II SA/Ol 212/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 6 listopada 2009 r. M.P. zwrócił się Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. o udzielenie mu jednorazowej pomocy finansowej w kwocie 100 zł, z przeznaczeniem na zakup podręcznika i przyborów szkolnych. Podał, że od 1 września 2009 r. podjął naukę w Zasadniczej Szkole Zawodowej i na rok szkolny 2009/10 chciałby zakupić podręcznik i inne niezbędne rzeczy związane z kontynuowaniem nauki. Następnie przedmiotowy wniosek został uzupełniony zaświadczeniem Dyrektora Zespołu Szkół Nr 1 Zasadniczej Szkoły Zawodowej dla Dorosłych w N. potwierdzającym, że M.P. jest uczniem klasy pierwszej Zasadniczej Szkoły Zawodowej dla Dorosłych w N. o profilu monter-elektronik. Decyzją z dnia 25 listopada 2009 r., wydaną z upoważnienia Wójta Gminy J., odmówiono M.P. przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na cele edukacyjne (zakup podręcznika, zakupów szkolnych). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362, ze zm.) osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, dlatego też odmówiono wnioskodawcy pomocy w formie zasiłku celowego. Od powyższej decyzji M.P. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., w którym potwierdził fakt odbywania kary pozbawienia wolności. Wskazał, iż w jego odczuciu przysługuje mu prawo do wnioskowanego świadczenia, gdyż cały czas jest zameldowany na pobyt stały w gminie J., a jednorazowa pomoc w kwocie 100 zł jest mu niezbędna na cele edukacyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia 15 lutego 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż z unormowania art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynika, iż ma ono charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy orzekające w sprawach pomocy społecznej nie mają podstaw do stosowania go na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie M.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o zweryfikowanie zaskarżonej decyzji pod względem prawnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżona decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W tych to ramach Sąd przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć stwierdził, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił w rozpoznawanej sprawie przepis art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją tego przepisu osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Jak trafnie wskazał organ II instancji powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący (ius cogens), co oznacza, że decyzja podjęta na jego podstawie jest decyzją związaną, a jej treść wyznacza przepis prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów organ nie ma możliwości orzekania w oparciu o uznanie administracyjne i przyznania zasiłku celowego osobie odbywającej karę pozbawienia. Inne bowiem działanie naruszyłoby podstawowe zasady funkcjonowania organów administracji publicznej, które działają na podstawie przepisów prawa. W sprawie niniejszej organy obu instancji ustaliły, że M.P., domagający się przyznania zasiłku celowego, przebywa w Zakładzie Karnym w N., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. W konsekwencji tego słusznie uznały, iż w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka negatywna, wymieniona w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, która uniemożliwia przyznanie mu wnioskowanego świadczenia. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skargę M.P. jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.