II SA/Ol 259/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-07-25
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Irena Szczepkowska, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt prawomocnego orzeczenia eksmisji i jej wykonania przez komornika stanowi wystarczającą przesłankę do wymeldowania osoby z pobytu stałego, nawet jeśli osoba ta nie opuściła lokalu dobrowolnie, a jest jego współwłaścicielem i nie posiada innego lokalu?Ratio decidendi
Fakt prawomocnego orzeczenia eksmisji i jej wykonania przez komornika jest równoznaczny z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i stanowi wystarczającą przesłankę do wymeldowania. Meldunek jest jedynie rejestracją stanu faktycznego i nie rodzi ani nie pozbawia praw do lokalu, a jego brak nie jest uzależniony od posiadania innego miejsca zamieszkania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego. J. S. został eksmitowany na podstawie prawomocnego wyroku sądu, a następnie wykonano nakaz eksmisji. Skarżący podnosił, że jest współwłaścicielem lokalu, nie opuścił go dobrowolnie z powodu aresztowania, nie posiada innego lokalu i wymeldowanie uniemożliwi mu powrót do normalnego życia po opuszczeniu zakładu karnego. Organy administracji uznały, że fakt eksmisji jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania, a meldunek nie rodzi praw do lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Asesor WSA Protokolant Sędzia WSA Marzenna Glabas Irena Szczepkowska Beata Jezielska (spr.) Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr "[...]" położonego w M. przy ul. "[...]". W uzasadnieniu podano, iż postępowanie zostało wszczęte na wniosek W. S., która przedłożyła wyrok Sądu Apelacyjnego orzekający eksmisję J. S. z przedmiotowego lokalu oraz protokół z dokonanych czynności eksmisyjnych. Zawiadomiony o wszczętym postępowaniu J. S. poinformował, iż obecnie przebywa w zakładzie karnym, podjął działania celem uzyskania lokalu socjalnego i jako współwłaściciel lokalu nie wymelduje się z niego do czasu uzyskania lokalu z zasobów Gminy. Wskazano, iż decyzją z dnia "[...]"lipca 2005r. organ wydał decyzję o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego, lecz na skutek wniesionego odwołania Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji celem uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Na podstawie zeznań wnioskodawczyni ustalono, iż J. S. nie przebywa w przedmiotowym lokalu od dnia wezwania go przez policję, a jego rzeczy osobiste zostały odesłane do brata J. S., który zwrócił się z taką prośbą. Natomiast J. S. podał, iż miejsce stałego pobytu opuścił w wyniku osadzenia w areszcie. Z tego powodu nie miał możliwości kwestionowania czynności eksmisyjnych, wysyłając jedynie do komornika pismo z prośbą o wstrzymanie się z egzekucją do czasu otrzymania mieszkania zastępczego z zasobów Gminy. W tej sprawie zwracał się do gminy M., lecz dostał odpowiedź odmowną. Wskazano, iż wnioskodawczyni przedłożyła postanowienie Sądu Apelacyjnego, z którego wynika, iż stronie nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Podniesiono, iż wprawdzie J. S. nie opuścił dobrowolnie miejsca stałego pobytu, lecz z powodu osadzenia go w zakładzie karnym, jednak wyrok sądu orzekający eksmisję jest faktem dokonanym i nakaz eksmisji skutkuje pozbawieniem uprawnienia do zamieszkania osoby, której dotyczy. Wskazano przy tym, iż istota ewidencji ludności polega na rejestracji danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie jest formą kontroli legalności zamieszkania i pobytu.
Od decyzji tej odwołał się J. S. Podał, iż jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu i nie posiada żadnego innego mieszkania. Podniósł, iż zwracał się o wstrzymanie eksmisji do czasu przydzielenia mu lokalu socjalnego, a miejsca stałego zameldowania nie opuścił dobrowolnie, gdyż został aresztowany. Wskazał, iż brak zameldowania pozbawi go możliwości powrotu do normalnego życia po opuszczeniu zakładu karnego.
Decyzją z dnia "[...]"lutego 2006r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie organ odwoławczy uznał, iż pomimo faktu iż J. S. nie opuścił dobrowolnie przedmiotowego lokalu, gdyż został osadzony w zakładzie karnym jednak wyrok sądu orzekającego eksmisję jest faktem dokonanym i skutkuje pozbawieniem uprawnień do mieszkania. Wskazano, iż meldunek jest rejestracją stanu faktycznego i nie rodzi żadnych praw do lokalu. Wyjaśniono, iż Wojewoda nie sprawuje nadzoru w zakresie gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy, a w związku z tym ze stosownym wnioskiem odwołujący się winien zwrócić się do Burmistrza. Wskazano także, iż organ nie ustosunkował się do zarzutów J. S. odnośnie przeprowadzenia przez komornika eksmisji, gdyż nie ma takich kompetencji.
Na tę decyzję skargę wniósł J. S. Ponownie podniósł, iż jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu, a decyzja o wymeldowaniu jest dla niego krzywdząca, gdyż nie posiada innego lokalu. Podał, iż nie opuścił dobrowolnie lokalu, lecz został aresztowany. W jego ocenie polskie prawo nie dopuszcza eksmisji na bruk. Wyjaśnił, iż pisał do Burmistrza o przydzielenie mieszkania zastępczego, lecz otrzymał odpowiedź odmowną. Zgodnie zaś z ustawą o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego może ubiegać się o najem lokalu socjalnego. Natomiast wymeldowanie spowoduje sytuację, w której po opuszczeniu zakładu karnego nie będzie miał gdzie zamieszkać.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego była kwestia wymeldowania z pobytu stałego. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Słuszne jest stanowisko organu, iż meldunek jest rejestracją miejsca faktycznego pobytu i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Zatem jedyną przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest ustalenie przez organ faktu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Podnieść przy tym należy, iż w wyroku z dnia 6 lutego 2003r. (sygn. akt V SA 1398/02, LEX 169189) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia "[...]" orzeczono eksmisję wobec J. S. z lokalu mieszkalnego położonego w M. przy ul. "[...]". W dniu "[...]"maja 2005r. Komornik Sądowy "[...]" przy Sądzie Rejonowym "[...]" wykonał wskazany wyrok i dokonał egzekucji skarżącego z przedmiotowego lokalu. Z tym momentem zatem ustał pobyt skarżącego w lokalu w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a wobec nie dopełnienia przez niego obowiązku wymeldowania się zostały spełnione przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego w drodze decyzji administracyjnej. W tych okolicznościach nie mają zatem znaczenia żadne inne ustalenia dotyczące sposobu opuszczenia lokalu przez skarżącego. Należy przy tym wyjaśnić, iż ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do badania prawidłowości przeprowadzonej egzekucji. Wszelkie środki zaskarżenia dotyczące czynności egzekucyjnych prowadzonych przez komornika sądowego na podstawie wyroku sądowego należą do właściwości sądu powszechnego (a nie administracyjnego). W związku z tym jak słusznie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego organ administracji nie jest upoważniony do ustosunkowania się do zarzutów dotyczących sposobu przeprowadzenia egzekucji przez komornika. Nie ma także znaczenia fakt, iż skarżący nie posiada lokalu zastępczego. Powołany art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie uzależnia wymeldowania osoby z pobytu stałego od konieczności zameldowania jej w innym miejscu. Nie ma także znaczenia okoliczność, iż - jak podaje skarżący - jest on współwłaścicielem przedmiotowego lokalu. Jak słusznie bowiem wskazały organ administracji orzekające w niniejszej sprawie meldunek stanowi jedynie rejestrację stanu faktycznego i nie rodzi (ani też nie pozbawia) żadnych praw do lokalu. W związku z tym zarzuty podnoszone przez skarżącego nie są zasadne.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlega oddaleniu. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego orzeczono zgodnie z art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło