II SA/Ol 228/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak- Sikora po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R.L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.L. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 stycznia 2012 r., nr "[...]" w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich - wznowienia postępowania postanawia odmówić zmiany postanowienia z dnia 6 kwietnia 2012 r. Zarządzeniem z dnia 14 marca 2012 r. R.L. wezwany został do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 stycznia 2012 r., którym organ ten utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 28 grudnia 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania. W zakreślonym terminie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, ich dochód z tytułu świadczeń emerytalnych i zasiłku opiekuńczego wynosi 2.598 zł brutto miesięcznie, a na comiesięczne wydatki składają się opłaty z tytułu: czynszu (670 zł), energii elektrycznej (50 zł), gazu (100 zł) i kosztów leczenia (250 zł). Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2012 r. Referendarz sądowy zwolnił skarżącego od wpisu sądowego od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Uwzględnił bowiem fakt posiadania przez skarżącego i jego żonę stałych niewielkich dochodów. Powyższe wykluczało dopuszczalność całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, a jednoczenie nakazywało ocenić, że wyłożenie pełnej kwoty wpisu od skargi byłoby zbyt dużym obciążeniem finansowym dla rodziny. Wobec uprawomocnienia się powyższego postanowienia, zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2012 r. skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. W zakreślonym terminie skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w którym stwierdził, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi. Podał, że jego dochodem jest emerytura w kwocie 1.500 zł brutto, a jego żona otrzymuje rentę w wysokości 960 zł netto. Wskazał też, że ponoszą wydatki na opłatę: czynszu w kwocie 550 zł, gazu w kwocie 100 zł, energii elektrycznej w kwocie 80 zł i koszty leczenia w wysokości ok. 300 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Przede wszystkim należy podnieść, że skarżący skorzystał już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy i prawomocnym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2012 r. został zwolniony od wpisu sądowego od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł i odmówiono mu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wobec powyższego koniecznie było zbadanie czy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Wyjaśnić należy, że przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu cytowanego przepisu należy rozumieć wszelkie zmiany występujące w okolicznościach faktycznych sprawy i w obowiązującym prawie, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści. W niniejszej sprawie zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw wydanego wcześniej postanowienia w sprawie przyznania prawa pomocy. Oceniając w tym kontekście powtórny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że skarżący nie powołał w nim żadnych nowych istotnych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia z dnia 6 kwietnia 2012 r. Z treści obu wniosków wynika bowiem, że sytuacja rodzinna i finansowa skarżącego nie zmieniła się. Nadal prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, a ich sytuacja materialna nie pogorszyła się. Z uwagi zatem na fakt, że nie nastąpiła zmiana okoliczności w sprawie, nie było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2012 r. Skarżący nie wykazał, że znalazł się w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie szerszym, niż orzeczony powyższym postanowieniem. Przypomnieć należy, że co do zasady, w postępowaniu sądowym strona zobowiązana jest do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jest natomiast instytucją wyjątkową i z tego powodu winno być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Uzyskiwany stały dochód należy ocenić jako wystarczający na pokrycie wydatków związanych z codziennym utrzymaniem dwuosobowej rodziny oraz na wygospodarowanie kwoty 100 zł w celu uiszczenia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego rodziny. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 245 §1 i § 3 p.p.s.a. oraz art.165 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.