II SA/Ol 214/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić zwolnienia Stowarzyszenia A od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, Stowarzyszenie A, zwane dalej Stowarzyszeniem, wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniesiono, iż Stowarzyszenie zostało założone w dniu "[...]" i w chwili obecnej nie posiada żadnego majątku. Wskazując cele Stowarzyszenia zauważono, iż nie jest ono organizacją nastawioną na zysk, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a wszystkie środki, znajdujące się w jego dyspozycji są na bieżąco przeznaczane na realizację celów statutowych. Składki członkowskie wynoszą 10 zł miesięcznie. Podnosząc, iż obecna sytuacja finansowa Stowarzyszenia nie pozwala na realizację celów statutowych wskazano, iż poniesienie wpisu od skargi na tym etapie działalności byłoby dotkliwym obciążeniem finansowym znacząco oddalającym organizację od założonych celów. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż stan rachunku bankowego Stowarzyszenia na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wniósł 6,90 zł. Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, może być przyznane, gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje bowiem jedynie stronom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie stronom, które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy, Stowarzyszenie nie wykazało, że z przyczyn od siebie niezależnych nie może pozyskać środków niezbędnych do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, iż Stowarzyszenie, zamierzając prowadzić statutową działalność, powinno liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniach, w których uzna swój udział ze celowy i w stosownym czasie zabezpieczyć odpowiednie środki na ich pokrycie z własnego majątku. Zauważyć należy, iż stosownie do § 25 ust. 1 Statutu Stowarzyszenia, źródłami powstania jego majątku są: a. składki członkowskie, b. darowizny, zapisy i spadki, środki pochodzące z ofiarności publicznej, ze sponsoringu, c. dotacje, subwencje, udziały, lokaty, d. działalność gospodarcza. Z uzasadnienia wniosku wynika jednak, iż służący realizacji celów Stowarzyszenia majątek powstaje obecnie wyłącznie ze składek członkowskich w wysokości 10 zł miesięcznie, z których środki jak podniesiono nie pozwalają na realizację w pełni celów statutowych. Mając to na uwadze, stwierdzić należy, że członkowie Stowarzyszenia, ustalając wysokość składek członkowskich na wskazanym poziomie i nie szukając jednocześnie dodatkowych sposobów gromadzenia środków niezbędnych do jego funkcjonowania godzą się w istocie z ograniczonym charakterem działalności utworzonego przez nich Stowarzyszenia. W tej sytuacji, Stowarzyszenie nie może twierdzić, że z powodów od siebie niezależnych nie może pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Podnieść jednocześnie należy, iż niniejsza sprawa nie jest pierwszą sprawą sądowoadministracyjną prowadzoną przez Stowarzyszenie. Wnosząc skargę do sądu administracyjnego, Stowarzyszenie powinno liczyć się zatem z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego związanych z jego prowadzeniem i wykorzystać wszelkie możliwe sposoby na pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. W warunkach niniejszej sprawy Stowarzyszenie nie wykazało natomiast, że wyczerpało wszystkie możliwe sposoby na pozyskanie tych środków, czy to poprzez podwyższenie składek członkowskich, czy też poprzez podjęcie próby pozyskania dodatkowych źródeł powstania majątku. W konsekwencji, nie można stwierdzić, że wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji, zwolnienie Stowarzyszenia z obowiązku poniesienia kosztów sądowych oznaczałoby przerzucenie ciężaru jego funkcjonowania na Państwo, a to prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.