II SA/Ol 261/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z "[...]" Prezydent "[...]" przyznał E.W. świadczenie wychowawcze na W.W. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od "[...]" do "[...]" oraz odmówił świadczenia wychowawczego na W.W. na okres od "[...]" do "[...]" i świadczenia wychowawczego na J.W. na okres od "[...]" do "[...]" W motywach uzasadnienia wskazano, iż dochód roczny rodziny strony za 2017r. wyniósł "[...]" zł i składały się na niego dochody z tytułu zatrudnienia w wysokości "[...]" zł oraz z tytułu alimentów na dzieci w kwocie "[...]" zł. Organ ustalił, że dochód na osobę w rodzinie wyniósł "[...]" zł, zatem przekracza o "[...]" zł kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, tj. J.W. (w rodzinie pozostaje dziecko niepełnosprawne). Natomiast w odniesieniu do drugiego dziecka, organ ustalił, że świadczenie przysługuje na córkę W.W. do dnia "[...]". Ponieważ "[...]" syn J. kończy 18 lat, z dniem "[...]" córka staje się jedynym dzieckiem w rodzinie uprawnionym do ewentualnego przyznania świadczenia wychowawczego. W związku z powyższym dochód rodziny musiałby się mieścić w ustawowym kryterium 1.200 zł. Ze względu jednak na wskazane wyżej przekroczenie dochodu, należało odmówić od dnia "[...]" prawa do świadczenia wychowawczego na W.W. W odwołaniu złożonym przez E.W. w odniesieniu do pkt II i III decyzji tj. odmowy prawa do świadczeń zarzucono błędne ustalenie dochodu rocznego jej rodziny na kwotę "[...]" zł, bowiem skarżąca twierdzi, iż faktycznie wyniósł on jedynie "[...]" zł. Strona podkreśliła, że organ ustalił jej dochód na podstawie PIT-37 oraz oświadczenia w sprawie wielkości alimentów na dzieci. W jej ocenie, ustalenie to zawiera jednak błąd formalny, gdyż roczne zeznanie podatkowe PIT-37 ze względów fiskalnych jest powiększane o dochód, który został wypracowany w grudniu 2017r., a powinien być wypłacony w styczniu 2018 r. Decyzją z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W odniesieniu do zarzutu odwołania wskazano, iż organ przyznający przedmiotowe świadczenie jest związany treścią dokumentów wygenerowanych w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów. Z pozyskanego w ten sposób dokumentu wynika jasno wysokość dochodu skarżącej za 2017r. i nie ma podstaw, aby kwestionować jego treść. Okoliczność, że skarżącej przelano wynagrodzenie za prace za miesiąc grudzień 2017r. jeszcze przed końcem tego miesiąca (inaczej niż dotychczas) nie zmienia faktu, iż było to wynagrodzenie za ostatni miesiąc 2017r. i powinno być wliczone do dochodu za rok 2017. W tych okolicznościach prawidłowo organ I instancji dokonał ustalenia wysokości dochodu za rok 2017, a ponieważ kryterium dochodowe zostało przekroczone odmówiono prawa do świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie wnioskodawczyni. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie E.W. zażądała uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając błędną interpretację art. 5 ust. 4a i 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wniosła o ustalenie, że roczny dochód jej rodziny w części podlegający opodatkowaniu z tytułu zatrudnienia wyniósł "[...]" zł i w związku z tym przyznanie świadczenia wychowawczego na W.W. - na okres od "[...]" do "[...]" oraz na J.W. - na okres od "[...]" do "[...]" Wyjaśniła, że przedkładając wymagane dokumenty nie złożyła stosownego wyjaśnienia dotyczącego naliczonego w PIT-37 dochodu, gdyż nie posiadała w tamtym czasie świadomości zaistnienia 13-tej miesięcznej wypłaty w ciągu jednego roku, a drugiej w grudniu 2017r., należnej jej w styczniu 2018r. Pracodawca wypłacił należne jej w styczniu 2018r. wynagrodzenie na koniec grudnia 2017r. i w następstwie tego nie wypłacił żadnego wynagrodzenia w styczniu 2018r. Wiedzę na ten temat uzyskała w chwili otrzymania decyzji organu I instancji. Znając wysokość swoich miesięcznych dochodów miała świadomość, iż jej rodzina kwalifikuje się do ubiegania się o przedmiotowe świadczenie. Dlatego też składając stosowne dokumenty, nie sumowała i nie przeliczała osobiście dochodów przypadających na jednego członka rodziny, gdyż miała świadomość - pochodzącą z faktycznie otrzymywanego wynagrodzenia za pracę - dochodu rodziny. Jednostkowy fakt przelania na konto bankowe wynagrodzenia należnego jej w styczniu 2018r. na koniec grudnia 2017r. wpłynął na przekroczenie sumarycznie kwoty pułapu ustawowego dochodu, natomiast kwota "[...]" nie powinna być faktycznie wliczana do rocznego dochodu rodziny za rok 2017. Kwota ta nie stanowiła jakiegokolwiek dodatkowego wynagrodzenia za pracę w roku 2017, a była kwotą należną w styczniu 2018r., którą pracodawca przelał na jej konto w grudniu 2017r., nie dokonując następnie żadnego wynagrodzenia w styczniu 2018r. Skarżąca stwierdziła, że uzyskany dochód określa art. 5 ust. 4a i 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Musi być on uzyskiwany (pobierany) w dniu ustalenia prawa do świadczeń. Sporny dochód uzyskała ona natomiast jednostkowo w grudniu 2017r., za styczeń 2018r. Z orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych w sprawie dochodu uzyskanego wynika, że tylko dochód, który się wciąż otrzymuje, może być uznany za dochód uzyskany. Zdaniem WSA, organy administracyjne nie mogą pomijać końcowego sformułowania przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a mianowicie wskazania, że dochód ma być otrzymywany również w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Sądy podkreślają też, że dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpływa na prawo do świadczeń rodzinnych i świadczenia wychowawczego, natomiast uzyskany na okres dłuższy będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania (sygn. akt III SA/Kr 1303/16, II SA/Łd 912/16). Zdaniem skarżącej, organy błędnie ustaliły stan faktyczny jedynie na podstawie PIT-37, bez uwzględnienia wniosków dowodowych w postaci zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia oraz elektronicznego zestawienia operacji bankowych dotyczących wynagrodzenia za pracę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 2107) oraz art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z prawem według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było zaliczenie do dochodu skarżącej za 2017r. kwoty "[...]", wypłaconej jej w grudniu 2017r. tytułem wynagrodzenia za ten miesiąc, co skutkowało stwierdzeniem przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie świadczeniowym za okres 2018/2019. Zdaniem skarżącej wskazana kwota nie powinna być wliczona do dochodu za rok 2017, jako że była należna w styczniu 2018r. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 2134 ze zm.), zwanej dalej: ustawą. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200,00 zł (ust. 4). W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma rozumienie terminu "dochód". Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 1 ustawy, jest to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 3 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 2220) uznawał za dochód, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych wart. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018r. poz. 1509, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem był również dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in. stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Unii Europejskiej, czy też z tytułu otrzymywanych alimentów. Z powyższego wynika, iż w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wprowadzono zasadę obliczania dochodu w oparciu o przepisy podatkowe regulujące moment powstania obowiązku podatkowego tj. okres, w którym konkretny przychód musi zostać opodatkowany (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2019r. sygn. akt III SA/Kr 110/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tej przyczyny organ odwoławczy w odpowiedzi na zarzuty strony trafnie wskazał na okoliczność, iż jest związany treścią dokumentów wygenerowanych w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów, a z tych jasno wynika wysokość dochodu skarżącej za rok 2017. Wbrew twierdzeniu skarżącej sporna kwota stanowiła wynagrodzenie za pracę za ostatni miesiąc tegoż roku i nie można w związku z tym uznać jej - jakby tego chciała skarżąca - za "należną kwotę w styczniu 2018r." Wyliczenia leżące u podstaw rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu administracyjnym były więc właściwe i prawidłowe. Biorąc pod uwagę, że przy obliczeniu dochodu skarżącej, co wcześniej już podniesiono organy nie miały żadnego luzu decyzyjnego, rozpoznając przedmiotową sprawę organy nie mogły uwzględnić trudnej sytuacji materialnej skarżącej. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje nadto okoliczność, iż z uwagi na fakt, że syn J. z dniem "[...]" kończy 18 lat, zatem córka W. od dnia następnego stała się jedynym uprawnionym dzieckiem do przyznania świadczenia wychowawczego. Nie stwierdzono w niniejszej sprawie naruszenia pozostałych przepisów prawa materialnego ani procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.