II SA/Ol 253/21

Dnia 22 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2021 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Starosta Powiatu zezwolił Spółce A, dalej powoływanej jako "Spółka", na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości gruntowych, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami działek: "[...]"o powierzchni 0,0903 ha i "[...]"o powierzchni 0,0740 ha, położonych w obrębie nr "[...]", stanowiących własność M.G., zgodnie z decyzją Starosty Powiatu z dnia "[...]"r., zezwalającą na realizację inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu urządzeń kablowej linii SN 15kV. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że na wniosek Spółki wydał w dniu "[...]"r. decyzję, którą ograniczył sposób korzystania z części przedmiotowej nieruchomości, r., przez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie urządzeń i przewodów dwutorowej napowietrznej linii WN 110 kV na założenie i przeprowadzenie urządzeń kablowej linii SN 15kV i dalsze funkcjonowanie tych linii w pasie technologicznym o łącznej powierzchni 0,0101 ha. Organ wskazał, ze planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, a budowa przedmiotowej linii uzasadniona jest ważnym interesem społecznym i gospodarczym, stanowi również wyjątkowo ważny interes strony. Niezrealizowanie inwestycji grozi zahamowaniem rozwoju regionu, gdyż może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych. Decyzja ma na celu umożliwienie Spółce przeprowadzenie inwestycji w planowanym terminie oraz zabezpieczenie gospodarki regionu przed ciężkimi stratami, a także realizuje interes społeczny, gdyż zagrożenie ciągłości dostawy energii ma charakter realny i w przypadku awarii spowoduje niezwykle duże straty. W odwołaniu, złożonym od decyzji organu pierwszej instancji, M.G. zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", z uwagi na brak jednoznacznych ustaleń i działań w zakresie zebrania materiału dowodowego oraz wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej decyzji. Odwołujący się zarzucił również naruszenie art. art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w przedmiocie możliwości innego rozmieszczenia urządzeń oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie i wydanie decyzji sprzecznej z prawem własności. Zdaniem odwołującego się, organ pierwszej instancji naruszył także art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez jego niezastosowanie. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]" r., Wojewoda (dalej również jako: "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda wskazał, że dopuszczalność wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości uzależniona jest od: złożenia wniosku przez podmiot, który realizuje cel publiczny, uprzedniego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wystąpienia jednego z przypadków, o których mówi art. 108 k.p.a., względnie istnienia ważnego interesu gospodarczego. Organ odwoławczy podniósł, że głównym celem inwestycji jest zwiększenie pewności dostaw energii elektrycznej i poprawa infrastruktury elektroenergetycznej, a także stworzenie dogodnych warunków dla powstających i planowanych nowych inwestycji oraz możliwości dla rozwoju gospodarczego regionu. Przebudowa istniejącej i budowa odcinka nowej linii pozwoli na zaopatrzenie w energię elektryczną wielu nowych odbiorców, poprzez zwiększenie możliwości przesyłowych. W przedmiotowej sprawie wydana została przez Starostę decyzja z dnia "[...]"r. o ograniczeniu sposobu korzystania z niezbędnej części ww. nieruchomości gruntowych, stanowiących własność strony, poprzez udzielenie Spółce zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez te nieruchomości urządzeń i przewodów służących do przesyłu energii elektrycznej dwutorowej napowietrznej linii WN 110kv relacji "[...]" w postaci napowietrznych przewodów oraz na założenie i przeprowadzenie urządzeń kablowej linii SN 15kv relacji nr "[...]". Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia "[...]"r. Budowa przedmiotowej linii jest inwestycją celu publicznego. Kwestia niezawodności linii jest sprawą priorytetową. Wydanie decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności jest niezbędne z uwagi na umożliwienie Spółce przeprowadzenia inwestycji w planowanym terminie, w celu zabezpieczenia gospodarki regionu przed ciężkimi stratami, a także zabezpieczenie interesu społecznego przez zapewnienie ciągłości dostaw energii. Niezrealizowanie inwestycji w jak najkrótszym czasie grozi nie tylko zahamowaniem rozwoju regionu, ale może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, a tym samym, wystąpieniem w przyszłości katastrofy w powodu długotrwałych przerw w dostawie energii elektrycznej. W ocenie Wojewody, w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990), dalej jako: "u.g.n.", warunkujące wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W skardze, złożonej do tut. Sądu na decyzję Wojewody, M.G. zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 124 ust. 1a u.g.n., poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy i przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej, podczas, gdy przesłanki wymienione w tym przepisie nie zostały spełnione; 2. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i tym samym, brak zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego usunięcia urządzeń elektroenergetycznych i zaniechania dalszych naruszeń, mimo, iż fakt ten stanowił przesłankę, wymienioną w tym przepisie; - naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do bezzasadnego wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy powinien był ją uchylić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., i orzec we własnym zakresie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości; 3. art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego specjalisty, podczas, gdy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga wiadomości specjalnych, organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego, instytucja z art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter wyjątkowy i inwestor nie legitymuje się uprawnieniami do ingerowania w sferę cudzej własności nieruchomości dla bieżącego utrzymania urządzeń przesyłowych, korzysta z tej nieruchomości w złej wierze. Zdaniem skarżącego, nie można uznać, że w sprawie przeprowadzone zostały rokowania z właścicielem nieruchomości na wykonania prac. Skarżący nie wyraża zgody na ograniczenie prawa do korzystania z własności. Ponadto, skarżący zaznaczył, że w Sądzie Rejonowym toczy się obecnie sprawa o usunięcie urządzeń elektroenergetycznych oraz zaniechanie dalszych naruszeń z powództwa właścicieli nieruchomości działki "[...]", położonej w I. przy ul. S. Sprawa ta ma związek ze sprawą niniejszą i w przypadku rozstrzygnięcia jej zgodnie ze stanowiskiem powodów, przedmiotowa sprawa stanie się bezprzedmiotowa. W związku z tym, zasadne jest zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący podniósł też, że z powodu istniejącej linii wysokiego napięcia oraz wyznaczonych stref bezpieczeństwa podczas budowy na działce nr "[...]" powstał problem z umiejscowieniem budynku, co spowodowało zmniejszeniem jego gabarytów. Skarżący będzie musiał ponieść dodatkowe koszty związane z wybudowaniem drogi dojazdowej do parkingu. Wojewoda nie wyraził też zgody na przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a stan niniejszej sprawy wymaga wiadomości specjalnych. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 253/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa i skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowi art. 124 ust. 1a u.g.n., zgodnie z którym - w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z treści cytowanego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu, a wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzależnione zostało od uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zwrócić należy uwagę, iż to sam ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1 a u.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Starosta udziela, w drodze decyzji, zezwolenia, a decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". W niniejszej sprawie, wnioskiem z dnia 11 maja 2020 r., skarżący wniósł m.in. o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości. Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Spośród przypadków określonych w art. 108 k.p.a., do rozważenia w niniejszej sprawie wchodzą w rachubę dwie przesłanki: "inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony". Nadto uzasadnieniem dla zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest również "ważny interes gospodarczy", o którym mowa w art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy wydanie zaskarżonych decyzji było uzasadnione interesem społecznym, gospodarczym oraz wyjątkowo ważnym interesem wnioskodawcy. Trafnie przyjęto, że inwestycja zapewni zwiększenie pewności dostaw energii elektrycznej i poprawi infrastrukturę elektroenergetyczną, a także stworzy dogodne warunki dla powstających i planowanych nowych inwestycji oraz umożliwi rozwój gospodarczy regionu. Przebudowa istniejącej i budowa odcinka nowej linii pozwoli na zaopatrzenie w energię elektryczną wielu nowych odbiorców, poprzez zwiększenie możliwości przesyłowych. Jest realizacją celu publicznego zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. Uwzględniając powyższe, należy podzielić ocenę, że umożliwienie Spółce niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości uzasadnione było wystąpieniem w stanie faktycznym sprawy przesłanki interesu społecznego, wyjątkowo ważnego interesu strony oraz ważnego interesu gospodarczego, wyrażających się w konieczności zapewnienia pokrycia zapotrzebowania oraz ciągłości dostaw energii elektrycznej dla zasilanych za ich pośrednictwem obecnych i przyszłych odbiorców na znacznym obszarze oraz dostosowaniu sieci elektroenergetycznej dla potrzeb rozwoju sektora energetyki. Tym samym, w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 124 ust. 1a u.g.n., warunkujące wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wydana została również przez Starostę decyzja z dnia "[...]"r. o ograniczeniu sposobu korzystania z niezbędnej części nieruchomości gruntowych, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków w obrębie nr "[...]" miasta I. jako działki: nr "[...]"i "[...]". Decyzja ta nie podlega jednak ocenie w przedmiotowym postępowaniu, które dotyczy decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Tym samym, niezasadne są zarzuty skargi o bezzasadnym wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego niezawieszenia postępowania w sprawie w związku z postępowaniem, toczącym się przez sądem powszechnym z powództwa właścicieli działki nr "[...]", stwierdzić należy, że również nie zasługuje on na uwzględnienie. Sprawa, tocząca się przed sądem powszechnym nie dotyczy skarżącego jego nieruchomości i tym samym, nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, bez względu na jej wynik przed tym sądem. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, co nie występuje w przedmiotowej sprawie. O występowaniu takiego związku/zależności przesądzać będą przepisy prawa materialnego. Takiej zależności nie ma w przedmiotowym postępowaniu. Sprawa przed sądem powszechnym dotyczy osób trzecich i innych nieruchomości i nie może mieć wpływu na niniejsze postępowanie. Niezasadny jest także zarzut dotyczący niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły bowiem żadne okoliczności, uzasadniające dopuszczenie takiej opinii. Skarżący również ich nie podniósł. Stan sprawy jest dostatecznie wyjaśniony, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Końcowo należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez skarżącego, a organ nie sprzeciwił się temu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy – z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.