II SA/Ol 235/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy - zażalenia na niezałatwienie sprawy postanawia odmówić częściowego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienia dla niego radcy prawnego. We wniosku z dnia 2 maja 2014 r. (k. 157-158 akt) A.Z. wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci zwolnienia od wpisu od skargi i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący podniósł, iż "jest osobą ubogą niekorzystającą z zasiłków od Państwa Polskiego oraz (...) nie posiada oszczędności ani też przedmiotów wartościowych celem ich spieniężenia w tym i dochodów". Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jego jedyny majątek stanowią: "budynek mieszkalny do rozbiórki", mieszkanie oraz nieruchomość rolna. Skarżący nie wykazał żadnych dochodów. Wskazał, iż "posiadana nieruchomość rolna nie stanowi źródła zarobkowego dochodu (...) a jedynie (...) główne źródło wyżywienia (...) na skutek prowadzonych na nich na własne potrzeby konsumpcyjne upraw i jedynie do prywatnej konsumpcji celem przeżycia". Z unormowania zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, wynika, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jakim jest częściowe zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz profesjonalnego pełnomocnika, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, iż rozpoznawany obecnie wniosek stanowi kolejny postulat skarżącego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie - po wniosku z o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 13-14), a następnie o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata (k. 88-89). Skarżącemu dwukrotnie odmówiono przyznania prawa pomocy (k. 49-58, 125-131), a postępowania w tym zakresie zakończyły się postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającymi zażalenia na orzeczenia Sądu I instancji (k. 72-79, 142-146). W ostatnim postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (z 20 lutego 2014 r.) wskazano na konieczność dysponowania precyzyjnymi danymi dowodzącymi istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w kwestii przyznania prawa pomocy zawsze zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Sąd zaznaczył, że skarżący co prawda zmienił zakres swojego wniosku w stosunku do poprzedniego, rozszerzając go także na żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jednakże poza tym nie zaszły żadne nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych. Skarżący - pomimo wezwania go do złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń - w dalszym ciągu nie ujawnił w pełni swojej sytuacji materialnej i bytowej. Sąd przywołał stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym niedopełnienie przez wnioskodawcę obowiązku przedstawienia w myśl art. 255 ppsa dodatkowych wyjaśnień odnośnie do swojej sytuacji majątkowej, gdy ta w oparciu o przedłożone dotychczas informacje jest uznawana za niepełną bądź budzącą wątpliwości (niewiarygodną), uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczył, że orzeczenie w zakresie przyznania stronie postępowania prawa pomocy nie może zostać oparte na ustaleniach faktycznych o charakterze fragmentarycznym lub hipotetycznym. Strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania sądu, nie ma podstaw, by oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego ze złożonym wnioskiem. Sąd podkreślił, że wobec szeregu spraw skarżącego o przyznanie prawa pomocy powinien on mieć świadomość skutków prawnych nieprzedstawienia tych wszystkich informacji, które zostały uznane przez Sąd za istotne z punktu widzenia oceny zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. oddalił zażalenie na powyższe postanowienie, w pełni podzielając przedstawione stanowisko. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż pomimo wskazań, zawartych w postanowieniach Sądów wydanych w niniejszej sprawie, skarżący składając kolejny wniosek powtórzył jedynie argumentację, jaką zawarł we wcześniejszych wnioskach. Nie odniósł się natomiast w żaden sposób do stanowiska zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do nieujawnienia przez niego pełnych danych na temat jego rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej w zakresie wskazanym przez te Sądy. Wyjaśnienie w tych postanowieniach jak istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ma poparcie go rzetelnymi i pełnymi informacjami we wskazanym zakresie usprawiedliwia zaniechanie ponownego wzywania skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego przy rozpatrywaniu kolejnego jego wniosku i stwierdzenie, że nie wykazał on, że spełniona została przesłanka, uzasadniająca jego uwzględnienie. Nie dysponując pełną wiedzą na temat źródeł utrzymania skarżącego oraz jego sytuacji majątkowej nie można stwierdzić bowiem, że składając kolejny wniosek wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym względzie należy odnotować, iż skarżący mógł zareagować na wezwanie mające na celu wyjaśnienie omówionych kwestii w nowo zainicjowanym przez niego postępowaniu w sprawie o sygn. akt "[...]". Skarżący nie przedłożył jednak w tej sprawie ani żadnych dokumentów źródłowych, ani żadnych dodatkowych oświadczeń. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że od czasu postanowień Sądu nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.