II SA/Ol 208/23

WyrokWSA w Olsztynie2023-05-04

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Piotr Chybicki, Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest zgodne z prawem, gdy inwestor wykonał rozbudowę budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest zgodne z prawem, jeśli inwestor wykonał roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowienie to ma charakter formalny i procesowy, nie rozstrzyga o legalizacji samowoli budowlanej, lecz nakazuje wstrzymanie robót i zabezpieczenie terenu budowy. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wpływa na wynik sprawy, jeśli strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu.
Stan faktyczny
A.W. jako inwestor wykonała rozbudowę budynku gospodarczego na działce w gminie S. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po kontroli przeprowadzonej 19 października 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczytnie wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, które zostało utrzymane w mocy przez Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. A.W. zaskarżyła postanowienie, zarzucając naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. 2022, poz. 2000) oraz art. 48 ust. pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - po rozpatrzeniu zażalenia A.W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczytnie z 21 listopada 2022 r. (Inspektor, organ I instancji) znak: NB 7355-6/22/Św, wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego na działce [...] obręb [...] gmina S. - utrzymał mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Postanowieniem z 21 listopada 2022 r. Inspektor wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego na terenie działki [...] obręb [...] gmina S. wskazując, iż w następstwie przeprowadzonej 19 października 2022 r. kontroli ustalono, że na jej terenie nastąpiła rozbudowa od strony szczytowej budynku gospodarczego o pomieszczenie o wymiarach 5,65m x 5,20 m. Inwestorem robót zrealizowanych w 2022 r. była A.W. i na ich wykonanie nie uzyskała stosownej zgody organu administracji architektoniczno- budowlanej. Organ II instancji utrzymując w mocy skarżone postanowienie Inspektora uznał, ze skoro powierzchnia zabudowy rozbudowanego obiektu budowlanego w analizowanym przypadku przekracza 35 m2 , na realizację inwestycji wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę (argumentum a contrario z art. 29 Pb). Za bezsporne uznał też, że A.W. - współwłaścicielka działki nr [...] obręb [...] gmina S. – w 2022r. wykonała roboty budowlane, skutkujące rozbudową budynku gospodarczego ( wymiary powstałego pomieszczenia 5,65 m x 5,2 m.), co potwierdzają ustalenia protokołu kontroli obiektu przeprowadzone z 19 października 2022 r., jak również analiza porównawcza dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez stronę postępowania (zdjęcie przedstawiające stan sprzed wykonanych robót) oraz materiału fotograficznego wykonanego podczas czynności kontrolnych przez inspektorów PINB w Szczytnie. W wyniku wykonanych robót dotychczasową konstrukcję wiaty przy budynku gospodarczym zastąpiła rozbudowana część budynku gospodarczego funkcjonalnie i konstrukcyjnie powiązana z częścią istniejącą (wspólna ściana). Powyższe implikowało zastosowanie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb. W skardze A.W. zarzuciła naruszenie: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez przeprowadzenie w sposób wadliwy kontroli instancyjnej, w skutek której bezzasadnie utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 KPA poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy polegających na: - nieudostępnieniu jej akt sprawy - nie wysłaniu jej zawiadomienia o możliwości zapoznania z dokumentacją sprawy, uzyskiwania wyjaśnień i składania wyjaśnień, 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 61 § 4 KPA i 10 § 1 KPA polegającego na braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania oraz o zapewnieniu stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Mając powyższe na względzie, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Podała, że część garażowa służyć będzie do przechowywania samochodu, w mniejszej części będę trzymała opał. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kontrolując zatem legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że nie narusza ono prawa, a zatem skarga nie jest zasadna. Prawnomaterialną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. 2023, poz. 682, dalej Pb), zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (pkt 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (pkt 4). Postanowienie o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nakaz zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób trzecich jest typowym postanowieniem wpadkowym podejmowanym w ramach prowadzonego postępowania, ponieważ w oparciu o przedmiotowe rozstrzygnięcie nie rozstrzyga się o losach prowadzonego postępowania, a jedynie nakazuje się wstrzymanie z dalszymi pracami budowlanymi oraz takie zabezpieczenie terenu budowy, które nie będzie stwarzało zagrożenia dla osób trzecich. Zatem postanowienie o wstrzymaniu budowy ma charakter formalny, czysto procesowy, a jego jedynym skutkiem jest ewentualne niedopuszczenie do kontynuacji robót budowlanych w warunkach samowoli i przeprowadzenie postępowania naprawczego. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie kończy postępowania i nie załatwia co do istoty kwestii legalizacji samowoli budowlanej. Umożliwia ono rozważenie przez organ nadzoru budowlanego, jakie nakazy lub zakazy w odniesieniu do stwierdzonej samowolnej budowy powinny zostać wydane. Rozstrzygnięcie w tym zakresie umożliwia następnie inwestorowi uruchomienie postępowania zmierzającego do legalizacji samowolnie postawionego obiektu budowlanego, względnie będzie wymuszało na organie nadzoru budowlanego uruchomienie innego postępowania, a mianowicie zmierzającego do wydania nakazu rozbiórki. Oznacza to, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest dopiero elementem wstępnym dla dalszych działań we wskazanym zakresie. Skoro tak, to w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nie może więc formułować jakichkolwiek ocen dotyczących merytorycznej oceny wniosku o legalizację, ani też w jakikolwiek sposób narzucać treści przyszłego rozstrzygnięcia, jakie powinno zostać wydane w związku ze złożeniem wniosku o legalizację. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy w ocenie Sądu skarżone postanowienia odpowiadają prawu. Z protokołu kontroli z 19 października 2022r. wynika, że do istnieją czego budynku gospodarczego na powyższej działce dobudowane zostały dwa pomieszczenia gospodarcze, od strony szczytowej (wskutek przebudowy wiaty, prace zakończono we wrześniu 2022r.) oraz z tyłu (była przebudowana i remontowana ok. 2 lata temu). Inwestorem wspomnianych dobudów była A.W., która nie uzyskała pozwolenia (bądź zgłoszenia) na rzeczone dobudowy (przy braku wiedzy na tą od tyłu budynku). Zatem zaistniały podstawy do zastosowania w sprawie analizowanego art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowalnych związanych z rozbudową budynków gospodarczego na działce nr [...], obręb [...], gm. S., jako zrealizowanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Adresatem skarżonych postanowień są współwłaściciele działki nr [...] obręb [...], gmina S. - w tym skarżąca, jako inwestor - co pozostaje w zgodności z art. 52 Pb, a przeto zapewnia efektywną wykonalność nałożonego obowiązku. Wobec powyższego zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wprawdzie w aktach sprawy brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, niemniej ów brak w żaden sposób nie miał wpływy na wynik postepowania, jako, że o skarżąca została zawiadomiona o kontroli, w której zresztą uczestniczyła 19 października 2022r. Nadto efektywnie brała udział w postępowaniu, zatem zarzuty o uniemożliwianiu jej tego są całkowicie oderwane od stanu faktycznego sprawy. Postępowanie zostało przeprowadzone z zachowaniem art. 77 k.p.a., same zaś rozstrzygnięcia odpowiadają prawu (art. 6 i art. 7 k.p.a.) mając opacie w art. 48 ust. 1 pkt 1 Pb. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że kontrolowane postanowienie odpowiadają prawu, a skarga nie jest zasadna z przyczyn wyżej powołanych, dlatego na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło