II SA/Ol 248/05
WyrokWSA w Olsztynie2005-05-25
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania świadczenia przedemerytalnego byłemu pracownikowi państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie za niezgodny z Konstytucją, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją, który został następnie uznany za taki przez Trybunał Konstytucyjny, narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, które opierały się na tym przepisie, podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 37 k. ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który uzależniał prawo do świadczenia od posiadania statusu bezrobotnego w dniu 7 listopada 2001 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że decyzje są krzywdzące, zwłaszcza że pracę sezonową podjął w porozumieniu z Urzędem Pracy. Postępowanie zostało zawieszone z uwagi na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności wspomnianego przepisu z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty E. z dnia 13 maja 2002 r. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Tadeusz Lipiński (spr.) Beata Jezielska Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji z 13 maja 2002 r.; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Skarżący J. M., zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w E. o statusie bezrobotnego bez prawa do zasiłku, złożył w dniu 08 maja 2002 r. wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego jako były pracownik państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej.
Starosta E. decyzją z dnia 13 maja 2002 r. odmówił skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na treść art. 37 k. ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U.03.6.65 z późn. zm.), zgodnie z którym były pracownik państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej jest uprawniony do świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 07 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego. Mimo iż, skarżący spełniał wszystkie inne warunki dla uzyskania świadczenia, tj. osiągnął wiek 55 lat, posiadał okres co najmniej 25 lat uprawniający do emerytury, był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, a także zamieszkuje w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, organ odmówił przyznania świadczenia ze względu na okoliczność, iż w wymaganym dniu skarżący był zatrudniony przy pracach sezonowych, a status bezrobotnego otrzymał dopiero 2 maja 2002 r.
J. M. od powyższej decyzji odwołał się podnosząc to, że nie ma żadnych środków utrzymania i został ukarany za to, iż pracował przez sześć miesięcy.
Decyzją z dnia 05 sierpnia 2002 r., wydaną na skutek odwołania skarżącego, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty E. uznając, iż w świetle jednoznacznego brzmienia przepisu art. 37 k. ust. 9 wspomnianej ustawy, brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia.
Na powyższą decyzję J. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, iż powyższe decyzje odmawiające przyznania świadczenia wyłącznie z powodu nie pozostawania w dniu 07 listopada 2001 r. osobą bezrobotną, mimo spełnienia wszystkich pozostałych warunków, są wysoko krzywdzące, zwłaszcza iż pracę sezonową w tym okresie skarżący podjął w porozumieniu z Urzędem Pracy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało zawieszone z uwagi na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu art. 37 k. ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w zakresie, w jakim przepis ten uzależnia prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w dniu 07 listopada 2001 r. statusu bezrobotnego.
W związku z reformą sądownictwa administracyjnego sprawa ta została przekazana do merytorycznego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, który to sąd w dniu 18 kwietnia 2005 roku podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z dnia 12 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 59, poz. 517), treść przepisu art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w części w jakiej zawiera zwrot "w dniu 7 listopada 2001 r." jest niezgodna z art. 2 Konstytucji. Tym samym sprzeczne z Konstytucją jest uzależnianie prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od tego czy w dniu 7 listopada 2001 roku byli oni osobami bezrobotnymi.
W świetle przytoczonych okoliczności, w przedmiotowej sprawie decyzje organów administracji publicznej, zarówno Starosty E. jako organu I instancji, jak i Wojewody jako organu odwoławczego, wydane zostały na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, gdyż w obu tych przypadkach podstawą do odmowy przyznania J. M. zasiłku przedemerytalnego był fakt, iż w dniu 7 listopada 2001 roku nie posiadał on statusu osoby bezrobotnej.
Nie jest winą organów administracyjnych, że zobowiązane są one stosować przepisy prawa, które następnie zostają uznane za sprzeczne z Konstytucją jednak obecnie organy te rozpoznające ponownie niniejszą sprawę zobowiązane są do respektowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego zapadłego w dniu 30 marca 2005 roku w sprawie K 19/02.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z mocy art. 145a § 1 k.p.a., dlatego też na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. należało ją uchylić podobnie jak i decyzję organu I instancji.
W punkcie II wyroku na zasadzie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło