II SA/Ol 254/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk Hanna Raszkowska Katarzyna Matczak (spr.) Krzysztof Parciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego I) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 27 stycznia 2003 r. II) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. W dniu 11 grudnia 2001 r. J. S. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w M. w celu dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia 8 stycznia 2002r., Starosta M. orzekł o uznaniu J. S. z dniem 11 grudnia 2001 r. za osobę bezrobotną oraz przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 grudnia 2001r. w kwocie 572,10 zł. W dniu 31 stycznia 2002r. J. S. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, stosownie do przepisów obowiązujących od dnia l stycznia 2002r. Decyzją z dnia 5 marca 2002r. Starosta M. odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia przedemerytalnego. W dniu 3 stycznia 2003r. J. S. wystąpiła po raz kolejny o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia zmiany przepisów ustawy o przeciwdziałaniu bezrobociu, bowiem spełnia wszystkie warunki do uzyskania wymienionego świadczenia zgodnie z art. 37 k pkt l ppkt 2 wymienionej ustawy. Decyzją z dnia 27 stycznia 2003r. Nr "[...]", Starosta M., działając na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił zmiany własnej decyzji z dnia 5 marca 2002r. dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazał, że w momencie zarejestrowania w PUP w M. w dniu 11 grudnia 2001 r. zainteresowana spełniała warunki do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych, gdyż posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 20 lat l miesiąc i 23 dni, oraz okres uprawniający do emerytury wynoszący 25 lat 2 miesiące i 10 dni oraz ukończyła 53 lata życia. Do obecnego zaś wniosku dołączono dokumentu poświadczające pracę w gospodarstwie rolnym rodziców, w związku z czym okres uprawniający do emerytury wynosi aktualnie 30 lat 6 miesięcy i 8 dni. Przywołano brzmienie art. 37j oraz art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56, ze zm) w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji wnioskodawczyni, jak również treść art. 37j wymienionej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2002r. Podniesiono, iż wskazana zmiana objęła również treść art. 371 ust. l powołanej ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczenia emerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Ponieważ w dniu rejestracji J. S. nie spełniła warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego według stanu prawnego wówczas obowiązującego, a dopiero po zmianie przepisów po dniu l stycznia 2002r. dotyczących przyznawania wskazanego świadczenia spełniła wymogi do przyznania wnioskowanego świadczenia, brak jest podstaw do jego przyznania. Od decyzji tej odwołała się J. S., wnosząc o przyznanie świadczenia przedemerytalnego od dnia złożenia ponownego wniosku tj. od 3 stycznia 2003r. Zarzuciła, iż jedyną przesłanką odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia jest fakt, iż w dniu rejestracji w urzędzie pracy nie spełniła warunków określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. art. 37j i art. 37k w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. Podniosła, że organ nie kwestionuje faktu, iż spełnia warunki do uzyskania tego świadczenia w brzmieniu ustawy obowiązującym od l stycznia 2002r., jednak przeszkodą w przyznaniu świadczenia jest okoliczność zarejestrowania się przed dniem wejścia w życie zmiany treści powołanego wyżej przepisu. Argumentowała, iż brak jest podstawy prawnej, która ograniczałaby krąg osób, którym świadczenie przedemerytalne przysługuje tylko do osób, które zarejestrowały się po dniu l stycznia 2002r., bowiem z ubiegania się o wskazane świadczenie wykluczono by osoby, które zarejestrowały się przed tą datą. Poza tym o błędnej interpretacji art. 371 zdaniem skarżącej świadczy zapis art. 11 pkt 2 ustawy zmieniającej ogłoszonej w Dz.U. z dnia 29 grudnia 2001r. Nr 154, poz. 1793, zgodnie z którym osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych warunkach. Powyższy zapis w żadnym razie nie oznacza, że osoba bezrobotna, która zarejestrowała się przed datą nowelizacji ustawy nie może po jej nowelizacji złożyć wniosku i skorzystać z praw jakie daje obowiązujące na dzień złożenia wniosku prawo. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 k ust. l ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56, ze zm), decyzją z dnia "[...]", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że przepisy art. 37k i art. 371 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 17 grudnia 2001r. obowiązują od dnia l stycznia 2002r. i dotyczą osób rejestrujących się od tego dnia. W związku z tym nie mają zastosowania do odwołującej się, która zarejestrowała się w dniu 11 grudnia 2001 r. i w momencie rejestracji nie spełniała wszystkich przesłanek do uzyskania świadczenia przedemerytalnego w brzmieniu obowiązującym w momencie rejestracji. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyła J. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Zarzuciła, że spełnia warunki wymagane do otrzymania świadczenia przedemerytalnego według znowelizowanego przepisu art. 37 k ust. l pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązującego od l stycznia 2002r. Ponownie powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, iż brak jest ustawowego zapisu, że fakt zarejestrowania się pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyklucza możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego według przepisów obowiązujących w momencie złożenia takiego wniosku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, iż zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie rejestracji w urzędzie pracy skarżąca nie spełniała przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, ani świadczenia przedemerytalnego. Natomiast świadczenie przedemerytalne w oparciu o przepisy obowiązujące od l stycznia 2002r. nie mogło być jej przyznane z uwagi na fakt, iż skarżąca zarejestrowała się w 2001 r. W związku z tym organ nie podzielił stanowiska skarżącej, że zmiany w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu były przyczyną odmowy przyznania jej przedmiotowego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie zważyć należy, iż zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji stwierdzić należy, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność , iż skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu 11 grudnia 2001 r. i uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy. Przy czym nie spełniała wymogów do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, ani świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. Zważyć należy jednak, że z dniem l stycznia 2002r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w ramach niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154, poz. 1793). Nowelizacja dokonana tą ustawą dotyczyła m.in. art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514, ze zm) regulującego kwestię świadczeń przedemerytalnych. Powołana ustawa zmieniająca nie zawierała przepisów międzyczasowych. Jedynie w art. 11 ust. 2 wprowadzono zapis, iż osoby które przed dniem wejścia w życie ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie takie brzmienie powołanych przepisów nie uzasadnia poglądu prezentowanego przez organy orzekające w sprawie o braku podstaw do zastosowania przepisów obowiązujących od dnia l stycznia 2002r. do osób, które zarejestrowały się przed tą datą. Wskazać należy bowiem, iż stosowanie do poglądów wyrażanych zarówno w orzecznictwie sadowym, jaki i w piśmiennictwie brak przepisów przejściowych oznacza przyjęcie przez prawodawcę zasady bezpośredniego działania nowych regulacji. Wobec tego z chwilą wejścia znowelizowanych przepisów w życie należało je stosować do wszystkich osób spełniających warunki w nich określone, niezależnie od daty rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Powyższa zasada nie dotyczyła jedynie osób, które zarejestrowały się w urzędzie pracy przed dniem l stycznia 2002r. i spełniały warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zgodnie z poprzednio obowiązującymi przepisami. Uzyskały one bowiem prawo do nabycia i zachowania wskazanych świadczeń na dotychczasowych zasadach. Nie do zaakceptowania jest również twierdzenie, iż za brakiem podstaw do zastosowania nowych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przemawia fakt, iż powołana nowelizacja zmieniła również brzmienie art. 371 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r., wprowadzając zapis, iż prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, a nie jak dotychczas - w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego. Po pierwsze bowiem, określenie pojęcia "warunki" o których mowa w tym przepisie należy odnosić do przesłanek warunkujących nabycie prawa do przedmiotowego świadczenia określonych w art. 37k ust. l ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Po wtóre zaś, przyjęcie wykładni, że przepis ten wskazuje na możliwość objęcia świadczeniami na nowych zasadach jedynie osób zarejestrowanych po dniu l stycznia 2002r. prowadziłoby do nierównego traktowania bezrobotnych osób. W takim bowiem przypadku osoby składające wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego i spełniające w dacie jego złożenia takie same warunki materialnoprawne byłyby traktowane odmiennie jedynie ze względu na datę rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Taka interpretacja wskazanych wyżej przepisów stanowiłaby niewątpliwie naruszenie konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa poprzez nierówne traktowanie osób znajdujących się w takiej samej sytuacji. Wskazać przy tym należy, iż stosowanie do art. 371 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się osoby uprawnionej w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Zatem w wypadku, gdy w dniu wejścia w życie nowych przepisów osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne była zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy i posiadała prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a zatem istniał stan powstały wskutek rejestracji (z czym ustawa łączy określone skutki prawne), to ocena jej uprawnień do zasiłku przedemerytalnego winna być dokonywana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku. Mając powyższe na uwadze tut. Sąd stoi na stanowisku, że wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego winien być rozpoznany na podstawie art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2002r. W tym stanie rzeczy stosownie do art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy.