II SA/Ol 26/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-01-28

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, w szczególności poprzez rzetelne przedstawienie swoich dochodów i wydatków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ przedstawione przez wnioskodawcę dane dotyczące dochodów i wydatków rodziny były sprzeczne z dokumentami źródłowymi, co budziło uzasadnione domniemanie posiadania środków nieujawnionych we wniosku. Wnioskodawca nie wykazał zatem, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w rozumieniu przepisów PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący S.P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku z wniesioną skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawca podał, że ma na utrzymaniu osiem osób, jego dochody są niskie, a wydatki wysokie, żyjąc na skraju ubóstwa. Do wniosku dołączył dokumenty dotyczące dochodów, wydatków oraz majątku rodziny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.P. na postanowienie "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. S.P., wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. W uzasadnieniu podał, iż ma na utrzymaniu osiem osób, w tym troje w wieku szkolnym. Jego renta chorobowa wynosi 1241 zł brutto. Jest pod stałą kontrolą poradni "[...]". Żona zarabia 560 zł brutto. Zasiłki rodzinne to 911 zł. Stały dochód rodziny to 2712 zł. Comiesięczne wydatki (energia elektryczna, gaz, woda telefon, wywóz śmieci, bilet szkolny itp.) wynoszą 1300 zł. Na utrzymanie rodziny zostaje miesięcznie około 1400 zł, a zatem po 150 zł na osobę. Jedna z córek jest także pod stałą kontrolą lekarską "[...]". Żyją na skraju ubóstwa i nie stać ich na dodatkowe wydatki. Budynek, którego dotyczy sprawa, musiał być remontowany, gdyż zagrażał życiu mieszkańców. Roboty przeprowadzone zostały w latach 1994-95. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika nadto, iż majątek rodziny to dom o pow. 85 m2, nieruchomość rolna o pow. 1500 m2, inna, nieokreślona nieruchomość o pow. 74 m2 oraz zasoby pieniężne w kwocie 718,30 zł. W rubryce 11 formularza wyszczególnione zostały wydatki udokumentowane załącznikami, tj. woda - 100 zł, energia elektryczna - 202 zł, wywóz śmieci - 49 zł, telefon - 114 zł, bilet szkolny - 68,85 zł, wywóz ścieków - 140 zł, leki - 44 zł (k. 15 akt) i wydatki nieudokumentowane, tj. gaz butlowy - 56 zł, opał - 250, wizyty i dojazdy do lekarzy - 300 zł. Załączone zostały również (k. 15): zaświadczenie ze szkoły, dwa zaświadczenia z PUP, kopia decyzji o przyznaniu renty, zaświadczenie o umowie zleceniu, kopie trzech decyzji o przyznaniu zasiłków rodzinnych, kopia wyciągu z protokołu rozprawy, zaświadczenie lekarskie, kopia zaświadczenia lekarskiego, kopia zaświadczenia fizjoterapeuty i kopie trzech kart informacyjnych leczenia szpitalnego. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; w skrócie p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie we wskazanych przepisach określenia "gdy wykaże" oznacza, że wnioskodawca ma przekonać sąd, iż znajduje się w którejś z określonych w nich sytuacji. Argumentacja rozpatrywanego wniosku sprowadza się do konstatacji, iż całość comiesięcznych wpływów rodziny wystarcza jedynie na niezbędne wydatki, wynoszące w sumie 2700 zł. Zestawienie to jest jednak sprzeczne z danymi w zakresie dochodów skarżącego i jego żony. Tak w uzasadnieniu wniosku jak i w rubryce nr 10 formularza, podana została ich wartość brutto (bez uwzględnienia potrąceń). Jak wynika z dokumentów źródłowych załączonych do wniosku, renta nie jest więc wypłacana w kwocie 1241 zł, lecz 1047,94 zł, a wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia nie w kwocie 560 zł, lecz 407,73 zł. To też oznaczałoby, iż suma, jaką rodzina ma miesięcznie do dyspozycji wynosi nie 2712, a 2366,67 zł, czyli jest o 333,33 zł mniejsza niż ponoszone wydatki. Powstaje zatem uzasadnione domniemanie faktyczne posiadania środków nieujawnionych we wniosku. To z kolei rodzi przeświadczenie, że okoliczności w nim przedstawione odbiegają od rzeczywistej sytuacji. Uznając zatem, iż przedstawione materiały nie mogą stanowić podstawy przyznania prawa pomocy, referendarz sądowy orzekł jak w sentencji, czyniąc to w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający mu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło