II SA/Ol 261/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-03-31

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeśli dysponuje oszczędnościami przewyższającymi wymagane koszty sądowe?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał posiadanie oszczędności, które przewyższały wymagany wpis od skargi, co świadczy o możliwości ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący R. D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej cofnięcia prawa jazdy. Wskazał na trudną sytuację materialną swojej 7-osobowej rodziny, utrzymującej się z opieki społecznej, jego bezrobocie oraz chorobę żony. Jednocześnie wykazał posiadanie oszczędności w kwocie '[...]', dochody z zasiłków w wysokości '[...]' oraz miesięczne wydatki w kwocie '[...]'. Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście wymogu uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – R. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że jego 7-osobowa rodzina mieszka w "[...]" garażu przerobionym na lokal mieszkalny, a utrzymuje się "z opieki społecznej". On jest osobą bezrobotną, jego żona również nie pracuje – jest osobą "[...]" chorą. Wychowują pięcioro dzieci, z których jedno jest pod stałą opieką lekarską. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pięciorgiem dzieci. Do ich majątku należy dom ["przerobiony garaż (...)"[...]" m2] oraz działka, na której jest usytuowany ("[...]" m2). Skarżący w rubryce nr 7.2.1. "Oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce" wykazał "[...]", rubryce nr 10 "Dochody" – dochody z tytułu zasiłku rodzinnego i zasiłku opiekuńczego w łącznej wysokości "[...]", natomiast w rubryce nr 11 "Zobowiązania i stałe wydatki" – wydatki miesięczne: energia elektryczna, gaz, Internet, wywóz nieczystości w łącznej wysokości "[...]" oraz wydatki związane z leczeniem syna w łącznej wysokości ok. "[...]" (bez wskazania za jaki okres). Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Na dalszym jego etapie mogą, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. Dodatkowo zauważyć należy, iż niniejsza sprawa jest jedną z dwóch, jakie skarżący prowadzi aktualnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. W drugiej sprawie wpis od skargi wynosi również 200 zł. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść wskazanych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy nie wystarczy wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. W warunkach niniejszej sprawy skarżący tego nie uczynił. We wniosku powołał się wprawdzie na trudną sytuację materialną rodziny, która jak wskazał utrzymuje się ze świadczeń socjalnych, lecz jednocześnie wykazał oszczędności w kwocie "[...]", co oznacza, że pomimo trudnej sytuacji - ze środków, którymi dysponuje jego rodzina, jest jednak w stanie poczynić oszczędności, które aktualnie przewyższają wymagane obecnie koszty sądowe. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżący nie wskazał jakichkolwiek przeszkód, dla których nie jest możliwe przeznaczenie tych i przyszłych oszczędności na pokrycie kosztów postępowania w prowadzonych przez niego sprawach. W konsekwencji, w przedstawionych okolicznościach stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że pomimo dysponowania oszczędnościami nie posiada możliwości uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło