II SA/Ol 240/13

Dnia 21 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2013 roku sprawy ze skargi P. B. na decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stypendium socjalnego - oddala skargę. Decyzją dnia 20 listopada 2012 r. Wydziałowa Komisja Stypendialna Uniwersytetu "[...]" przyznała P.B. stypendium socjalne w wysokości 75 zł miesięcznie oraz zwiększenie stypendium socjalnego z tytułu zamieszkania studenta w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studenckim w wysokości 120 zł miesięcznie, w roku akademickim 2012/2013, od października 2012 r. W uzasadnieniu organ podał, że student spełnił warunki określone w art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 179 i art. 182 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r. nr 572 z późn. zm.) oraz w § 8- § 11 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu "[...]" stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 60 Rektora "[...]" z dnia 23 września 2011 r. W złożonym odwołaniu P.B. podniósł, że dochód na osobę w rodzinie winien być ustalony zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Zauważył, że skoro jego matka rozpoczęła urlop wychowawczy, to fakt ten skutkował utratą dochodu. Ponownie podjęła ona pracę w dniu 1 grudnia 2011 r., zatem w tym miesiącu nastąpiło przybycie dochodu, dochód z poprzednich miesięcy 2011 r. stanowi zaś dochód utracony w rozumieniu powołanej ustawy. Decyzją nr x z dnia 11 stycznia 2013 r. Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego Rektor ustalił na podstawie art. 179 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne w roku akademickim 2012/2013 na 750,00 zł. Z dokumentów dołączonych do wniosku wynikało, że miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie odwołującego się studenta wyniósł 684,79 zł, zatem prawidłowo ustalono wysokość przyznanego stypendium socjalnego (750,00 zł- 684,79 zł= 65,21 zł), zgodnie z decyzją Rektora "[...]" nr 60/2012 z dnia 5 listopada 2012 r. w sprawie wysokości kwot stypendiów w roku akademickim 2012/2013, przewidującą, że minimalna kwota stypendium socjalnego wynosi 75 zł. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że wyliczając dochód do stypendium socjalnego uwzględniono dochód netto matki z tytułu otrzymanego za grudzień 2011 r. wynagrodzenia z tytułu pracy. Jednocześnie dochód z tytułu urlopu wychowawczego i dochód z tytułu pracy wykonywanej przed urlopem wychowawczym został potraktowany jako dochód utracony. Jednakże powrót do pracy po urlopie wychowawczym został, zgodnie z obowiązującymi przepisami, potraktowany jako przybycie dochodu. Wobec tego miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie odwołującego się (w kwocie 3.423,93 zł) ustalono przyjmując sumę dochodu netto za grudzień 2011 r., wykazanego w zaświadczeniu z zakładu pracy z dnia 9 stycznia 2012 r. w kwocie 2.423,93 zł i dochodu miesięcznego z tytułu alimentów 1.000,00 zł, zatem dochód na osobę w pięcioosobowej rodzinie strony wyniósł 684,79 zł miesięcznie. Podkreślono ponadto, że sposób wyliczenia miesięcznego dochodu netto na osobę w rodzinie pokrywa się całkowicie ze sposobem wskazywanym w odwołaniu. W złożonej skardze P.B. zarzucił, że powyższa decyzja narusza art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 7 K.p.a., gdyż pomimo istniejących rozbieżności, organ nie wyjaśnił ich. Ponadto, wbrew art. 10 § 1 K.p.a., nie zapewniono mu prawa do czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Pomijając natomiast zaświadczenie pracodawcy matki skarżącego z dnia 27 lutego 2012 r., zdaniem skarżącego, organ naruszył art. 77 K.p.a. Skarżący stwierdził, że w tym zaświadczeniu prawidłowo podano kwotę wynagrodzenia, które otrzymała jego matka za grudzień 2011 r., to jest kwotę 42,14 zł. Rozpoznając sprawę organy natomiast przyjęły kwotę wykazanego dochodu z zaświadczenia z dnia 9 stycznia 2012 r., w którym ujęto kwotę dochodu otrzymanego za grudzień 2011 r. i dochody otrzymane w styczniu 2012 r., pomniejszone o koszty uzyskania przychodu z jednego miesiąca, tj. o kwotę 139,06 zł. Skarżący zaznaczył, że składając wniosek o przyznanie stypendium na rok akademicki 2012/2013 załączył tylko zaświadczenie z dnia 27 lutego 2012 r., wobec czego do dnia doręczenia zaskarżonej decyzji nie wiedział, ze organy będą uwzględniać także dane wykazane w zaświadczeniu z dnia 9 stycznia 2012 r. Wskazał ponadto, że kwestię nieprawidłowości w wystawionych świadczeniach wyjaśniał w odwołaniu od decyzji nr "[...]". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Za niezasadne uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że w trakcie weryfikacji dostarczonych dokumentów ustalono, iż Wydział "[...]" dysponuje już zaświadczeniem z dnia 9 stycznia 2012 r. pracodawcy matki studenta o uzyskanym przez nią dochodzie, gdyż zostało ono załączone do wniosku studenta o stypendium socjalne w roku akademickim 2011/2012. Dochód na osobę w rodzinie studenta wyliczono więc na podstawie złożonego wniosku, dołączonych przez skarżącego dokumentów i dokumentów załączonych do wcześniejszego wniosku. Organ stwierdził, że termin dokonywanych wypłat przez pracodawcę nie ma znaczenia przy wyliczeniu dochodu uzyskanego. W ocenie organu, rzetelnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy, gdyż wykorzystano wszystkie dostępne dokumenty dotyczące dochodów matki skarżącego, znajdujące się w posiadaniu Wydziału, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na pełną ocenę sytuacji materialnej rodziny skarżącego. Podniesiono ponadto, że skarżący mógł uczestniczyć w posiedzeniu Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej, gdyż jej posiedzenia są jawne, a ich terminy były dostępne w dziekanacie Wydziału i Biurze ds. Studenckich "[...]". W piśmie procesowym z dnia 9 kwietnia 2013 r. skarżący wywiódł, że to terminy dokonywanych wypłat winny decydować o dacie uzyskania dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą skarżącemu stypendium socjalne w wysokości 75 zł miesięcznie oraz zwiększenie stypendium socjalnego w wysokości 120 zł miesięcznie z tytułu zamieszkania studenta w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studenckim, w roku akademickim 2012/2013, od października 2012 r. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość ustalenia przez organy orzekające w sprawie kwoty dochodu na osobę w rodzinie skarżącego, warunkującej wysokość przyznanego stypendium socjalnego. Stosownie do art. 173 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego. Stypendium to, zgodnie z art. 179 ust. 1 tej ustawy, ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Podnieść należy, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego (ust. 2 art. 179). Z treści porozumienia z dnia 24 maja 2012 r. zawartego pomiędzy Rektorem "[...]" a Radą Uczelnianą Samorządu Studenckiego tej uczelni wynika, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne w roku akademickim 1021/2013 wynosi 750 zł. Stosownie zaś do § 3 decyzji nr 60/2012 Rektora "[...]" z dnia 5 listopada 2012 r., kwotę stypendium socjalnego, poza kwotą maksymalną i minimalną, stanowi różnica pomiędzy wysokością dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne, a wysokością dochodu netto na osobę w rodzinie studenta. Kwota minimalna stypendium określona została w wysokości 75 zł (§ 1 pkt 2 tej decyzji). Zgodnie z art. 179 ust. 5 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem ust. 4 i wyłączeń zawartych w pkt. 1-5 ust. 5. Stosownie zaś do § 10 ust. 3 i 4 Regulaminu, miesięczny dochód przypadający na osobę w rodzinie studenta oblicza się sumując dochody netto (po odliczeniu od dochodu podlegającego opodatkowaniu kwot odprowadzanych składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne i należnego podatku) z roku kalendarzowego studenta i jego rodziny, a następnie dzieląc je przez liczbę miesięcy, w których osiągany był dochód i liczbę osób w rodzinie studenta. W sprawie nie jest kwestionowana prawidłowość zastosowania w sprawie art. 5 ust. 4 i 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 3 pkt 23 lit. a i pkt 24 lit. a tej ustawy i przyjęcie, że dochodem uzyskanym matki skarżącego jest dochód za grudzień 2011 r., gdyż od 19 października 2011 r. do 30 listopada 2011 r. przebywała ona na urlopie wychowawczym. Kwestią sporną jest natomiast wysokość dochodu uzyskanego przez matkę skarżącego za grudzień 2012 r. W aktach sprawy znajdują się dwa zaświadczenia wystawione przez pracodawcę matki skarżącego dotyczące uzyskanego przez nią dochodu za sporny miesiąc. W zaświadczeniu z dnia 9 stycznia 2012 r. podano, że wynagrodzenie netto wynosiło 2.423,93 zł, natomiast w zaświadczeniu z dnia 27 lutego 2012 r., że wynagrodzenie to wyniosło 42,14 zł. Z adnotacji pracownika organu pierwszej instancji zamieszczonych na tych zaświadczeniach oraz z treści skargi wynika, że matka skarżącego za grudzień 2011 r. otrzymała wynagrodzenie w wysokości 2.423,93 zł, a kwota 42,14 zł stanowiła zaliczkę na poczet tego wynagrodzenia, wypłaconą jeszcze w grudniu 2011 r. Zdaniem skarżącego organy winny uwzględnić wysokość tego dochodu podaną w zaświadczeniu pracodawcy z dnia 27 lutego 2012 r., gdyż wykazano tam kwotę faktycznie otrzymaną przez jego matkę w grudniu 2011 r. Stanowisko to należy uznać za błędne. Z cytowanych wyżej przepisów prawa nie wynika bowiem, że przez "uzyskaniu dochodu" należy rozumieć faktycznie otrzymaną kwotę. Ustawodawca wskazał bowiem, że jest to dochód "spowodowany" zakończeniem urlopu wychowawczego. Wobec takiego sformułowania stwierdzić należy, że w stanie faktycznym sprawy, skoro matka skarżącego po zakończeniu urlopu wychowawczego podjęła ponownie pracę z dniem 1 grudnia 2011 r., to miesiącem uzyskania dochodu jest grudzień 2011 r., za który uzyskała prawo do wynagrodzenia. Wobec tego przyjęcie, że do ustalenia prawa do stypendium socjalnego i wysokości tego świadczenia należy przyjąć kwotę wynagrodzenia, jakie matka skarżącego uzyskała za miesiąc grudzień 2011 r., a nie w miesiącu grudniu 2011 r., nie narusza powołanych wyżej przepisów prawa. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że prawidłowo w stanie faktycznym sprawy organy administracji ustaliły kwotę dochodu na osobę w rodzinie skarżącego uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne w wysokości 684,79 zł i w konsekwencji ustaliły wysokość spornego stypendium w minimalnej wysokości, tj. 75 zł. W sprawie nie naruszono także przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.) sąd zobligowany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia) w całości albo w części tylko, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy nie zaistniała żadna z wymienionych w hipotezie powołanego przepisu okoliczności, która uzasadniałaby uchylenie skarżonej decyzji. Wskazać bowiem należy, że organy administracji rozpoznając sprawę zobowiązane są dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 K.p.a.). Uwzględnienie więc dokumentu złożonego przez skarżącego we wcześniejszym postępowaniu prowadzonym przed tym samym organem nie stanowi naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. Dodać należy, że organ wyjaśnił w toku postępowania rozbieżności w treści obu zaświadczeń z pracodawcą matki skarżącego, a ustalenia te są zbieżne z twierdzeniami zawartymi w skardze. Fakt, iż do wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie skarżącego uprawniającą do uzyskania stypendium socjalnego nie przyjęto kwoty wykazanej w zaświadczeniu z dnia 27 lutego 2012 r., nie wynika z naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania, lecz z odmiennej interpretacji przepisów prawa materialnego. Stwierdzić również należy, że powyższe przesądza o tym, że pomimo iż rzeczywiście nie zapewniono skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, który to obowiązek wynika z art. 10 § 1 K.p.a., a także wbrew art. 107 § 3 K.p.a., bardzo lakonicznie uzasadniono decyzję organu pierwszej instancji, to uchybienia te w niniejszej sprawie nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał, że zarzucana niemożność wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w jakikolwiek sposób uniemożliwiła mu dokonanie konkretnych czynności procesowych i przez to mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zasadzie nie zgadza się on z zastosowaną w sprawie wykładnią art. 3 pkt 24 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, skutkującą przyjęciem, że należy uwzględnić dochód uzyskany za miesiąc, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, a nie w tym miesiącu, a podnoszone naruszenia przepisów postępowania mają wyłączenia na celu doprowadzenie do odmiennej oceny zaświadczenia z dnia 27 lutego 2012 r. i pominięcie tego dowodu w sprawie. Nie można też uwzględnić zarzutu skargi dotyczącego wydania przez Wójta Gminy M. decyzji z dnia 7 lipca 2012 r. w sprawie przyznania matce skarżącego zasiłków rodzinnych i dodatków do tych zasiłków, na okres od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. Zauważyć bowiem należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd mógł poddać ocenie wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wskazany przez skarżącego akt administracyjny, wydany przez inny organ administracji w odrębnej sprawie, stosownie do art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mógł podlegać ocenie Sądu w tym postępowaniu i nie mógł wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę należało oddalić.