II SA/Ol 213/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki części obiektu na skutek sprzeciwu E. S. od postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 17 kwietnia 2014 r., Sygn. akt II SA/Ol 213/14 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania E. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym sprzeciwie E. S. zakwestionował rozstrzygnięcia referendarza. Podniósł m.in., że nie jest w stanie wygospodarować z uzyskiwanych przychodów i posiadanego majątku jakichkolwiek środków na opłacenie kosztów sądowych z uwagi na to, że wszystkie środki jakie posiada przeznacza na wydatki związane z utrzymaniem. Nie posiada żadnego majątku, otrzymuje zasiłek okresowy z tytułu niepełnosprawności i bezrobocia, jest schorowany. Dodał, że dzieci nie są w stanie pomóc mu finansowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie sprzeciwu, który nie został odrzucony powoduje, że zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z postanowieniami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania przez podmiot dążący do wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym (art. 199 tej ustawy), natomiast odstępstwem od niej jest zwolnienie z kosztów postępowania (prawo pomocy). Prawo pomocy, jako formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu Państwa, powinno mieć zatem miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznanie w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższa regulacja obliguje Sąd do przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, w przypadku stwierdzenia spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w § 1 art. 246. Zauważyć też trzeba, że wyjątkowy charakter tej instytucji powoduje, że jest ona stosowana tylko w przypadkach osób, które istotnie nie posiadają żadnych możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania. Chodzi zatem o sytuację, gdy posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie tych kosztów spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb strony. Skarżący wykazał, że jest rencistą, pobiera świadczenie z pomocy społecznej, toczy się wobec niego egzekucja komornicza. Renta w wysokości "[...]" zł w całości jest wydatkowana na bieżące utrzymanie. Nadto skarżący nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, lokat, itp. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżący znajduje się w trudnych warunkach materialnych i nie posiada środków majątkowych, umożliwiających poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Powyższe uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie wskazać należy skarżącemu, że strona w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma zapewniony szereg gwarancji procesowych, chroniących jej prawa. Należą do nich m. in. określony w art. 6 p.p.s.a. obowiązek sądu udzielania stronie występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a także nie związanie sądu granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.), co nakazuje brać sądowi pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, nie tylko te wskazane przez skarżącego. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.