II SA/Ol 217/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-07-04
Skład orzekający: Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy, sąd powinien rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, na podstawie kryterium wykazania przez stronę trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego powoduje utratę mocy tego postanowienia i konieczność rozpoznania sprawy przez sąd. W przypadku, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, powinien być rozpatrywany na podstawie kryterium wykazania przez stronę trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżąca I. J. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając przedstawione dokumenty za niewystarczające do oceny sytuacji finansowej. Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, podnosząc, że jest bezrobotna, opiekuje się chorą matką i oczekuje na operację.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowił przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego na skutek sprzeciwu I. J. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 19 czerwca 2012 r., Sygn. akt II SA/Ol 217/12 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r. odmówił I. J. ustanowienia radcy prawnego wskazując, że dokumenty przedstawione przez skarżącą nie obrazują jej rzeczywistej sytuacji finansowej i jako takie nie mogą stanowić podstawy przyznania prawa pomocy.
Kwestionując rozstrzygnięcia referendarza skarżąca podniosła m.in., że przedstawiła wszystkie posiadane dokumenty obrazujące jej sytuację majątkową. Wskazała, że jest osobą bezrobotną i nie może podjąć pracy bowiem opiekuje się chorą matką. Dodała również, ze czeka na operację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skuteczne wniesienie sprzeciwu przez skarżącą, w myśl cytowanego przepisu, powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2012 r. i konieczność rozpoznania sprawy, będącej przedmiotem sprzeciwu, przez Sąd.
Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 244 w związku z art. 245 p.p.s.a., na wniosek strony, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (obejmujące zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub całkowitym (obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego).
Należy zwrócić jednak uwagę, że na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji pozostaje do rozstrzygnięcia jedynie kwestia ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy. Wobec powyższego wniosek skarżącej winien zostać rozpatrzony w oparciu o kryterium wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., które statuuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika z oświadczeń skarżącej, zawartych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają ze skarżąca jej mąż oraz córka. Skarżąca jest bezrobotna, nie posiada oszczędności. Rodzinę utrzymuje mąż skarżącej uzyskujący dochody w kwocie ok. "[...]" netto. Wprawdzie skarżąca jest współwłaścicielką domu mieszkalnego o pow. 60 m2, jednakże - według jej oświadczeń - nie uzyskuje ona z tego tytułu pożytków, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006r., Sygn. akt I OZ 921/06, niepublikowany).
Przyjmując wiarygodność oświadczeń skarżącej - złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy - że znajduje się ona w na tyle trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić.
Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło