II SA/Ol 22/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla opiekuna postanawia odmówić ustanowienia dla skarżącej adwokata. We wniosku z dnia 31 marca 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – D. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, iż pozbawiono ją bezprawnie zasiłku pielęgnacyjnego, pomimo tego, że opiekuje się mężem – osobą o "[...]" stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i sześciorgiem dzieci. Do jej majątku należy mieszkanie o powierzchni "[...]" (""[...]" wymaga kapitalnego remontu") oraz działka o powierzchni "[...]" ("wspólna dla budynku", w którym znajduje się mieszkanie). W rubryce nr 8 wyjaśniła, iż stan prawny "miejsca zamieszkania" ("[...]") jest nieuregulowany – "[...]". W rubryce nr 10 skarżąca wykazała dochód z tytułu renty męża w kwocie "[...]" oraz dochód własny i dzieci z tytułu alimentów w kwocie "[...]", załączając do wniosku kopie dokumentów źródłowych potwierdzających ich wysokość. W rubryce nr 9 dodała, iż otrzymuje zasiłki rodzinne, natomiast w rubryce nr 11 wykazała ponoszone miesięcznie wydatki: energia elektryczna – ok. "[...]", zimna woda – ok. "[...]", lekarstwa męża i syna – ok. "[...]", opał – ok. "[...]", stancja dzieci – "[...]", wyżywienie – "[...]" / na osobę. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, skarżąca wezwana została do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej [w zakresie odnoszącym się do wykazanego we wniosku mieszkania oraz składników majątku męża (budynki, grunty oraz ich rodzaj i stan, inwentarz żywy, itd.)] oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do otrzymywanych przez rodzinę zasiłków rodzinnych oraz niewykazanych we wniosku, a otrzymywanych dotychczas – świadczeń z funduszu alimentacyjnego; ewentualnego korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny; dzieci skarżącej i ewentualnych dochodów, jakie osiągają; ponoszonych wydatków miesięcznych oraz źródła pokrycia wydatków wykazanych we wniosku, które przewyższają wysokość wykazanego we wniosku dochodu; odprawy "[...]" wypłaconej mężowi skarżącej, a także wyciągów z posiadanych przez członków rodziny rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej jej rodziny oraz źródeł utrzymania i ponoszonych przez nią wydatków, odprawy "[...]" jej męża, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie sytuacji materialnej jej rodziny i tym samym ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania przedmiotowych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.