II SA/Ol 217/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. – Zakład "[...]" w "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie kary za odbieranie odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do prowadzonego rejestru działalności regulowanej postanawia odmówić zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych. W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", B. B. złożyła wniosek "o zwolnienie z kosztów wpisu sądowego". W uzasadnieniu podniosła, iż nie jest w stanie ponieść wpisu w kwocie 1.500 zł, ponieważ jej obecna sytuacja finansowa nie pozwala na zgromadzenie takiej kwoty. Wskazała, że jest "[...]" i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie "[...]" – "jest to mikroprzedsiębiorstwo, "[...]"." Dodała, iż ze względu na brak możliwości konkurowania z dużymi podmiotami utraciła dotychczasowe źródła przychodów (w postaci "[...]"), a przychody uzyskiwane obecnie nie pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego. Do przedmiotowego wniosku, wnioskodawczyni załączyła wypełniony urzędowy formularz PPF. W rubryce nr 4 wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem dorosłych dzieci. W rubryce nr 7.1. wykazała dom o powierzchni "[...]" oraz nieruchomość rolną o powierzchni "[...]", w rubryce nr 7.2.2. – samochód, wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast w rubryce nr 10 – dochody: własny z tytułu emerytury i "ryczałtu", syna z tytułu umowy o pracę i córki z tytułu renty "[...]" w łącznej wysokości "[...]". Zauważyć należy, iż we wniosku, do którego załączony został formularz, wnioskodawczyni wniosła wyłącznie o zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. Mając na uwadze sposób wypełnienia rubryki nr 4 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, przyjąć jednak należy, iż w warunkach niniejszej sprawy zakresem żądania wnioskodawczyni objęte jest zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż strony zobowiązane są co do zasady do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W konsekwencji, jeżeli strona ma środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, bądź też posiada majątek, szczególnie nieruchomości, to powinna partycypować w kosztach postępowania (zob. M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 725-728 i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż sytuacja materialna wnioskodawczyni i jej dzieci nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie jej od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Wskazać należy, iż zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni, zawartym w formularzu, miesięczny dochód jej 3-osobowej rodziny to "[...]". Mając na uwadze wysokość tego dochodu, przyjąć należy, iż przy rozsądnym gospodarowaniu, umożliwia on nie tylko zabezpieczenie środków na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb wnioskodawczyni i jej dzieci, ale również na uiszczenie wymaganego obecnie wpisu od skargi oraz zgromadzenie środków pieniężnych na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, iż dochód ten "[...]" przewyższa koszty sądowe niniejszej sprawy, zaś wnioskodawczyni poza ogólnym stwierdzeniem zawartym we wniosku, do którego załączony został formularz, że przychody uzyskiwane obecnie z tytułu działalności gospodarczej nie pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego, w istocie nie wskazała dlaczego, przy stosunkowo wysokim dochodzie 3-osobowej rodziny, wykazanym w formularzu, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Wnioskodawczyni nie wskazała bowiem szczególnych wydatków, których ponoszenie w przypadku jej rodziny jest obecnie konieczne, nie powołała się też na wyższą od przeciętnej, a uzasadnioną sytuacją tej rodziny, wysokość określonych wydatków koniecznych. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawczyni nie wykazała, że mimo dochodu we wskazanej wysokości nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dodatkowo zauważyć należy, iż wnioskodawczyni i jej dzieci posiadają również nieruchomości – dom oraz nieruchomość rolną. Co do zasady posiadany majątek może natomiast przynosić potencjalne pożytki, może też służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.