II SA/Ol 222/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-05-27

Skład orzekający: Irena Szczepkowska, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, która mimo braku ustanowionej służebności drogowej wskazuje jako sposób dostępu do drogi publicznej działkę niebędącą drogą publiczną, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wadliwe wskazanie w decyzji o warunkach zabudowy sposobu dostępu do drogi publicznej poprzez działkę niebędącą drogą publiczną i bez ustanowionej służebności drogowej, samo w sobie nie stanowi rażącego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji. Konieczne jest zbadanie, czy naruszenie dotyczyło art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy też art. 54 ust. 2 lit. c tej ustawy, a także czy sposób wyznaczenia obszaru analizy urbanistycznej był zgodny z prawem i czy wnioski z tej analizy nie naruszały przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego. Po kilku zmianach i przeniesieniu uprawnień, wnioskodawcy wnieśli o stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej i przeznaczenia gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze początkowo odmówiło stwierdzenia nieważności, ale po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchyliło własną decyzję i stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza, uznając naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżąca D.S. wniosła skargę do WSA, kwestionując stwierdzenie nieważności. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 roku sprawy ze skargi D. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej D. Sz. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2007r. nr "[...]" Burmistrz, po rozpoznaniu wniosku R.Ż., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną w zabudowie zagrodowej na działce nr 8/5 w obrębie miejscowości M. w gminie O. W pkt 4 decyzji organ wskazał, że dojazd na posesję odbywać się ma poprzez zjazd gospodarczy z drogi dojazdowej (działka nr 8/4 – na warunkach i za zgodą zarządcy lub właściciela tej drogi). Pismem z dnia 29 sierpnia 2007r. D.S. wniosła. o przeniesienie uprawnień z tej decyzji na nią, jako nowego współwłaściciela nieruchomości, załączając zgodę R.Ż. Decyzją z 10 września 2007r. Burmistrz przeniósł swoją decyzję z 24 kwietnia 2007r. nr "[...]" z dotychczasowego inwestora R.Ż na nowego – D.S. W wyniku złożenia przez nowego inwestora wniosku o zmianę decyzji Burmistrza z 24 kwietnia 2007r. organ wydał decyzję z 11 marca 2008r., którą zmienił pierwotną decyzję w ten sposób, że w pkt II ppkt 1 lit. c szerokość elewacji frontowej budynku mieszkalnego określił na 23m, w miejsce dotychczasowych 15m. Starosta Powiatowy decyzją z dnia 17 marca 2008r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na w/w nieruchomości. Wobec kolejnego wniosku inwestora o zmianę w decyzji z 24 kwietnia 2007r. oznaczenia numeru działki z 8/5 na 8/10 w związku z dokonanym podziałem działki nr 8/5 na działki nr 8/8, 8/9 i 8/10, Burmistrz decyzją z 11 września 2008r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe uznając, że skoro zamierzenie inwestycyjne zostało zrealizowane, to nie można dokonać żądanej zmiany decyzji. Pismem z dnia 21 października 2008r. A.M. i P.P. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 24 kwietnia 2007r. nr "[...]" ustalającej warunki zabudowy, a także decyzji tego organu z 11 marca 2008r. o zmianie decyzji z 24 kwietnia 2007r. Decyzjom tym zarzucili naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (błędnie powołując art.62) . W uzasadnieniu podnieśli, iż działka nr 8/5 (aktualnie poddana już przez właścicieli wtórnym podziałom geodezyjnym) nie sąsiaduje z działką zabudowaną dostępną z tej samej drogi publicznej. Jedyną znajdującą się w pobliżu działką zabudowaną jest należąca do występujących z wnioskiem działka nr 8/7, która posiada dostęp do drogi publicznej oznaczonej jako działka nr 55. Natomiast działka nr 8/5 posiada dostęp do drogi oznaczonej jako działka nr 3/3. Zgodnie zaś z definicją ustawową dostęp do drogi publicznej to bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Zdaniem wnioskujących, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem, gdzie działki nie tylko nie sąsiadują ze sobą, ale też są dostępne z dwóch różnych, nie łączących się ze sobą dróg publicznych. Wskazali, że w tym przypadku zarówno wnioskodawca w swoim wniosku, jak i osoba opracowująca analizę urbanistyczną stanowiącą załącznik do wydanej decyzji nr "[...]" dokonali rażąco sprzecznej z przepisami prawa interpretacji. Podali ponadto, że działka nr 8/5 stanowi teren rolny, a zatem naruszony został również przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oświadczyli, iż zarówno oni, jako właściciele działki nr 8/4 sąsiadującej z dawną działką nr 8/5 (aktualnie podzieloną na działki nr 8/8, nr 8/9 i nr 8/10), jak też poprzedni właściciele tej działki, tj. B. i H.G. nie ustanawiali jakiejkolwiek służebności na tej działce. Dodali, że działka nr 8/4 będąca ich własnością nie stanowi drogi publicznej, jest działką rolną, częściowo zalesioną i docelowo przeznaczoną do dalszego zalesienia. Odnosząc się do decyzji zmieniającej z dnia 11 marca 2008r., którą zwiększono dopuszczalną szerokość elewacji frontowej budynku mieszkalnego z 15,0 m do 23,0 m, wnioskodawcy zarzucili naruszenie zasad dobrego sąsiedztwa. Decyzją z dnia 9 lutego 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia 11 marca 2008r., zmieniającej pierwotną decyzję tego organu z 24 kwietnia 2007r. co do szerokości elewacji frontowej budynku mieszkalnego z 15,0 m na 23,0 m. W uzasadnieniu Kolegium uznało, że dokonując zmiany decyzji ostatecznej organ nie wykazał, iż pozostałe strony postępowania udzieliły zgody na jej zmianę, czego wymaga art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego i co stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Ponadto wskazując inne parametry inwestycji organ rozstrzygnął już nową sprawę administracyjną z pominięciem właściwych dla tej sprawy przepisów prawa materialnego i procesowego. Pismem z dnia 7 marca 2009r. małżonkowie P. podtrzymali wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 24 kwietnia 2007r. Dodatkowo wnieśli o wstrzymanie trwającej budowy budynku mieszkalnego. Powtórzyli zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" lipca 2009r. Nr "[...]" odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Nr "[...]" Burmistrza z dnia 24 kwietnia 2007r. Kolegium podało, iż nie stwierdziło, aby zarzuty występujących z wnioskiem znajdowały oparcie w przepisach prawa. Organ nie podzielił argumentacji, iż w sprawie naruszony został art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż działka nr 8/5 nie sąsiaduje z działką zabudowaną dostępną z tej samej drogi publicznej, a jedyną znajdującą się w pobliżu działką zabudowaną jest działka nr 8/7, posiadająca dostęp do drogi publicznej oznaczonej jako działka nr 55, obręb 3, zaś działka nr 8/5 posiada dostęp do drogi oznaczonej jako działka nr 3/3. W tej mierze organ podał, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym działką sąsiednią jest każda działka, znajdująca się w obrębie obszaru analizowanego, wyznaczanego na podstawie przepisu § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne SKO wskazało, że pojęcie obszaru analizowanego w rozumieniu powołanego rozporządzenia jest pojęciem szerszym od pojęcia działki sąsiedniej i nie może być interpretowane w oderwaniu od przepisów ustawy oraz prowadzić do naruszenia jej postanowień. Kolegium podzieliło przytoczone stanowisko stwierdzając, iż w omawianej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek ustalenia warunków zabudowy jest warunek, aby teren nie wymagał zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa wart. 88 ust. 1. Tereny wymagające zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wskazuje art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ocenianej decyzji stanowił on, iż przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki klas V i VI, wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego i torfowisk, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Przy czym przez przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne rozumie się ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych ( art. 4 pkt 6 tej ustawy). Podano, że w niniejszej sprawie z materiału dowodowego wynika, że działka nr 8/5 stanowiła (gdyż obecnie jest już podzielona) grunt rolny klasy V i VI o powierzchni "[...]" ha. Natomiast jak wynika z akt sprawy grunty rolne klasy R V i R VI występujące w obrębie tej działki wytworzone są z gleb pochodzenia mineralnego. W tym stanie faktycznym Kolegium uznało, iż nie można stwierdzić, iż doszło do rażącego naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie została wypełniona dyspozycja zawarta w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednocześnie Kolegium nadmieniło, iż z urzędu nie znalazło też podstaw do stwierdzenia nieważności na podstawie pozostałych przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 Kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.M. i P.P. zarzucili rozstrzygnięciu Kolegium naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegającą na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo niespełnienia warunków określonych przepisami prawa. Zarzucili nadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa polegające na niewłaściwym podjęciu decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Podnosząc powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie kwestionowanej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia 24 kwietnia 2007r. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, iż działka nr 8/5, obręb M. nie sąsiaduje z żadną działką zabudowaną, dostępną z tej samej drogi publicznej. Podkreślili, że jedyną zlokalizowaną w pobliżu działką zabudowaną jest będąca ich własnością działka nr 8/7, posiadająca dostęp do drogi publicznej oznaczonej nr 55. Natomiast działka nr 8/5, obręb M, posiada dostęp do drogi publicznej oznaczonej nr 3/3. Podali, iż we wniosku o ustalenie warunków zabudowy wjazd na działkę nr 8/5 został ustalony za pośrednictwem działki nr 8/4, która sąsiaduje zarówno z działką nr 8/5, jak i z zabudowaną działką nr 8/7. Zabieg powyższy miał na celu zasugerowanie, iż działka zabudowana nr 8/7, jak i działka niezabudowana nr 8/5, sąsiadują ze sobą poprzez działkę nr 8/4, przez co rzekomo są położone przy jednej drodze. Podnieśli, że analiza urbanistyczna, stanowiąca załącznik do decyzji z 24 kwietnia 2007r., zawiera interpretację rażąco sprzeczną z przepisami prawa. Natomiast będąca ich własnością działka nr 8/4 nie jest drogą publiczną i nie została na tej nieruchomości ustanowiona jakakolwiek służebność na rzecz właścicieli działki nr 8/5. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z "[...]" lutego 2010r. nr "[...]" uchyliło decyzję własną z dnia "[...]" lipca 2009r. nr "[...]" i stwierdziło nieważność decyzji z dnia 24 kwietnia 2007r. nr "[...]" wydanej przez Burmistrza. Organ ocenił, że decyzja Burmistrza jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa z uwagi na rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne Kolegium podniosło, że warunek dostępu do drogi publicznej spełniony jest zawsze wtedy, kiedy na przedmiotową działkę można dostać się - zgodnie z prawem - z drogi publicznej. Organ wyjaśnił pojęcie drogi publicznej w oparciu o art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, uznając, że działka nr 8/4, obręb M., nie ma statusu drogi publicznej w rozumieniu przywołanych przepisów, jako że prawo jej własności nie przysługuje podmiotowi publicznoprawnemu. Jednocześnie nie ustanowiono na niej służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela tej działki, co znajduje potwierdzenie w treści odpisu zupełnego z księgi wieczystej Nr "[...]" z dnia 13 października 2009r. Skoro zaś brak było podstawy prawnej do przyjęcia takiego sposobu skomunikowania nieruchomości objętej wnioskiem o warunki zabudowy z drogą publiczną, to ustalenie w tym zakresie, jako oczywiście naruszające art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu wskazanego powyżej art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Natomiast co do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Kolegium w całości podtrzymało argumentację przytoczoną w decyzji będącej przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kolegium nie podzieliło także zarzutu naruszenia wyszczególnionych we wniosku przepisów postępowania, uznając, że prawa wnioskodawców do udziału w przedmiotowym postępowaniu nie zostały w niczym naruszone. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję wniosła D.S., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosła, że dostęp do drogi publicznej dla działki objętej decyzją Burmistrza istniał w momencie wydawania decyzji poprzez działkę nr 8/4, która była do tego celu wykorzystywana. Zgodę na to wyraził H.G., jej poprzedni właściciel, na dowód czego dołączyła do skargi kopię oświadczenia złożonego 12 grudnia 2007r. Skarżąca przyznała, że nie dopełniono formalności związanych z ustanowieniem służebności, jednak skoro jej działka miała dostęp do drogi publicznej nr 3/3 bez konieczności korzystania z działki nr 8/4, to nie można stwierdzić nieważności spornej decyzji. W ocenie skarżącej należało wznowić postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy z uwagi na nowe okoliczności, nieznane wcześniej organowi orzekającemu i zmienić decyzję w części dotyczącej dostępu do drogi publicznej z działki nr 8/4 na działkę nr 3/3. Przyczyna stwierdzenia nieważności wskazana w Kolegium nie jest w ocenie skarżącej rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu ze wskazaniem dostępu do drogi publicznej przez działkę nr 8/4 nie naruszało praw osób trzecich, w tym prawa własności właścicieli tej działki. Skarżąca podniosła, że decyzja została wykonana, a dostęp do drogi publicznej ustalono z pominięciem działki należącej do występujących z wnioskiem o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Wydanie decyzji z dnia 24 kwietnia 2007r. nie wywołało zatem negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. Wobec tego, że zamierzenie inwestycyjne zrealizowano i decyzja została skonsumowana, to postępowanie o stwierdzenie nieważności jest bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że wyrażenie zgody przez właściciela działki nr 8/4 na jej wykorzystanie w zakresie treści służebności na rzecz właściciela działki nr 8/5 nie oznaczało ustanowienia takiej służebności. Kolegium wskazało także, że nie sposób uznać zasadności zarzutu o bezprzedmiotowości postępowania nieważnościowego z uwagi na "skonsumowanie" decyzji o warunkach zabudowy rozumiane jako zrealizowanie obiektu budowlanego, gdyż bezprzedmiotowość tego postępowania z przyczyn przedmiotowych zachodziłaby tylko w sytuacji utraty bytu prawnego przez oceniane orzeczenie. Na rozprawie w dniu 27 maja 2010r. P.P. podniósł, że działka nr 8/7 była jedyną działką zabudowaną w obszarze analizy. Ponadto Wojewoda decyzją z 21 kwietnia 2010r. stwierdził nieważność decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. A.M. podała, że w bezpośredniej okolicy działki nr 8/5, poza działka nr 8/7, nie ma żadnej zabudowy w odległości ponad kilometra. Są tylko tereny uprawne i leśne. Działka nr 8/7 posiada dostęp do drogi publicznej nr 55, która jest drogą gminną, prowadzącą od ich nieruchomości do miejscowości G. i nie jest połączona z drogą nr 3/3. R.Ż. stwierdził, że rzeczywiście działka nr 8/7 posiada dostęp do drogi nr 55, która jednak nie prowadzi do G., ale kończy się na nieruchomości należącej do Uniwersytetu i nie ma połączenia (poza faktycznym) z żadną inną drogą publiczną. Ponadto Państwo P. nabyli nieruchomości od pana G. już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza tym w odległości 2 km od drogi nr 3/3 znajdują się dwa budynki: mieszkalny oraz leśniczówka, a w odległości 570 m od budynku wybudowanego przez skarżącą znajduje się budynek Państwa R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.). W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. W zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec tak unormowanego zakresu kontroli zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny nie posiada umocowania do umorzenia postępowania administracyjnego, ponieważ zakres jego uprawnień ograniczony jest jedynie do kontroli legalności aktu administracyjnego, a wobec powyższego bezprzedmiotowy jest wniosek skarżącej, aby sąd umorzył postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 kwietnia 2007r. Uwzględniając stan faktyczny będący podstawą dla podjętego rozstrzygnięcia oraz stan prawny Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Zainicjowane przez małżonków A.M. i P.P. postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24 kwietnia 2007r. nr "[...]" wydanej przez Burmistrza w sprawie ustalenia na wniosek R.Ż. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną w zabudowie zagrodowej na działce nr 8/5 w obrębie miejscowości M. w gminie O. Jest to zatem postępowanie nadzwyczajne, odrębne od postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Stwierdzenie nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie: Kpa), poprzez zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Postępowanie nieważnościowe ma na celu weryfikację rozstrzygnięcia tylko z punktu widzenia ściśle określonych przesłanek, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Skoro zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji wskazało rażące naruszenie prawa, to kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie podlegała prawidłowość uznania przez organ, iż do wydania decyzji przez Burmistrza doszło z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Należy podkreślić, że kwalifikowane naruszenie prawa to oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu. Jak wskazano w doktrynie naruszenie prawa ma charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części" (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski Wydawnictwo C. H. Beck, 2007, wydanie 7, s. 738). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, działka nr 8/5 posiadała dostęp do drogi publicznej (gminnej) usytuowanej na działce 3/3, pozostającej w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, to, w ocenie sądu, brak było podstawa do uznania, że do wydania decyzji przez Burmistrza doszło z rażącym naruszeniem art. 61 ust.1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zawarty w punkcie 4 decyzji zapis dotyczący dostępu do drogi publicznej poprzez działkę nr 8/4 w stanie faktycznym sprawy z całą pewnością jest rozstrzygnięciem wadliwym, ale rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie dokonanie oceny, czy rozstrzygnięcie w tym zakresie podjęte zostało z rażącym naruszeniem, ale nie przepisu art. 61 ust.1 pkt 2, a przepisu art. 54 ust.2 pkt c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dotyczącego obowiązkowych elementów decyzji w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacyjnej), który to przepis poprzez art. 64 tej ustawy ma zastosowanie do decyzji o warunkach zabudowy. Kolejnym zarzutem podnoszonym przez wnioskujących o stwierdzenie nieważności, który nie został wprost postawiony, ale w sposób jednoznaczny wynika z uzasadnienia wszystkich wniosków składanych przez małżonków P., był zarzut wadliwego wyznaczenia terenu do analizy i niezgodnych z prawem stwierdzeń zawartych w analizie obszaru, stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium nie odniosło się do tego zarzutu, a wobec twierdzeń wnioskodawców, iż w okolicy działki nr 8/5 nie ma innej nieruchomości zabudowanej dostępnej z tej samej drogi publicznej (działki nr 3/3), SKO winno ocenić zarówno, czy obszar analizowany wyznaczony został zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U Nr 164, poz. 1588), jak i czy wnioski zawarte w tej analizie są zgodne z wymogami art. 61 ust. 1 - 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 3 wskazanego wyżej rozporządzenia. Natomiast w przypadku uznania, iż przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy doszło do naruszenia powyższych przepisów organ zobowiązany będzie ocenić, czy naruszenie to ma charakter rażący, skutkujący stwierdzeniem nieważności decyzji. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że wobec niewyjaśnienia przez organ wszystkich opisanych wyżej okoliczności, skarga zasługuje na uwzględnienie i z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I. wyroku. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art.200 p.p.s.a. Na mocy art. 152 powołanej ustawy, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podejmie stosowne rozstrzygnięcie po wyjaśnieniu, czy decyzja ustalająca warunki zabudowy narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i aktów wykonawczych w stopniu rażącym, uwzględniając poczynione wyżej rozważania Sądu oraz odnosząc się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło