II SA/Ol 247/05
WyrokWSA w Olsztynie2005-05-25
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania świadczenia przedemerytalnego, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że zostały one wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawą uchylenia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które uznało przepis art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za niezgodny z Konstytucją w części uzależniającej prawo do świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego w określonym dniu.Stan faktyczny
Starosta odmówił T. S. przyznania świadczenia przedemerytalnego, ponieważ w dniu 7 listopada 2001 r. nie posiadał statusu bezrobotnego, co było warunkiem ustawowym. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. T. S. w skardze podniósł, że utrata statusu bezrobotnego nastąpiła w wyniku błędnej interpretacji pouczenia organu. Postępowanie przed NSA zostało zawieszone z powodu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją przepisu warunkującego przyznanie świadczenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 29 stycznia 2002 r.; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji z dnia 29 stycznia 2002 r.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Starosta decyzją z dnia 29 stycznia 2002 r., znak: "[...]" odmówił T. S. przyznania świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu powołał treść art. 37 k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), zgodnie z którym pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: osiągnął wiek co najmniej 55 lat, posiadał okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 25 lat, był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat oraz zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Organ stwierdził, że wnioskowane świadczenie stronie nie przysługuje, gdyż w dniu 7 listopada 2001 r. skarżący nie posiadał statusu bezrobotnego. Jako bezrobotny zarejestrował się w dniu 7 stycznia 2002 r.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu T. S. podał, że został pozbawiony statusu bezrobotnego, gdyż z uwagi na poważną chorobę matki, nie stawił się w terminie wyznaczonym przez Urząd Pracy w K. Wskazał, że treści decyzji tego organu z dnia 13 października 1997 r., nr "[...]" błędnie wywiódł, że po upływie trzech miesięcy przywrócony zostanie mu statusu bezrobotnego.
Wojewoda decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że odwołujący się w dniu 7 listopada 2001 r. nie spełniał podstawowego warunku określonego w art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tj. nie posiadał statusu bezrobotnego, który uzyskał dopiero 7 stycznia 2002 r. Organ podkreślił, że warunki określone w powołanym przepisie muszą być spełnione łącznie. Za nieprzekonujące i bez znaczenia w sprawie uznał wyjaśnienia dotyczące odzyskania po upływie trzech miesięcy statusu osoby bezrobotnej.
Na powyższą decyzję T. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w uzasadnieniu której podnosi, że nie spełniał wymogu statusu osoby bezrobotnej w wyniku błędnej interpretacji pouczenia zamieszczonego w uzasadnieniu decyzji Rejonowego Urzędu Pracy w K. nr "[...]" z dnia 13 października 1997 r., pozbawiającej go statusu osoby bezrobotnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie zostało zawieszone z uwagi na wystąpienie w dniu 21 listopada 2002 r. Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w zakresie, w jakim przepis ten uzależnia prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w dniu 7 listopada 2001 r. statusu bezrobotnego.
W związku z reformą sądownictwa administracyjnego sprawa ta została przekazana do merytorycznego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, który to Sąd postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2005r., sygn. akt "[...]", podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt K 19/02, ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 59, poz. 517, w którym przepis art. 37 k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, póz. 514 z późn. zm.) uznano za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP w części, w jakiej zawiera zwrot: "w dniu 7 listopada 2001 r.", uzależniający prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w tym dniu statusu bezrobotnego.
Następstwem powyższego orzeczenia jest utrata mocy obowiązującej przez art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w wyżej wskazanej części. W dacie rozpatrywania sprawy przez Sąd nie istnieje zatem ograniczenie określone w tym przepisie. Natomiast podstawą odmowy przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego przez organy obu instancji był fakt, iż w dniu 7 listopada 2001 r. nie posiadał on statusu osoby bezrobotnej.
Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny już po wydaniu zaskarżonej decyzji utrata w określonym zakresie mocy obowiązującej wskazanego przepisu musi być kwalifikowana przez Sąd jako wadliwość dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 145 a § l Kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W tej sytuacji zastosowanie ma art. 145 § l pkt l lit. b l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić treść wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z mocy art. 145 a § l Kpa. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku oraz z mocy art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło