II SA/Ol 221/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.Ł., A.Ś. i P.T. na uchwałę Rady Gminy D. z dnia 30 września 2013 r., nr "[...]" w przedmiocie skargi na działalność Wójta Gminy postanawia odrzucić skargę. Rada Gminy D. podjęła w dniu 30 września 2013 r. uchwałę nr "[...]" w sprawie rozpatrzenia skargi na działalnie Wójta Gminy D. Powyższą uchwałę zaskarżyli do tut. Sądu R.Ł., A.Ś. i P.T., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych. Skarżący zarzucili, że bezpodstawnie zostali pozbawieni prawa do dostępu do nowobudowanej kanalizacji gminnej. Ich nieruchomości nie zostały objęte budową, nie zostały im zapewnione również inne, możliwe sposoby utylizacji ścieków. Przez pozbawienie skarżących prawa do dostępu do kanalizacji gminnej, Gmina naruszyła przepisy art. 32 Konstytucji RP oraz art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Podnieśli, że złożyli w dniu 10 września 2013 r. skargę na działalność Wójta Gminy D., lecz Rada Gminy, uchwałą z dnia 30 września 2013 r., uznała skargę za nieuzasadnioną. Następnie, pismem z dnia 22 listopada 2013 r., skarżący wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszeń w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W dniu 19 grudnia 2013 r., Rada Gminy podjęła uchwałę nr "[...]", w której odmówiła uwzględnienia wyżej wymienionego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy wniosła o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie o oddalenie skargi - jako nieuzasadnionej. Organ gminy wskazał, że zaskarżona uchwała nie została podjęta w sprawie z zakresie administracji publicznej, lecz w związku ze skargą wniesioną na podstawie art. 227 K.p.a., dotyczącą działalności Wójta Gminy D. Rada Gminy była organem właściwym do załatwienia skargi, a z uwagi na charakter tego organu, odpowiedź przybrała formę uchwały, która była w istocie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi, o którym mowa w art. 238 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola sądowa wykazała, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy tej kontroli określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej również jako: "p.p.s.a." Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona została uchwała Rady Gminy D. z dnia 30 września 2013 r., uznająca za bezzasadną skargę na działalność Wójta tej Gminy. Z akt sprawy wynika, że sprawa ta została rozpoznana w postępowaniu przez Radę Gminy jako skarga w trybie wnioskowo-skargowym, uregulowanym w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej: "K.p.a." Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej art. 227 i nast. K.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji, działania administracji publicznej, będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Stanowisko takie powszechnie reprezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego), gdzie przeważał pogląd, iż sprawy z tego zakresu nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, LEX nr 54426 oraz postanowienie NSA z dnia 21 września 2001 r. sygn. akt I SA 2347/01, LEX nr 55766). Również identyczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 650/04 (treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), iż podejmując uchwałę w trybie skargowym, rozpoznanie skargi powszechnej w ramach podległości między organami samorządu nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej (...), zwłaszcza iż przepis art. 5 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnym nie przewiduje kognicji sądu administracyjnego w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej oraz wynikających z podległości służbowej. Stanowisko powyższe w pełni akceptuje Sąd w niniejszej sprawie. Ponieważ więc przedmiotem skargi jest uchwała podjęta w sprawie rozpoznania skargi na działalność Wójta Gminy D., a zatem w sprawie wynikającej z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, o której mowa w art. 5 pkt 1 p.p.s.a., nie budzi wątpliwości Sądu wskazana w odpowiedzi na skargę okoliczność, iż sprawa ta nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten Sąd. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.