II SA/Ol 234/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2006r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. H. i J. H. na czynności podjęte pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i przeprowadzeniu kontroli budowy postanawia odrzucić skargę WSA/post.1 -sentencja postanowienia L. i J. H. wnieśli do tut. Sądu skargę na czynności podjęte pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", zawiadamiającym ich o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ich wniosku z dnia 6 listopada 2003r. o przedłużenie terminu wykonania robót budowlanych oraz o kontroli budowy. Zarzucili naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a przede wszystkim zasady stabilności decyzji administracyjnej, poprzez powtórne wszczynanie postępowania na skutek tego samego wniosku, w sprawie już wcześnie rozstrzygniętej. Wskazali także na naruszenie przez organ art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej o pozwoleniu na użytkowanie ich domu mieszkalnego bez ich zgody. Zarzucili także bezprawność kontroli wyznaczonej przez organ w zamieszkałym przez nich budynku. Podnieśli ponadto, iż przedmiotowemu pismu nie nadano formy decyzji administracyjnej, chociaż zawiera ona rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej decyzją administracyjną. Skarżący zarzucili także podejmowanie w stosunku do nich przez organ szeregu czynności pozaproceduralnych i bezprawnych. W uzasadnieniu wskazano, iż pismem z dnia 20 grudnia 2005r. organ nadzoru budowlanego zawiadomił ich o wszczęciu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 6 listopada 2003r. dotyczącego przedłużenia terminu wykonania robót budowlanych wyszczególnionych w decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]" oraz zawiadomił ich o zaplanowanej kontroli budowy. Wyjaśnili, iż ich wniosek z dnia 6 listopada 2003r. został załatwiony pismem organu z dnia 12 listopada 2003r. w którym określono termin wykonania robót budowlanych do dnia 31 grudnia 2006r. W ocenie skarżących przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości ponownego wszczynania postępowania w sprawie załatwionej już dwa lata wcześniej. Wskazali, iż pismo organu z 12 listopada 2003r. zawiera wszystkie niezbędne elementy rozstrzygnięcia, w związku z tym należy uznać je za decyzję administracyjną. Ponadto podnieśli, iż budowa ich budynku została zakończona w 2000r., z chwilą uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zgodnie zaś z przepisami Prawa budowlanego kontrolę budowy przeprowadza organ nadzoru budowlanego na etapie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu zaliczonego do kategorii wymienionych w art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego. Budynki mieszkalne temu rygorowi nie podlegają. W związku z tym w ocenie skarżących wyznaczenie kontroli obiektu stanowi przekroczenie uprawnień przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podane, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 16 listopada 2005r. wskazał na nieprawidłowość załatwienia pismem wniosku skarżących o przesunięcie terminu wykonania robót budowlanych zamiast wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej, Wykonując zatem zalecenia organu wyższej instancji wszczęto postępowanie administracyjne celem wyjaśnienia stanu faktycznego a następnie podjęcia stosownej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). W niniejszej sprawie skarżący wskazali, iż przedmiotem ich skargi są czynności podjęte pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2005r., w którym zawiadomiono ich o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o zaplanowanej kontroli budowy. W ocenie Sądu ani czynności podjęte przedmiotowym pismem, ani też samo pismo nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do sądu służy skarga na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednakże nie oznacza to, iż skardze do sądu administracyjnego podlegają wszelkie czynności podejmowane przez organy administracji publicznej, gdyż nie wszystkie te czynności mają charakter czynności z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, iż przez akty lub czynności, o których mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne, wywołujące określone skutki, dotyczące stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (np. uchwała NSA z 8 września 2003r., sygn. akt OSP 2/03, ONSA z 2004r. Nr 1 poz. 5, postanowienie NSA z 12 marca 1998r., sygn. akt II SA 1247/97, OSP z 1999r. z. 2 poz. 25). W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, iż ani wszczęcie postępowania, ani kontrola budowy nie należą do czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Czynności te stanowią wyłącznie element postępowania administracyjnego. Natomiast skutek prawny w stosunku do skarżących, jak i ewentualne nałożenie obowiązków lub przyznanie uprawnień może zawierać decyzja wydana po przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania. Od tej decyzji skarżącym będzie służyć odwołanie do organu wyższego stopnia, a w dalszej kolejności – skarga do sądu administracyjnego. Zatem dopiero w odwołaniu, jak i ewentualnej do skardze skarżący będą mogli podnosić zarzuty co do czynności podjętych przez organ. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, iż przedmiotowe pismo organu z dnia 20 grudnia 2005r. zawiera niezbędne elementy decyzji i dotyczy sprawy rozstrzyganej decyzją administracyjną. Wprawdzie pismo to zawiadamia skarżących o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, jednakże samo wszczęcie postępowania nie stanowi rozstrzygnięcia, gdyż takie zapadnie dopiero w decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Ponadto z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika, aby wszczęcie postępowania następowało w formie decyzji administracyjnej. Co więcej, poza przypadkiem wznowienia postępowania (art. 149 § 1 Kpa), dla wszczęcia postępowania nie jest wymagana nawet forma postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 61 § 4 Kpa o wszczęciu postępowania zawiadamia się jedynie strony. Przy czym nawet od postanowienia o wznowieniu postępowania nie służą żadne środki zaskarżenia. W związku z tym – jak wskazano wyże – kwestionowanie wszczęcia postępowania może nastąpić jedynie w odwołaniu od decyzji wydanej po jego przeprowadzeniu, a następnie – w ewentualnej skardze do sądu administracyjnego. Natomiast odnosząc się do kwestii kontroli budowy, to czynność tę należy niewątpliwie zakwalifikować jako oględziny, do czego organ administracji publicznej prowadzący postępowanie jest uprawniony z mocy art. 85 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zawiadomienie zaś o przeprowadzeniu czynności dowodowej także nie wymaga szczególnej formy i nie ma charakteru rozstrzygnięcia, podlegającego odrębnemu zaskarżeniu. Zatem podobnie jak w przypadku zawiadomienia o wszczęciu postępowania zasadność lub celowość przeprowadzonego dowodu można kwestionować jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie, a następnie ewentualnej skargi od decyzji ostatecznej. W związku z powyższym skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Wobec zaistnienia podstaw do odrzucenia skargi i wydania niniejszego postanowienia sąd nie rozpatrywał wniosku o wstrzymanie zaskarżonych czynności. W związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić.