II SA/Ol 240/12

Dnia 24 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy na skutek sprzeciwu E.S. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 240/12 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi E.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2012 r. E.S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" dotyczącego opłaty legalizacyjnej. Skarżący powołał się na trudną sytuację finansową rodziny. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej opieki lekarskiej, utrzymuje się z renty i zasiłku rodzinnego, korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwiema córkami. Członkowie rodziny nie posiadają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłami dochodu rodziny są renta skarżącego i zasiłki rodzinne. Do złożonego wniosku zostały załączone kserokopie decyzji: w sprawie wysokości renty oraz w sprawie świadczeń rodzinnych, w tym przyznanych zasiłków rodzinnych na dzieci. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji finansowej (w zakresie odnoszącym się do źródeł finansowania inwestycji budowlanej polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego z nadbudową poddasza i wymianą pokrycia dachowego, pobieranych świadczeń z pomocy społecznej oraz innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub pomocy finansowej/rzeczowej członków rodziny, ponoszonych wydatków, a także wyciągów z posiadanych przez skarżącego i osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy) oraz rodzinnej (w zakresie odnoszącym się do żony skarżącego oraz syna, któremu przekazał gospodarstwo rolne i syna, dla którego przeznaczone zostało do zamieszkania poddasze). Postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 240/12 Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieprzedłożenia przez skarżącego w wyznaczonym terminie dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych, co uniemożliwiło ustalenie sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny. W piśmie z dnia 7 maja 2012 r., które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 9 maja 2012 r., skarżący wyjaśnił, że środki pieniężne na sfinansowanie dotychczas przeprowadzonych robót budowlanych otrzymał od rodziców, którzy obecnie nie są w stanie mu pomóc finansowo. Część materiałów budowlanych jest zgromadzona, a pozostałe środki na finansowanie kolejnych robót budowlanych zamierza uzyskać syn W. w drodze kredytu. Skarżący podał również, że obaj jego synowie pracują, ale mają na utrzymaniu własne rodziny, a otrzymując niskie pensje nie są w stanie pomóc skarżącemu. Natomiast żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczył, że w latach 2011-2012 korzystał wyłącznie z pomocy opieki społecznej, zrezygnował z dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła córki I. z powodu jej wyjazdu i kontynuowania dalszej nauki za granicą. Oświadczył ponadto, że miesięczne koszty ponoszone w gospodarstwie domowym (na gaz, prąd, żywność, Internet, abonament telewizyjny, telefon komórkowy, opał, wywóz śmieci) wynoszą około 1200 zł na 4 osoby, jedynie on posiada konto w banku. Skarżący wyjaśnił również, że opóźnienie w przedłożeniu oświadczeń i dokumentów było spowodowane pogrzebem (śmierć teścia) i trudnościami związanymi z uzyskaniem odpowiednich zaświadczeń ze względu na długi weekend majowy. Do pisma zostały dołączone: wyciągi z rachunku bankowego skarżącego za ostatnie dwa miesiące, zaświadczenie o uczęszczaniu córki skarżącego do liceum przy Ambasadzie RP w B., decyzja o przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego od 1 kwietnia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r., decyzja określająca skarżącemu rentę rolniczą za maj 2012 r. w wysokości 548,84 zł., a także odpis skrócony aktu zgonu teścia skarżącego. Po otrzymaniu postanowienia z dnia 8 maja 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, skarżący wniósł sprzeciw, w którym wskazał, że przedłożył wszystkie dokumenty oraz wyjaśnił przyczyny opóźnienia w ich złożeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: W wyniku wniesienia przez stronę skarżącą sprzeciwu przeciwko wskazanemu postanowieniu straciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zarówno bowiem stan majątkowy skarżącego, jak i wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów przemawiają za przyjęciem poglądu, że nie jest on w stanie uiścić kosztów sądowych, a także ponieść kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej opieki lekarskiej, utrzymuje się z renty i zasiłku rodzinnego, korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący oraz członkowie jego rodziny nie posiadają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Należy zatem uznać, że skarżący wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.