II SA/Ol 208/26

PostanowienieWSA w Olsztynie2026-04-20

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której celem statutowym jest ochrona środowiska, posiada legitymację skargową do wniesienia skargi na czynność organu w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, jeśli nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi na czynność organu w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, jeśli nie wykazała indywidualnego interesu prawnego ani nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym w zakresie swojej statutowej działalności dotyczącej interesów prawnych innych osób. Brak legitymacji skargowej stanowi podstawę do odrzucenia skargi.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie Z, działające na rzecz ochrony środowiska, wniosło skargę na czynność Starosty O. dotyczącą aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, polegającą na zmianie użytku gruntowego. Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym. Starosta wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że jedynie ujawnia dane wynikające z dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia Z i zwrócił uiszczoną kwotę 200 złotych tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Z na czynność Starosty O. w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Stowarzyszenie Z (dalej: "Stowarzyszenie") wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na czynność Starosty O. (dalej: "Starosta") w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę oznaczenia użytku gruntowego działki nr [...], obr. [...], gmina S., z użytku rolnego na zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy. Stowarzyszenie wskazało, że jest organizacją społeczną, której celem statutowym jest m.in. ochrona środowiska przyrodniczego, kulturowego i krajobrazu T. oraz gminy S. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie dokonuje samodzielnie ustalania rodzaju użytków gruntowych, ani nie prowadzi w tym zakresie własnych ustaleń w terenie. Jedynie ujawnia w ewidencji dane wynikające z dokumentów stanowiących podstawę aktualizacji ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, ponieważ została wniesiona przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a powołanej ustawy. Legitymacja do złożenia skargi została więc oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić – co do zasady – podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego. W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Istnienie legitymacji skargowej w pierwszej kolejności podlega badaniu przez sąd administracyjny. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi. Niewykazanie owego związku skutkuje tym, że podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie posiada indywidualnego interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu. Stowarzyszenie nie brało także udziału w postępowaniu administracyjnym jako organizacja społeczna w zakresie swojej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W konsekwencji przyjąć należało, że skarżącemu Stowarzyszeniu nie przysługuje legitymacja skargowa w niniejszej sprawie. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło