II SA/Ol 245/12

Dnia 5 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 roku sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta E. po rozpatrzeniu wniosku L. R. z dnia 5 kwietnia 2011 umorzył wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe. Organ wskazał, iż w dniu 27 października 2008 r. L. R. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego P. i A. R. na okres świadczeniowy 2008/2009, wnosząc o uwzględnienie w składzie rodziny siebie i trójki dzieci, w tym E. R. urodzonej w dniu 28 czerwca 1983r. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]" odmówiono prawa do wnioskowanych świadczeń w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego. Organ nie uwzględnił bowiem w składzie rodziny córki wnioskodawczyni – E. R., która ukończyła 25 rok życia. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez L.R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Następnie w dniu 30 października 2009 r. L. R. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego A. i P.R. na okres świadczeniowy 2009/2010. W składzie rodziny wymieniona ponownie uwzględniła siebie oraz trójkę swoich dzieci: P., A. i E. R. Decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]" organ odmówił prawa do wnioskowanego świadczenia, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego, nie uwzględniając w składzie rodziny córki E.R. Po rozpoznaniu wniesionego przez zainteresowaną odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O.decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. L. R. zaskarżyła powyższe decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., utrzymujące w mocy decyzje organu pierwszej instancji w sprawie odmowy prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. WSA w O. odrzucił skargę strony na decyzję Kolegium z dnia "[...]", natomiast wyrokiem z dnia 5 października 2010r. (sygn .akt II SA/Ol 456/10) oddalił skargę strony na decyzję Kolegium z dnia "[...]". W dniu 5 kwietnia 2011r. L. R. złożyła kolejny wniosek o wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dnia 27 października 2008 r., tj. na okres świadczeniowy 2008/2009 i 2009/2010, wnosząc ponownie o uwzględnienie w składzie rodziny córki E. R. Rozpoznając niniejszy wniosek, organ wskazał, iż zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. W niniejszej sprawie istnieje przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, bowiem postępowanie wszczęte na wniosek strony z dnia 5 kwietnia 2011r. o wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci: P. P. R. i A. R. dotyczy sprawy rozstrzygniętej wcześniej dwoma decyzjami: na okres świadczeniowy 2008/2009 decyzją z dnia "[...]’ znak "[...]" oraz na okres świadczeniowy 2009/2010 decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]". W związku z powyższym orzeczono jak na wstępie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła L. R. Podniosła, iż wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2011r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres 2010/2011, wnosząc jednocześnie o "wyrównanie" świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okresy świadczeniowe: 2008/2009 oraz 2009/2010. Zdaniem odwołującej organ pierwszej instancji nie wyjaśnił powodów, dla których odmówiono stwierdzenia istnienia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres 2010/2011. Jednocześnie organ wyjaśniając swoje wcześniejsze rozstrzygnięcia dotyczące okresów świadczeniowych za lata 2008/2009 oraz 2009/2010, pominął fakt, iż podstawą wydania decyzji odmownych był nieistniejący lub sfałszowany dokument pochodzący od Komornika przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia 20 marca 2009 r., który nieprawdziwie stwierdza, że E. R. nie jest już uprawniona do pobierania bieżących świadczeń alimentacyjnych, która to przesłanka bezprawnie "wykluczyła" ją z rodziny, zwiększając tym samym w sposób nieuprawniony dochód tej rodziny w przeliczeniu na jedną osobę. Odwołująca zaznaczyła, że fakt ten został stwierdzony prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w E. z dnia 24 listopada 2010r. (sygn. akt III RCo 19/10). Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zakres żądania odwołującej obejmował trzy okresy świadczeniowe: 2008/2009, 2009/2010 oraz 2010/2011. Tymczasem ostatecznymi decyzjami z dnia "[...]", znak: "[...]" i z dnia "[...]", znak: "[...]" odmówiono przyznania L.R. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2008/2009 i 2009/2010. W sytuacji zaś, gdy wniosek strony dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną organ, umarzając postępowanie działa ex lege (z mocy ustawy). Reguła ta jest związana z bezprzedmiotowością prowadzenia postępowania administracyjnego ze względu na zakończenie go decyzją ostateczną. Dalsze bowiem prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji nie mógł merytorycznie orzec o przyznaniu świadczeń za okres 2008/2009 oraz 2009/2010 i prawidłowo orzekł w oparciu o art. 105 § 1 kpa o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w zakresie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na wskazane wyżej okresy świadczeniowy. Natomiast odnośnie okresu świadczeniowego 2010/2011 organ wszczął odrębne postępowanie i wezwał stronę do wypełnienia stosownego wniosku i dołączenia koniecznych dokumentów. L. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. skargę na powyższe rozstrzygnięcie, żądając wypłaty świadczenia z wyrównaniem od dnia 27 października 2008r. W ocenie skarżącej organ niezasadnie odmawiał wypłaty przedmiotowego świadczenia, opierając się o świadomie nieprawdziwe twierdzenie, jakoby córka E. R. nie mogła być formalnie uznawana za członka rodziny ze względu na wygaśnięcie tytułu wykonawczego dla komorniczej egzekucji długu alimentacyjnego i wobec tego niemożności stwierdzenia jego bezskuteczności. Skarżąca podniosła, iż istnieje wiele wątpliwości w niniejszej sprawie. Dokument pochodzący od Komornika przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia 20 marca 2009r. nieprawdziwie stwierdza, że E. R. nie jest już uprawniona do pobierania bieżących świadczeń alimentacyjnych. Fakt ten został stwierdzony prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w E. z dnia 24 listopada 2010r. Skarżąca zwróciła również uwagę na swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną całej rodziny. Dodała, iż E.R. po ukończeniu studiów podjęła drugi kierunek – w dniu składania wniosku miała 25 lat i 3 miesiące, lecz dalej studiowała i ze względu na stan zdrowotny potrzebowała pomocy finansowej. Skarżąca podkreśliła, że każdą sprawę należy traktować indywidualnie, a fakt ukończenia studiów nie powoduje, że od razu dzieci stają się dorosłe i samodzielne życiowo. Jednocześnie jej córka od urodzenia ma problemy zdrowotne i potrzebuje wsparcia. Jeśli nawet ze względu na przepisy nie była uprawniona do alimentów, to nie przestała być członkiem rodziny. Skarżąca zaznaczyła, że regularnie prosiła Komornika o egzekwowanie alimentów na rzecz małoletnich dzieci. Odnośnie zaś postanowienia wydanego przez WSA w O. skarżąca podała, że została oszukana przez osobę podającą się za prawnika i nie miała możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, ani w terminie wystąpić do Sądu o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej. Przy czym w myśl art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła w dniu 5 kwietnia 2011r. wniosek o wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego z wyrównaniem od 27 października 2008r. Zatem dotyczył on nie tylko bieżącego okresu świadczeniowego, ale także okresu 2008/2009, a także 2009/2010. Jednakże - jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - o przyznanie świadczeń na wskazane okresy skarżąca już wcześniej występowała do organu i zostały one rozstrzygnięte decyzjami ostatecznymi. Decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" odmówiono przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na skutek jej wniosku z dnia 27 października 2008r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]", a zatem jest decyzją ostateczną. Z kolei decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" odmówiono przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego w związku z jej wnioskiem z dnia 30 października 2009r. Także ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", a zatem także jest decyzją ostateczną. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostają przywołane decyzje ostateczne, brak jest podstaw do wydawania kolejnych decyzji w tej samej sprawie. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, w której organ ponownie rozstrzyga tę samą sprawę, załatwioną decyzją ostateczną, która pozostaje w obrocie prawnym. Zatem wniosek skarżącej złożony do organu odnośnie wskazanych okresów świadczeniowych był bezprzedmiotowy, a postępowanie podlegało umorzeniu. Należy jedynie wskazać, iż niewłaściwie została sformułowana sentencja decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie z wniosku skarżącej z dnia "[...]", gdyż dotyczył on także okresu świadczeniowego 2010/2011r., co do którego brak było ostatecznej decyzji. Zarówno jednak z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i wyjaśnień skarżącej złożonych na rozprawie wynika, iż oddzielną decyzją organ rozstrzygnął o jej wniosku co do okresu świadczeniowego 2010/2011. W związku tym w ocenie Sądu uchybienie proceduralne organów w tym zakresie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Dodatkowo skarżącej należy wyjaśnić, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja umarzająca postępowanie jako bezprzedmiotowe. W związku z tym kontrola sądu administracyjnego ograniczyła się do badania, czy zaistniały postawy do umorzenia postępowania. Sąd nie mógł się zatem odnieść do zarzutów skarżącej dotyczących nieprawidłowego – zdaniem skarżącej – ustalenia ilości członków i dochodu jej rodziny. W stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.