II SA/Ol 252/11

Dnia 5 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2011 roku sprawy ze skargi U. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. - powołując między innymi art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - nakazał U. P. rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej w miejscowości S., gmina B. (działka nr "[...]"). Decyzja ta została wydana po uprzednim uchyleniu przez organ odwoławczy poprzedniego rozstrzygnięcia organu I instancji o nakazie rozbiórki tego budynku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" organ I instancji podał, iż w toku postępowania ustalono, że na wskazanej działce znajdują się dwa budynki gospodarcze, a w tym budynek gospodarczy parterowy służący do przechowywania sprzętu pszczelarskiego i narzędzi ogrodowych o wymiarach zewnętrznych 4,40 x 6,50m i wysokości 2,50 - 2,70m. Budynek ten wykonany został w technologii tradycyjnej, murowany, posiada ściany obustronnie otynkowane oraz dach o konstrukcji drewnianej jednospadowy pokryty papą asfaltową. Ustalono również, że budynek ten nie został naniesiony na żadną z map geodezyjnych (k. 7 akt). Organ wskazał przy tym, iż w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy (zeznania stron postępowania i świadków) ustalono, że przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej. Budowę jego rozpoczęto pod koniec lat 90-tych ubiegłego wieku, a dokończono w 1997r. Budowę do końca zrealizował w 1997r. obecny właściciel nieruchomości. Organ wskazał, że mimo nałożenia (postanowieniem z dnia "[...]") na właściciela nieruchomości obowiązku przedstawienia stosownych dokumentów w celu umożliwienia legalizacji budynku, do dnia "[...]" do organu nie wpłynęły wymagane dokumenty, co w świetle art. 49b ust. 1-3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązywało organ do wydania nakazu rozbiórki. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik U. P. podniósł, że sporny budynek jest budynkiem gospodarczym związanym z produkcją rolną (dział specjalny), a jego powierzchnia nie przekracza 30m², wybudowany został w całości na działce strony, przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę zagrodową, adaptowaną, a nie jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji na działce budowlanej. Podkreślił, że budynek ten został zrealizowany przez poprzednich właścicieli działki w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Wyraził przy tym przypuszczenie, że poprzedni właściciele skorzystali z dobrodziejstwa § 44 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska (Dz. U. z 1975r., Nr 8, poz. 48), który przewidywał, że właściwy organ może zwolnić z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę budynek gospodarczy położony na obszarze wsi, wznoszony w sposób gospodarczy, na terenie istniejącej zagrody o ile działka budowlana jest własnością inwestora. Dodał, że zgodnie z § 51 ust. 2 pkt 1, budowa tego rodzaju budynku gospodarczego (parterowy o powierzchni do 30m²) nie wymagała prowadzenia dziennika budowy oraz ustanowienia kierownika budowy. Z tych też względów, zdaniem pełnomocnika strony, sprzedawcy działki nie przekazali kupującym żadnej dokumentacji związanej ze spornym budynkiem, gdyż z uwagi na brak takiego obowiązku, sami jej nie posiadali. W ocenie pełnomocnika strony, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że sporny budynek stanowi samowolę budowlaną a wszelkie niejasności powinny być rozstrzygane na korzyść strony. Dodał, że w dniu "[...]", kiedy to strona zakupiła działkę nr "[...]", znajdował się na niej sporny budynek gospodarczy, a ona dokonała jedynie jego remontu. Decyzją z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że niespełnienie wymagań określonych w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, polegające na nieprzedłożeniu organowi nadzoru budowlanego przez inwestora stosownych dokumentów, obliguje ten organ do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że w aktach administracyjnych znajdują się oświadczenia pełnomocnika strony i przywołanych przez niego świadków, a także poprzednich właścicieli, z których wynika, że w chwili nabycia działki nr "[...]" w 1997r. nie istniał budynek gospodarczy, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Z wyjaśnień i oświadczeń wynika też, że na działce znajdowało się jedynie część murów, a roboty prowadzone były w latach 1990-1997. Prace zakończył J. K. (pełnomocnik U. P. w postępowaniu administracyjnym). W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że skoro budowa została zrealizowana w 1997r., to w badanej sprawie zastosowanie mają przepisy obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994r. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – U. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa oraz naruszenie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Z tych też powodów wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi powtórzono w istocie argumenty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w dniu 5 maja 2011r., pełnomocnik skarżącej podał, że w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasad sprawiedliwości i zaufania obywatela do organu administracji. W ocenie pełnomocnika skarżącej, zapisy zawarte w akcie notarialnym nie potwierdzają okoliczności, co było uprzednio usytuowane na przedmiotowej działce oraz kiedy budowa spornego budynku została zakończona. Dodał, że skarżąca korzystając przez dłuższy okres z tego budynku miała prawo uważać, że wszelkie formalności zostały dopełnione. Żądane przez organ nadzoru budowlanego dokumenty nie zostały zaś przedłożone, gdyż skarżąca ich nie posiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na działce nr "[...]" w miejscowości S., gmina B. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego, a kontrolując zaskarżoną decyzję opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organy administracji publicznej. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy w wystarczający sposób ustaliły stan faktyczny tej sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że budowa spornego budynku gospodarczego została zakończona w 1997r. pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Wbrew bowiem twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, roboty budowlane wykonane w tym budynku po nabyciu przez U. P. działki nr "[...]" (umowa darowizny z "[...]") nie mogły być remontem lecz budową. Zauważyć przy tym należy, że jak wynika ze strony 2 umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego (k.6 akt administracyjnych) na działce nr "[...]" nie był posadowiony żaden budynek gospodarczy, a jedynie znajdowały się tam "pozostałości obiektu letniskowo-mieszkalnego, nienadającego się do użytkowania, to jest mury bez sufitu, drzwi, okien", czyli innego budynku, który aktualnie też istnieje. Podkreślić przy tym należy, że akt notarialny jako dokument urzędowy, na mocy art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), korzysta z domniemania prawdziwości tego, co zostało w nim stwierdzone. Istnienia tego budynku nie potwierdzili też poprzedni właściciele działki, którą darowali skarżącej ( k.5 ostatnie zdanie w protokole kontroli z dnia "[...]"). Stąd też przyjąć należy, że w dniu sporządzenia umowy darowizny, na działce nr "[...]" nie znajdował się budynek gospodarczy, przy którym wykonywane później roboty budowlane mogły być kwalifikowane jedynie jako remont. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie sporządzenia umowy darowizny ("[...]"), jak i wydania zaskarżonej decyzji ("[...]"), pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Powyższa teza znajduje także potwierdzenie w zeznaniach świadków, w tym przede wszystkim Z. M. (k.10 akt administracyjnych), który podał, że w 1997r. na działce nr "[...]" znajdowały się, obok budynku letniskowego w stadium rozpoczętej budowy, tylko fundamenty i wymurowana część jednego narożnika budynku (obecnie gospodarczego) oraz, że obie budowy ukończył J. K. po zakupie działki w 1997r. Także M. M. zeznał (k. 23 akt administracyjnych), że w 1997r. na działce nr "[...]" znajdował się budynek letniskowy i rozpoczęta budowa – ściany z cegły wymurowana do wysokości około 1 metra; roboty przy dokończeniu budynku wykonał J. K., który wymurował resztę ścian i wykonał dach, drzwi i okna. Ponadto, sam J. K., pełnomocnik skarżącej w postępowaniu administracyjnym, oświadczył (k.14 akt administracyjnych), że "drugi budynek, tj. gospodarczy, nie został wpisany w akt notarialny, bo był zarośnięty krzakami i geodeci nie mogli do niego dojść. W budynku były mury ze starej cegły rozbiórkowej; nad murami nie było dachu, który został wykonany przez J. K.". W świetle przytoczonych zeznań świadków stwierdzić należy, że roboty budowlane wykonane przez J. K. w spornym budynku w 1997r. nie były remontem lecz budową. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z uwagi na wymiary i charakter spornego budynku gospodarczego (budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 4,40 x 6,50 i powierzchnia zabudowy 28,6m² związany z produkcja rolną wybudowany na działce przeznaczonej pod zabudowę zagrodową), organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że jego budowa wymagała zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), a wobec jego braku, poprawnie wdrożyły procedurę legalizacyjną, o której mowa w art. 49b ust. 2 cytowanej ustawy, a następnie z powodu nieprzedłożenia przez inwestora wymaganych dokumentów, zgodnie z art. 49b ust. 3 tej ustawy, nakazały jego rozbiórkę. Stosownie bowiem do art. 49b ust. 1-3 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jeżeli wskazana budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia nałożonych obowiązków, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Jak wynika z akt administracyjnych (k. 43), postanowieniem organu I instancji z dnia "[...]" skarżąca została zobowiązana do przedłożenia w terminie 30 dni następujących dokumentów: 1) zaświadczenia Wójta Gminy B. o zgodności budowy spornego budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane: - szkice lub rysunki obiektu; - projekt zagospodarowania działki lub terenu; - oświadczenie inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Analiza żądanych dokumentów pozwala na stwierdzenie, że wydanie tego postanowienia znajdowało oparcie w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Bezsporne w niniejszej sprawie jest zaś, że skarżąca w zakreślonym terminie nie przedłożyła żądanych dokumentów, co na mocy art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki spornego budynku gospodarczego. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.