II SA/Ol 240/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, E. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację finansową rodziny. Podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną – wymagającą stałej opieki lekarskiej, utrzymuje się z renty i zasiłku rodzinnego, korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i "[...]" córkami. Członkowie rodziny nie posiadają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłami dochodu rodziny są renta skarżącego i zasiłki rodzinne. Do przedmiotowego wniosku skarżący załączył kserokopie decyzji: w sprawie wysokości renty oraz w sprawie świadczeń rodzinnych, w tym przyznanych zasiłków rodzinnych na dzieci. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji finansowej (w zakresie odnoszącym się do źródeł finansowania inwestycji budowlanej, polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego "[...]", pobieranych świadczeń z pomocy społecznej oraz innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub pomocy finansowej/rzeczowej członków rodziny, ponoszonych wydatków, a także wyciągów z posiadanych przez skarżącego i osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy) oraz rodzinnej (w zakresie odnoszącym się do żony skarżącego oraz syna, "[...]" i syna, "[...]"). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przedmiotowe wezwanie doręczone zostało w dniu 19 kwietnia 2012 r. Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać sąd, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych, ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Stwierdzić natomiast należy, że brak przedłożenia jakichkolwiek żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym m.in. w zakresie odnoszącym się do źródeł finansowania inwestycji budowlanej, realizowanej mimo trudnej sytuacji finansowej rodziny, czy też możliwości ewentualnej pomocy synów w sfinansowaniu kosztów postępowania w niniejszej sprawie, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia rodzi wątpliwości co do rzetelności złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Przedmiotowe oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą do rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż wobec nieprzedłożenia żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie jest możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny oraz, czy rzeczywiście skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Tym samym nie jest możliwe również stwierdzenie, czy skarżący spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy czy to we wnioskowanym przez niego zakresie, czy też w zakresie węższym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.