II SA/Ol 245/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-03-09
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, ale syn mu nie pomaga i dochodzi do kłótni, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego adwokat z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu, ponieważ jego sytuacja materialna, pomimo prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z synem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Dochody skarżącego i jego żony z emerytur, po odliczeniu wysokich wydatków na leki, nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Syn skarżącego nie jest osobą, której stan majątkowy i dochodowy mógłby wpłynąć na ocenę możliwości płatniczych skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący J. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na problemy zdrowotne żony i własne oraz trudną sytuację finansową. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem, ale syn nie pomaga rodzicom i dochodzi między nimi do kłótni. Dochody małżonków z emerytur są niskie, a wydatki na leki wysokie.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]", J. W., powołując się na problemy zdrowotne żony i własne, wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Do skargi załączył m.in. kopie dokumentacji medycznej żony, w tym orzeczenie o "[...]" stopniu jej niepełnosprawności oraz odcinek pocztowy emerytury własnej (do wypłaty "[...]" za styczeń 2016 r.) i kopię historii własnych chorób, dodając w skardze, iż jego dokumenty "chorobowe i "[...]" inwalidztwa" znajdują się w Starostwie Powiatowym w "[...]".
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przesłał wniosek z dnia "[...]", w którym rozszerzając zakres pierwotnego żądania wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż wraz z żoną uzyskują świadczenia emerytalno-rentowe o porównywalnej wysokości, które nie pozwalają na normalne życie. Dodał, iż bez pomocy obcych ludzi nie przeżyliby. Powołując się na problemy zdrowotne, wskazał, iż obydwoje wydają dużo na leki. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. W uzasadnieniu skarżący wskazał jednak, iż wprawdzie mieszkają u syna, "[...]". "[...]". W żaden sposób (im) nie pomaga. Często dochodzi do kłótni i wygania (ich) z domu." Skarżący i jego żona nie posiadają żadnego majątku. W rubryce nr 8 skarżący wskazał natomiast, iż do majątku syna należy "[...]", w rubryce nr 9 dodał, iż po zakupie leków nie ma za co żyć. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochody z tytułu emerytury własnej w kwocie "[...]" oraz żony w kwocie "[...]" (łącznie: "[...]") i wskazał, iż nie zna wysokości dochodu syna. W rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki wykazał natomiast: leki własne i żony – łącznie "[...]", prąd – "[...]", gaz – "[...]", opał – "[...]", wodę – "[...]", ratę pożyczki – "[...]" ("nakaz sądowy"), co stanowi łącznie "[...]".
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Okoliczności niniejszej sprawy przemawiają za stwierdzeniem, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wprawdzie skarżący wykazał syna w rubryce nr 6 jako osobę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, lecz mając na uwadze jego oświadczenie, zawarte w rubryce nr 5, zgodnie z którym syn nie pomaga rodzicom, którzy korzystają raczej z pomocy obcych ludzi, a ponadto często dochodzi między nimi, a synem do kłótni, uznano, że w tych okolicznościach syn nie może być uznany za osobę, z którą skarżący i jego żona rzeczywiście prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i której stan majątkowy oraz sytuacja dochodowa (nieznana zresztą skarżącemu) mogą mieć wpływ na ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego i jego żony.
Mając to na uwadze, stwierdzić należy, iż sytuacja materialna skarżącego i jego żony uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata. Zauważyć należy, iż małżonkowie nie posiadają żadnego majątku, jedynymi źródłami ich utrzymania są natomiast świadczenia emerytalne, które wynoszą łącznie "[...]". Mając na uwadze ich wysokość, jak również wysokość wydatków wykazanych we wniosku, w tym w szczególności wysokie wydatki na leki, w łącznej kwocie "[...]", wśród których skarżący nie wykazał jednak wydatków na wyżywienie, odzież, środki czystości, itp., przyjąć należy, że skarżący nie jest w stanie ze środków, którymi dysponuje poczynić oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na uiszczenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego żony. Nie może natomiast liczyć w tym zakresie na pomoc syna.
W tych okolicznościach, za zasadne uznano zatem przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło