II SA/Ol 245/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata R.T. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. Decyzją z dnia "[...]", Nr ‘[..]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako: k.p.a.) w związku z art. 182 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90 poz. 557 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. W. na decyzję Starosty ‘[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", w sprawie cofnięcia J. W. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, T nr dokumentu: "[...]" nr druku: ‘[...]" wydanego przez Starostę "[...]" w dniu "[...]" na okres od dnia 26 sierpnia 2014 r. do dnia 26 sierpnia 2016 r. zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 30 maja 2011 r., utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia ‘[...]" organ I instancji orzekł o cofnięciu J. W. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B, T wydanych przez Starostę "[...]" w dniu "[...]", nr dokumentu: "[...]". Okres, na jaki cofnięte zostały uprawnienia ustalono poczynając od dnia zatrzymania J. W. prawa jazdy do upływu dwuletniego okresu na jaki orzeczona została kara zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, t.j. na okres od dnia 26 sierpnia 2014 r. do dnia 26 sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na to, że w dniu 3 sierpnia 2011 r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w ‘[...]" prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 30 maja 2011 r. o zakazie prowadzenia przez J. W. wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym i rowerów na okres 2 lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia. W powyższym wyroku Sąd zobowiązał również J. W. do zwrotu prawa jazdy do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w "[...]". Ponadto, odnosząc się do treści art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego organ stwierdził, że w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania skazanego obowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. podniósł, że prawo jazdy jest mu niezbędne z uwagi na stan zdrowia jego, a także na stan zdrowia żony oraz na wynikającą stąd konieczność dojazdów do lekarzy. Zbyt surowy wyrok sądowy pozbawił go możliwości korzystania z samochodu i należytej dbałości o stan zdrowia. Mając na uwadze powyższe zażądał uchylenia decyzji i wydania mu zatrzymanego prawa jazdy. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Kolegium wskazało, że J. W. został uznany w oparciu o prawomocny wyrok sądowy - wydany przez Sąd Rejonowy Wydział II Karny w dniu 30 maja 2011 r. - winnym tego, że w dniu 13 kwietnia 2011 r. w miejscowości "[...]" kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości. W powyższym wyroku orzeczono wobec J. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na okres dwóch lat od uprawomocnienia się orzeczenia oraz zobowiązano oskarżonego do zwrotu prawa jazdy numer "[...]" do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w "[...]". Po przesłaniu przez Sąd odpisu wyroku Staroście "[...]" – stosownie do treści art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, organ wezwał J. W. do zwrotu dokumentu prawa jazdy. J. W. nie zwrócił prawa jazdy, natomiast organ - w wykonaniu wyroku Sądu - wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, o czym skutecznie zawiadomił stronę. Kolegium wskazało, że J. W. nie zwrócił dobrowolnie dokumentu prawa jazdy, dokument ten został mu natomiast zatrzymany w wyniku policyjnej kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2014 r. i przekazany do Prokuratury Rejonowej. Postanowieniem z dnia 5 września 2014 r. Prokurator Rejonowy zatrzymał odebrane J. W. prawo jazdy, a następnie dokument ten został przekazany Staroście. Kolegium podniosło, że organ I instancji był nie tylko uprawniony ale także zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu J. W. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z koniecznością wykonania prawomocnie orzeczonej kary zakazu, o czym stanowi art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium z dnia "[...]" J. W., opisując przebieg kontroli drogowej z dnia 26 sierpnia 2014 r., wskazał, że zatrzymanie prawa jazdy było bezpodstawne. Dodał, że ze względu na swój stan zdrowia, jak też stan zdrowia jego żony, prawo jazdy jest mu niezbędne bowiem musi dojeżdżać na zabiegi. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, chyba że przepisy stanowią inaczej. Sprawując tak rozumianą kontrolę sądy administracyjne badają, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) uchylenie zaskarżonego aktu następuje w sytuacji, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c). Dodać należy, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosując opisane powyżej kryteria oceny Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje: Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w związku z orzeczeniem względem niego środka karnego w prawomocnym wyroku sądowym polegającym na zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów, odpowiadają prawu. Dla wyjaśnienia przyczyn rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd nieodzowne jest odniesienie się do treści przepisów prawa stanowiących podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego. Stanowi on, że "w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony (§ 1). Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (§ 2)". Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono tego rodzaju środek karny albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka (art. 184 Kodeksu karnego wykonawczego). Dodać należy, iż zakaz prowadzenia pojazdów to środek karny przewidziany w art. 28 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1094 ze zm.). Stosownie do treści art. 29 § 1 Kodeksu wykroczeń zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Orzekając zakaz prowadzenia pojazdów określa się rodzaj pojazdu, którego dotyczy (§ 2). Zakaz ten obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz nie biegnie (art. 29 § 3 Kodeksu wykroczeń). Na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu (art. 29 § 3 Kodeksu wykroczeń). Cytowany powyżej przepis art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego stanowi zatem normę prawa materialnego do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mimo, że jest w akcie prawnym zawierającym przepisy prawa karnego, nienależącym do systemu prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2006 r., I OSK 361/05). Przepis ten wskazuje organ administracji zobowiązany do wydawania rozstrzygnięcia w orzeczonym przez sąd zakresie. Podkreślić należy, iż organ wykonując wyrok w tym zakresie jest związany jego treścią, a więc może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na ściśle wskazany okres wynikający z treści wyroku i w określonym przez sąd zakresie i w tym też okresie nie może wydać tych uprawnień (por. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy, Komentarz, Lex 2014, t. 3 do art. 182). Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, w ustalonym przez organy stanie faktycznym, że istotnie zachodziły podstawy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącemu na podstawie art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego, a to w związku z wymierzeniem mu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym i rowerów na okres 2 lat, wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 30 maja 2011 r. Zauważyć również należy, że zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem sądu karnego jest nie tylko pozbawieniem prawa do prowadzenia pojazdów, ale równocześnie oznacza zakaz wydania takich uprawnień (por. uchwała SN z dnia 28 lutego 1975 r., V KZP 2/74, OSNKW 1975, nr 3-4, poz. 33). Zakaz może dotyczyć wszystkich rodzajów pojazdów, może być ograniczony tylko do pojazdów mechanicznych albo odnosić się tylko do wybranego rodzaju pojazdów mechanicznych (samochodów osobowych) – zob. W. Kotowski, komentarz do art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, Lex 2013). Odnosząc się do zarzutu skargi podnoszącego, że zatrzymanie skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2014 r., w trakcie kontroli drogowej, prawa jazdy było bezpodstawne, wyjaśnić należy, że z uwagi na treść art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi jest bezwzględną konsekwencją wyroku Sądu Rejonowego z dnia 30 maja 2011 r., , zaś wydany przez ten Sąd 2-letni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych rozpoczął swój bieg z dniem zatrzymania kierowcy prawa jazdy (w trakcie kontroli drogowej). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że zasadnie cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.