II SA/Ol 247/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi G. Ż. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że spółka A wnioskiem z dnia 5 września 2013 r., zwróciła się do Starosty A o wydanie decyzji administracyjnych na podstawie art. 124 oraz art. 124 ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zezwalającej wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie przez wskazane we wniosku grunty, dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej A (art. 124 ugn ust. 1) oraz zezwalającej na niezwłoczne zajęcie tych nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności (art. 124 ust. 1a ugn). Starosta A decyzją z dnia "[...]", działając na wniosek spółki A z dnia 5.09.2013r., udzielił wnioskodawcy - spółce zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, oznaczonych jako: działki nr "[...]" w obrębie A, gm. A ("[...]"), działki nr "[...]" w obrębie A, gm. A, stanowiących własność G. i C. Z., w celu założenia i przeprowadzenia przez wskazane powyżej nieruchomości dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej A, zgodnie z decyzją Starosty z dnia "[...]". Decyzja wydana została w trybie art. 124 ust. 1 a w związku z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010, Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Od ww. decyzji odwołali się właściciele gruntów – C. i Z. G., podnosząc, że decyzji Starosty z dnia "[...]" nadany już został rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że we wniosku z dnia 5 września 2013r. spółka A podniosła, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie wskazanych części nieruchomości z nadaniem temu zezwoleniu rygoru natychmiastowej wykonalności, związane jest z realizowanym przez spółkę przedsięwzięciem - budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej A, które to przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto inwestycją o znaczeniu międzynarodowym. Zdaniem organu odwoławczego, Starosta A słusznie wydał decyzję, stosując tryb przewidziany w art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie którego zezwolił wnioskodawcy – spółce A na niezwłoczne zajęcie wyżej opisanych części nieruchomości wraz z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uwzględnił przy tym interes społeczny jakim jest poprawa niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz poprawa niezawodności zasilania w energię elektryczną m.in. województwa A, a także ważny interes strony i uzasadniony ważny interes gospodarczy kraju wynikający z pozyskania i wydatkowania środków unijnych. Skargę na ww. decyzję wywiódł G. Z., wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1) naruszenie art. 7 kpa poprzez prowadzenie postępowania bez uwzględniania interesu obywateli, w tym interesu skarżącego poprzez nie informowanie strony o podjętych działaniach, jak również nie uwzględnienie przy rozpoznaniu tejże sprawy zarzutów złożonych przez strony postępowania, co do braku prawomocnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, która została w całości zaskarżona do GDOŚ w Warszawie, pominięcia w całości wniosków skarżącego o właściwe wyliczenie wartości odszkodowania za ustanowienie służebności przesyłu, z uwzględnieniem wartości podlegającego wycince drzewostanu i złoży kruszywa naturalnego i przeznaczenia działek w planie miejscowym, 1) naruszenie art. 8 kpa poprzez prowadzenie sprawy niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez nie ustalenie co było przyczyną nie wyrażenia zgodny na ustanowienie służebności przesyłu ze strony skarżącego i nie wykazanie w toku postępowania, że wnioskodawca dążył do zawarcia w tej kwestii porozumienia, nie udostępnienie stronom do wglądu dokumentacji w tej sprawie, nie zapewnienie możliwości zapoznania się z nowymi dokumentami, protokołem z rozprawy, brak rozważenia w decyzji zarzutów stron postępowania, 1) naruszenie art. 9 kpa poprzez nie należyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, w tym nie poinformowanie, że przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji ograniczającej, wnioskodawca powinien był wykazać, że prowadził negocjacje, a nie jaj wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, narzucał jedynie swoją wolę, 1) naruszenie art. 49 kpa przez przeprowadzenie rozprawy w sposób budzący zastrzeżenia, poprzez nie dopuszczenie do głosu skarżącego, nie ogłaszanie wszystkich istotnych dla stron informacji, brak informowania stron o możliwości zapoznaniu się z dokumentacją, która w trakcie postępowania była uzupełniania, 1) naruszenie art. 80 kpa poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez ustalenie, że inwestycja nie wymaga przeprowadzenia badań w zakresie środowiskowych uwarunkowań i oparcie się jedynie na podstawie oświadczenie złożonego przez wnioskodawcę, pomimo wniesienia wielu zasadnych zastrzeżeń do sposobu postępowania w sprawie, przede wszystkim wniesienia zastrzeżeń co do oddziaływań kumulatywnych linii średniego napięcia i wysokiego 2x400kV, zgłoszenia zastrzeżeń do przedłożonego operatu szacunkowego, który pomija istniejący drzewostan i złoże kruszywa, 6) nie zobowiązanie wnioskodawcy do przedłożenia raportu oddziaływania na środowisko pomimo możliwości znaczącego oddziaływania inwestycji na środowisko, 7) naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, w tym nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w sytuacji gdy zostało wniesionych wiele uwag i zastrzeżeń organ w ogóle nie wypowiedział się co do nich, 6) naruszenie art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, mimo nie poprzedzenia go rokowaniami z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Zgodnie z art. 124 ust. 3 rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, a do wniosku należało dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań, w niniejszym przypadku wnioskodawca przedłożył jedynie nieracjonalne żądania z jego strony i nie wykazał, by kiedykolwiek zareagował na wnioski właściciela nieruchomości, stąd takiej postawy nie można określić jako negocjacji, 7) naruszenie art. 124 ust. 4 rzeczonej ustawy poprzez nie przeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego, które wskazywałoby, że osoba lub jednostka organizacyjna występująca o zezwolenie dopełni obowiązku przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, a mimo to nakazano jej w decyzji przywrócenie stanu poprzedniego, gdzie po przeprowadzeniu tej konkretnej inwestycji jej przywrócenie do stanu sprzed jej przeprowadzeni , nie będzie już możliwe, 8) naruszenie art. 124 ust. 5 poprzez nie poinformowanie strony, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4., zgodnie z którym przysługuje jej roszenie o wykup tej nieruchomości lub odszkodowanie za szkody i utratę na wartości, 9) naruszenie art. 104 poprzez niepełne uzasadnienie decyzji o kwestię uzasadnienia czy pisma Wnioskującego i jaka ich treść była poczytana za negocjacje i wyjaśnienie żądań skarżącego, pominięcie na etapie rokowań odszkodowania dla skarżącego, gdzie przysługuje ono również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu, 10) naruszenie art. 21 i 64 Konstytucji poprzez naruszenie prawa własności i prawa do słusznego wynagrodzenia za korzystanie z cudzej nieruchomości i bez zobowiązania Inwestora - pod tytułem darmym wydawanie prawa do dysponowania nieruchomością prywatną, podczas gdy takie działanie zostało zanegowane przez Unię Europejską w przypadku działania w w/w sposób na Litwie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]", udzielającej wnioskodawcy – spółce A zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części określonych nieruchomości, będących własnością G. i C. Z. W myśl art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651) zwanej dalej "ustawą", starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Art. 108 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. W sprawie mamy do czynienia zarówno z ważnym interesem społecznym jak i ważnym interesem gospodarczym, gdyż budowa sieci ma zapewnić stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji trafnie zatem wskazano, że wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. uwzględnia interes społeczny jakim jest poprawa niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz poprawa niezawodności zasilania w energię elektryczną m.in. województwa warmińsko-mazurskiego, a także ważny interes strony i uzasadniony ważny interes gospodarczy kraju wynikający z pozyskania i wydatkowania środków unijnych. Argumentacja zaprezentowana we wniosku z dnia 5 września 2013r. spółka A jest kompletna, przekonująca i nie budzi zastrzeżeń. Wnioskodawca podniósł, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie wskazanych części nieruchomości z nadaniem temu zezwoleniu rygoru natychmiastowej wykonalności związane jest z realizowanym przez spółkę przedsięwzięciem - budowa dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej A, które to przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ponadto inwestycją o znaczeniu międzynarodowym. Inwestycja ta zwiększy pewność i jakość zasilania w energię elektryczną północno-wschodniego obszaru kraju, umożliwiając również wymianę transgraniczną energii elektrycznej z sąsiednimi krajami w ramach Unii Europejskiej. Ponadto, niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji grozić może zahamowaniem rozwoju regionu wynikającym z przeciążeń istniejących połączeń energetycznych. Budowa tej linii wchodzi w zakres realizowanego programu rozbudowy sieci przesyłowej w Polsce pod nazwą "Połączenie Polska - Litwa" i ma zostać zrealizowana do końca 2015 roku. Przy czym roboty budowlane powinny zakończyć się najpóźniej w połowie 2015 roku. Projekt budowy mostu energetycznego Polska - Litwa jest istotnym elementem w tworzeniu wspólnego europejskiego rynku energii poprzez zamknięcie tzw. pierścienia bałtyckiego. Unia Europejska nadała projektowi decyzją 1364/2006/WE status priorytetowy i partycypuje w jego kosztach. Warunkiem więc rozliczenia przez inwestora pozyskanych na ten cel środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego - Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, jest terminowe zrealizowanie całości projektu. Oznacza to, że w przypadku nie wywiązania się z umowy, wielomilionowe środki unijne pozyskane na ten cel powinny zostać zwrócone w części lub w całości. Poza tym linia energetyczna połączenie Polska - Litwa znalazła się na liście projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania Unii Europejskiej w zakresie rozbudowy połączeń elektroenergetycznych między Państwami Członkowskimi, pod poz. 2.29 Załącznika III do decyzji pn. Traseuropejskie Sieci Energetyczne. Podkreślić należy, co jest niezwykle istotne, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, która została wydana na gruncie przedmiotowej sprawy i jest ostateczna (decyzja Starosty A z dnia "[...]", akta adm., k. – 266). Zdaniem Sądu ww. decyzja implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Obie decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego, dotyczącego przedmiotowej inwestycji. Wobec powyższego zupełnie bezzasadne są zarzuty strony skarżącej odnoszące się do naruszenia określonych w skardze przepisów art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnić przy tym należy stronie, że w trybie art. 124 ust. 1a nie prowadzi się negocjacji, wnioskodawca nie musiał również wykazywać ich prowadzenia w poprzednim powiązanym postępowaniu z art. 124 ust. 1. Sąd nie dostrzegł również wskazywanych przez skarżącego naruszeń przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaznaczyć trzeba, że w kontekście trybu wynikającego z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami kluczowym było wykazanie zaistnienia przesłanek z art. 108 § 1 k.p.a. oraz wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Niewątpliwie rzeczona inwestycja służyć będzie ogólnie pojętemu interesowi publicznemu, a co za tym idzie niezbędne dla jej przeprowadzenia zezwolenie na zajęcie części nieruchomości skarżącego podyktowane jest takim słusznym interesem społecznym. Wobec wykazania takiej konieczności zbędne było przeprowadzanie postępowania w szerszym zakresie, tak jak oczekiwał tego skarżący. Nie było zatem konieczności badania w tym postępowaniu kwestii ewentualnego braku prawomocności decyzji środowiskowej czy też rozpatrywanie przyczyny braku zgody na ustanowienie służebności przesyłu. Organy w wystarczający sposób opisały charakter spornej inwestycji, jej zakres i znaczenie jako inwestycji o charakterze publicznym i strategicznym. Trudno zatem zarzucić organom niewystarczające uzasadnienie ich rozstrzygnięć. Na gruncie niniejszej sprawy nie może być również mowy o naruszeniu art. 21 i 64 Konstytucji. Prawo własności nie jest wartością nieograniczoną, w szczególnych sytuacjach uregulowanych przepisami prawa właściciel nieruchomości musi się liczyć z ograniczeniem prawa własności. Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Kwestie zaś związane z odszkodowaniem za takie naruszenie nie mogą być badane w tym postępowaniu. Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji i stąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.