II SA/Ol 228/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. W skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]", B. W. i J. W. zawarli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W załączonym do skargi, urzędowym formularzu PPF, wypełnionym przez skarżącego, skarżący podtrzymując przedmiotowe żądanie (rubryka nr 4), podniósł, iż w obecnej sytuacji finansowej nie posiada środków, które umożliwiłyby mu opłacenie wpisu bez uszczerbku dla jego utrzymania. Wskazał, iż jest schorowanym rencistą, którego leki pochłaniają dużą część jego renty. Dodał, iż w zasadzie pozostaje na utrzymaniu żony. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną (skarżącą). W rubryce nr 7.1. wykazał dom o powierzchni "[...]" oraz mieszkanie o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 – dochód własny z tytułu renty w wysokości "[...]" oraz dochód żony z tytułu działalności gospodarczej w wysokości "[...]". Zgodnie z rubryką nr 5 urzędowego formularza PPF, załączonego do skargi i wypełnionego przez skarżącą, skarżąca spłaca kredyt, którego miesięczna rata przekracza "[...]" i pomaga w utrzymaniu domu "[...]" teściowej oraz rodzinom dzieci, które mają problemy ze znalezieniem pracy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż strony zobowiązane są co do zasady do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W konsekwencji, jeżeli strona ma środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, bądź też posiada majątek, szczególnie nieruchomości, to powinna partycypować w kosztach postępowania (zob. M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 725-728 i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż sytuacja materialna skarżącego i jego żony nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie go od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Zauważyć należy, iż skarżący i jego żona osiągają stałe miesięczne dochody w łącznej kwocie "[...]", które przewyższają wielokrotnie koszty sądowe w niniejszej sprawie, ograniczające się na obecnym etapie postępowania sądowego do wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Mając na uwadze wskazaną wysokość dochodów 2-osobowej rodziny, stwierdzić należy, że dochody te nawet po uprzednim potrąceniu z nich środków pieniężnych na wydatki związane ze spłatą kredytu ("miesięczna rata przekracza "[...]"") oraz kupnem leków [które "pochłaniają dużą część (...) renty"], umożliwiają nie tylko zaspokojenie niezbędnych potrzeb 2-osobowej rodziny, ale również uiszczenie wymaganego obecnie wpisu – należącego do grupy najniższych wpisów wymaganych w sprawach sądowoadministracyjnych oraz zgromadzenie środków pieniężnych na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Żona skarżącego podniosła wprawdzie, że pomaga dodatkowo członkom najbliższej rodziny, ale mając na uwadze to, że skarżący nie wykazał ich jako osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, przyjąć należy, iż pomoc ta nie polega na ich utrzymywaniu i nie ma charakteru stałego, a osoby te mają własne środki majątkowe, które zapewniają im niezbędne utrzymanie. Dodatkowo zauważyć należy, iż skarżący i jego żona posiadają również nieruchomości – mieszkanie oraz dom. Co do zasady posiadany majątek może natomiast przynosić potencjalne pożytki, może też służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, że nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.