnym. Przedmiotowa zabudowa, od strony budynku mieszkalnego nie posiada własnej ściany. Ścianę tę stanowi ściana budynku mieszkalnego, na której widoczna jest odsadzka o wysokości ok. 0,85 m. Pozostałe ściany budynku są murowane, jak oświadczył T. S. wykonane są z gazobetonu i ocieplone styropianem. Wejście do pomieszczenia poprzez drzwi dwuskrzydłowe od ulicy S. Dokonano również pomiarów zewnętrznych obiektu, w rzucie dobudowany obiekt ma wymiary 2,76 m x 6,49 m. Jego wysokość przy budynku mieszkalnym wynosi 3,10 m, a przy okapie 2,60 m. Odległość dobudowanego obiektu od ogrodzenia wynosi ok. 30 cm. Inwestorzy przedłożyli zgłoszenie robót z dnia 16 sierpnia 2017 r., na budowę budynku gospodarczego murowanego o wymiarach 5,50 m x 2,80 m o wysokości 2,40 m. Zabudowa miała być usytuowana na granicy pomiędzy działkami (...) a (...). Starosta D. nie wniósł sprzeciwu i potwierdził przyjęcie przedmiotowego zgłoszenia robót w dniu 7 września 2017 r. Dodatkowo inwestorzy przedłożyli zgłoszenie robót z dnia 31 grudnia 2018 r. na budowę "budynku gospodarczego murowanego, pokrytego deskami i papą" o wymiarach 2,70 m x 6,30 m o wysokości 3,0 m. Odnośnie tego zgłoszenia, jak ustalono w Wydziale Architektoniczno-Budowlanym Starostwa Powiatowego w D., wniesiono sprzeciw w drodze decyzji (decyzja Starosty D. z dnia 30 stycznia 2019 r.) z powodu nieuzupełnienia w terminie tego zgłoszenia. T.S. podał do protokołu z oględzin, że nie posiadał informacji o sprzeciwie. PINB dokonał analizy danych dostępnych na geoportalu powiatu działdowskiego z którego wynika, że budynek mieszkalny znajdujących się na dz. nr (...) usytuowany jest w odległości ok 3,20 m od granicy działki. Szerokość objętej postępowaniem zabudowy wynosi 2,76 m, jej odległość od granicy działki wynosi ok. 0,45 m. Postanowieniem z 14 kwietnia 2023 r. organ I instancji wstrzymał budowę budynku gospodarczego realizowaną przez inwestorów przy ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w R. przy ul S. (...), dz. nr (...), od strony dz. nr (...). Inwestorzy skorzystali z możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej i w dniu 15 maja 2023 r. złożyli wniosek o legalizację. Postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do 31 lipca 2023 r. dokumentów legalizacyjnych. W dniu 28 lipca 2023 r. do PINB wpłynął wniosek inwestorów o zmianę ww. postanowienia w zakresie terminu jego wykonania Organ I instancji postanowieniem z 31 lipca 2023 r. zmienił termin wykonania obowiązku do dnia 6 października 2023 r. W dniu 5 października 2023 r. do organu wpłynął kolejny wniosek o zmianę ww. postanowienia w zakresie terminu jego wykonania. Postanowieniem z dnia 6 października 2023 r. organ I instancji zmienił termin wykonania obowiązku do dnia 31 października 2023 r. W związku z nieprzedłożeniem kompletu dokumentów w wyznaczonym terminie PINB decyzją z 21 listopada 2023 r. nakazał inwestorom rozbiórkę budynku gospodarczego znajdującego się przy ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w R. przy ul. S. (...), dz. nr (...) od strony dz. nr (...). Decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r. WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazano, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji winien dokonać oceny przedłożonych przez inwestorów dokumentów, tj. decyzji o warunkach zabudowy, zaświadczenia o zgodności z w/w decyzją o warunkach zabudowy, mapy do celów projektowych. Natomiast w przypadku nieścisłości lub braków należy wezwać inwestora do uzupełnienia, a w przypadku ich kompletności i prawidłowości organ winien dalej procedować w kierunku legalizacji obiektu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB postanowieniem z 30 stycznia 2024 r. zobowiązał inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych w/w dokumentach w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu. W treści wskazał, że analizując przedłożoną dokumentację stwierdził, że inwestorzy nie załączyli projektu zagospodarowania działki lub terenu, który należy sporządzić w myśl. art. 34 ust. 3 pkt 1 Pb. Przedłożona mapa do celów projektowych nie jest wymaganym przepisami projektem zagospodarowania działki lub terenu. Po uzupełnieniu dokumentów legalizacyjnych i ich analizie na podstawie i w zakresie określonym w art. 49 ust. 1a , tj. dokumentów złożonych w toku postępowania w sprawie legalizacji budynku gospodarczego znajdującego się przy ścianie szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w R. przy ul. S. (...), dz. nr (...), od strony dz. nr (...), PINB postanowieniem z 15 lipca 2025 r., na podstawie art. 49 ust. 1a Pb, po raz kolejny zobowiązał inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji w zakresie wyeliminowania w przedłożonym projekcie zagospodarowania działki lub terenu niezgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozporządzenie) - w zakresie usytuowania budynku na działce nr (...) w R. przy ul. S. (...), tj. stwierdzonych nieprawidłowości, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2 Pb. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 7 marca 2024 r. został przesłany przez pełnomocnika inwestorów projekt zagospodarowania terenu działki przy ul. S. (...), nr (...) wraz z oświadczeniem projektanta o jego sporządzeniu zgodnie z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej. Po analizie przedłożonych dokumentów PINB stwierdził, że usytuowanie budynku gospodarczego nie spełnia wymogów zawartych w z § 12 rozporządzenia. W związku z powyższym organ w dniu 22 marca 2024 r. wezwał autorkę przesłanego projektu zagospodarowania terenu w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących przedmiotowego projektu w zakresie zgodności jego usytuowania z ww. warunkami technicznymi. Autorka projektu przyznała, że istniejące usytuowanie budynku gospodarczego nie spełnia przepisów zawartych w ww. rozporządzeniu obowiązującym na dzień powstania obiektu, tłumacząc to faktem, iż nie miała wiedzy na temat okoliczności powstania budynku gospodarczego oraz nie otrzymała od Inwestora pełnej dokumentacji związanej z prowadzoną sprawą, a przedstawione w projekcie usytuowanie budynku potraktowała jako inwentaryzację powykonawczą. W uzasadnieniu postanowienia z 23 stycznia 2025 r. WINB wskazał, że odległość dobudowanego obiektu od ogrodzenia wynosi ok. 30 cm. T. S. poinformował, że nie jest w stanie podać odległości od granicy, ponieważ nie wie jak przebiega granica pomiędzy działkami. PINB dokonał analizy danych dostępnych na geoportalu powiatu d. z którego wynika, że budynek mieszkalny znajdujących się na dz. nr (...) usytuowany jest w odległości ok 3,20 m od granicy działki. Szerokość objętej postępowaniem zabudowy wynosi 2,76 m, zatem jej odległość od granicy działki wynosi ok. 0,45 m. Przedłożona dokumentacja pozwala na stwierdzenie, że usytuowanie budynku gospodarczego nie spełnia wymogów zawartych w z § 12 rozporządzenia. Powyższe potwierdza autorka projektu zagospodarowania terenu, która wprost wskazuje w oświadczeniu z dnia 12 kwietnia 2024 r., że istniejące usytuowanie budynku gospodarczego nie spełnia przepisów zawartych w ww. rozporządzeniu obowiązującym na dzień powstania obiektu, tłumacząc to faktem, iż nie miała wiedzy na temat okoliczności powstania budynku gospodarczego oraz nie otrzymała od inwestora pełnej dokumentacji związanej z prowadzoną sprawą, a przedstawione w projekcie usytuowanie budynku potraktowała jako inwentaryzację powykonawczą. Dalej stwierdziła, że w związku z powyższym nie można było sporządzić dla tego budynku projektu zagospodarowania terenu zgodnego z przepisami. Do oświadczenia dołączyła wniosek o wycofanie z akt sprawy opracowanego przez nią projektu zagospodarowania działki. Z uwagi na powyższe, w niniejszej sprawie zasadne jest nałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości zgodnie z dyspozycją art. 49 ust. 1a Pb. Nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych, które stwierdzono w zakresie określonym w art. 49 ust. 1 Pb powodują, że obowiązek nałożony na podstawie art. 48b Pb nie został wykonany, a jest to warunkiem koniecznym do zalegalizowania samowoli budowlanej, istniejące usytuowanie budynku gospodarczego nie spełnia przepisów zawartych w ww. rozporządzeniu obowiązującym na dzień powstania obiektu. Dodatkowo WINB podniósł, że podjął czynności wyjaśniające w kwestii podnoszonej przez skarżących w toku postępowania, tj. niedoręczenia przez właściwy organ (Starostwo Powiatowe w D.) sprzeciwu do zgłoszenia robót z dnia 31 grudnia 2018 r. na budowę "budynku gospodarczego murowanego, pokrytego deskami i papą" o wymiarach 2,70 m x 6,30 m o wysokości 3,0 m. Odnośnie tego zgłoszenia, jak ustalono w Wydziale Architektoniczno-Budowlanym Starostwa Powiatowego w D., wniesiono sprzeciw w drodze decyzji (decyzja Starosty D. z dnia 30 stycznia 2019 r.) z powodu nieuzupełnienia w terminie tego zgłoszenia. T. S. podał do protokołu z oględzin, że nie posiadał informacji o sprzeciwie. WINB wystąpił do w/w Starostwa o przesłanie akt dotyczących tego zgłoszenia. Dokonując analizy przesłanych dokumentów stwierdzono, że z adnotacji na przedmiotowych przesyłkach nie wynika, aby były awizowane powtórnie, co uniemożliwia ocenę prawidłowości doręczenia zastępczego. Poprawnie wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dowodem niezbędnym dla ustalenia czy spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi umieszczonymi na tym dokumencie. W związku z powyższymi wątpliwościami WINB dwukrotnie wystąpił do Poczty Polskiej czy spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego zgodnie z art. 44 § 1-4 k.p.a. W odpowiedzi owe wątpliwości nie zostały rozwiane, gdyż Poczta wskazała, że: "z uwagi na upływ terminu do wniesienia reklamacji, nie zachodzą przesłanki do zbadania sprawy i brak jest możliwości pozyskania wyjaśnień oraz dokonania oceny poprawności realizacji usługi". Nie mniej jednak mając na uwadze powyższe, organ I instancji winien wziąć pod uwagę w/w okoliczności i dokonać oceny w zakresie czy w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki z art. 50-51 Pb. W skardze wniesionej do Sądu na postanowienie WINB pełnomocnik skarżących zarzucił mu naruszenie: - art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 12 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w innym przedmiocie, niźli zażalenie wywiedzione przez skarżącego, albowiem organ wydał decyzję w przedmiocie rozpoznania zażalenia na wstrzymania budowy sauny w miejscowości R. na działce nr (...), w sytuacji gdy skarżący wniósł zażalenie na postanowienie zobowiązujące do wyeliminowania w przedłożonym projekcie zagospodarowania działki lub terenu niezgodności z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - w zakresie usytuowania budynku na działce nr (...) w R. przy ul. S. (...), tj. stwierdzonych nieprawidłowości, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2 Pb; - art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez pobieżną ocenę materiału dowodowego oraz brak uwzględniania wykraczania przez § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poza delegację ustawową przy stwierdzeniu braku zgodności z tymi przepisami projektu zagospodarowania działki; - art. 44 § 1-4 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niedostatecznie wyjaśnienie czy organ I instancji i II instancji uznały sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych z dnia 31 grudnia 2018 r. za skutecznie doręczony skarżącemu, w sytuacji gdy brak sprzeciwu wywołuje skutki prawne, które organ administracji publicznej winien uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2011 r., II OSK 1518/10 oraz z dnia 10 maja 2019 r., II OSK 1563/17 gdzie zawarte jest stanowisko, że "przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykracza poza delegację ustawową ograniczając przy tym konstytucyjne prawo własności, co powoduje konieczność odmowy jego zastosowania, w sytuacji gdy sposób usytuowania nieruchomości na działce nie wiąże się z konkretnym niebezpieczeństwem dla dobra chronionego prawem. Dodatkowo wskazał na stanowisko NSA zawarte w wyroku z 27 marca 2012 r., sygn. II OSK 42/11, CBOSA, co do tego, że kwestia odległości obiektu od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że postanowieniem z 3 kwietnia 2025 r. sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu z 23 stycznia 2025 r. i określił przedmiot sprawy jako wezwanie inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1697) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, a także postanowienie je poprzedzające nie naruszają przepisów prawa. Na wstępie Skład orzekający WSA uznaje za własne stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 27 marca 2012 r., sygn. II OSK 42/11 (CBOSA), co do tego, że kwestia odległości obiektu od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Kwestia odległości obiektu od granicy działki sąsiedniej, uwarunkowana jest warunkami technicznymi w zakresie o jakim mowa w art. 5 i art. 6 Pb, a nie tylko samym wymogiem posadowienia budynku w określonej odległości od granicy działki sąsiedniej. Dlatego też, jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym, wynikającym z przepisów Pb, o takim naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych, które definitywnie uniemożliwiałoby, zgodnie z art. 48 ust. 2 w/w ustawy, doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (por. wyroki NSA z 12 stycznia 2011 r., II OSK 5/10, z 23 czerwca 2015 r. II OSK 2824/13, opubl. CBOSA). Punkt wyjścia do rozważań stanowić musi przypomnienie, że zaskarżone postanowienia zostały wydane w procedurze legalizacyjnej, która umożliwia doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego. Przepisy art. 48 i art. 48a Pb. dotyczą wstrzymania budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia oraz możliwości złożenia wniosku o legalizację. Zgodnie z art. art. 49 ust. 1 pkt. 1 Pb w przypadku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego sprawdza: 1) kompletność dokumentów legalizacyjnych, w tym kompletność projektu budowlanego; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy, w tym zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi; jeżeli budowa została zakończona, sprawdza się zgodność z przepisami obowiązującymi w chwili zakończenia budowy. Natomiast w myśl pkt 1a. powyższego artykułu w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w zakresie, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Nie tracąc z pola widzenia zarzutów skargi podkreślić trzeba, że przepisy Pb dotyczące legalizacji samowoli budowlanej przewidują etapowość postępowania zmierzającego do likwidacji skutków samowoli budowlanej. Pierwszy etap dotyczy ustalenia, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę (lub bez wymaganego zgłoszenia). Drugi etap sprowadza się do oceny organu, czy obiekt można zalegalizować, tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację obiektu. Przekładając powyższe do realiów niniejszej sprawy przypomnienia wymaga, że PINB wstrzymał budowę przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Pb organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Z kolei w myśl ust. 3 powyższego artykułu, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Ponadto, stosownie do treści art. 48 ust. 5 Pb, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Sąd podkreśla, że powyższe postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie zostało zaskarżone do organu wyższego stopnia, a następnie do sądu administracyjnego. Inwestorzy skorzystali z możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej i w dniu 15 maja 2023 r. złożyli wniosek o legalizację. Postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do 31 lipca 2023 r. dokumentów legalizacyjnych. Przedstawiony powyższy przebieg postępowania zdeterminował dalszy bieg procesu legalizacyjnego. Należy podkreślić, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i zostanie złożony wniosek o jej legalizację to organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wdrożenia postępowania legalizacyjnego, którego pierwszym etapem jest wydanie postanowienia na podstawie art. 48b Pb w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych w tym przepisie dokumentów. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że Pb nie przewiduje żadnego odstępstwa od katalogu dokumentów, których przedłożenie warunkuje zalegalizowanie samowoli budowlanej. W tym zakresie organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodnym uznaniem. Istotne jest również to, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma prawnej możliwości legalizacji robót budowlanych w sytuacji, kiedy inwestor nie wykonuje obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej. Innymi słowy inwestor, nie przedkładając organowi wymaganych prawem dokumentów, uniemożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że inwestorzy poczynili próbę wypełnienia obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia 30 stycznia 2024 r. ale jej nie sprostali. Natomiast PINB postanowieniem z 15 lipca 2025 r. po raz kolejny zobowiązał inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji w zakresie wyeliminowania w przedłożonym projekcie zagospodarowania działki lub terenu niezgodności z przepisami rozporządzenia w zakresie usytuowania budynku na działce nr (...) w R. przy ul. S. (...), tj. stwierdzonych nieprawidłowości, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2 Pb. Organ, stwierdzając braki w przedłożonych dokumentach i wychodząc naprzeciw woli inwestorów zalegalizowania prac wdrożył tryb z art. 49 ust. 1a Pb. Zgodnie z jego treścią, jeśli w toku postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego stwierdzi nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych (co miało miejsce w niniejszej sprawie), wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. Postanowienie to daje inwestorowi możliwość i szanse legalizacji samowolnie wykonanych prac, poprzez wyznaczenie kolejnego terminu na złożenie wymaganych dokumentów. Mając na uwadze powyższe wywody, należy ponownie podkreślić, że przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postepowaniu jest legalność postanowienia w zakresie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych. Tak zakreślony przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej powoduje, że kontrola legalności, dokonywana przez Sąd, ogranicza się do zbadania czy organ był uprawniony do jego wydania, nie zaś do kontroli całokształtu postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, w tym kontroli postanowień wydawanych na wcześniejszym etapie, od których służyło odrębne środki zaskarżenia. Innymi słowy przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ocena czy organ był uprawniony do wydania postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych, nie zaś ocena czy strona skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej. Postanowienie wydane w trybie art. 49 ust. 1a Pb jest to postanowienie incydentalne, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Obowiązek wydania wspomnianego postanowienia ma charakter obligatoryjny ("w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w zakresie, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje") i nie pozwala na branie pod uwagę żadnych innych względów poza wskazanymi w art. 49 ust. 1a Pb. Mając na uwadze powyższe rozważania, przedwczesne są zarzuty skargi dotyczące doręczenia skarżącemu sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych z dnia 31 grudnia 2018 r., jak też braku uwzględnienia "wykroczenia poprzez interpretację § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poza delegację ustawową przy stwierdzeniu braku zgodności z tymi przepisami projektu zagospodarowania działki". Jak wskazał WINB w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia organ I instancji winien wziąć pod uwagę powyższe okoliczności i dokonać oceny w zakresie czy w niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki z art. 50-51 Pb. Jeszcze raz należy powtórzyć, że skuteczność legalizacji zależy od woli inwestora. To od jego decyzji zależy, czy zdecyduje się na złożenie wymaganych dokumentów. Tryb legalizacji samowoli budowlanej stanowi bowiem swoistą przeciwwagę, do stosowanej kiedyś jedynej sankcji w formie nakazu rozbiórki. Stosowanie tego trybu jednak w dużej mierze pozostaje w gestii samego inwestora. Z uwagi na powyższe Sąd na obecnym etapie postępowania za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi. Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów proceduralnych, to jest art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80, i art. 107 § 3 k.p.a. Organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 w zw. art. 80 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Stwierdzić także należy, że uzasadnienia postanowień organów obu instancji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a., gdyż wskazują na fakty, które organy uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska skarżących. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniają podstawę prawną postanowienia oraz przytaczają przepisy obowiązującego prawa mające zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. Fakt, że strona skarżąca odmienne interpretuje zastosowane w sprawie przepisy prawa oraz dokonane ustalenia faktyczne nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są wadliwe. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.