II SA/Ol 261/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wydania opinii dotyczącej spełnienia warunków pełnienia funkcji kierownika apteki postanawia 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). J. S. (dalej jako: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika upoważnionego wyłącznie do wniesienia skargi, wniósł skargę na uchwałę – postanowienie Okręgowej Rady Aptekarskiej (dalej jako: organ albo Rada) z (...) w sprawie wydania opinii dotyczącej spełnienia przez skarżącego warunków pełnienia funkcji kierownika apteki ogólnodostępnej pod nazwą "(...)" w J. Zaskarżonej uchwale zarzucił: - naruszenie art. 88 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 1977 ze zm., dalej jako: P.f.) poprzez jego błędną wykładnię, tj. uznanie przez organ, że obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego farmaceuty, określony we powołanym artykule dotyczy okresu od 2014 r. do 2018 r., w sytuacji gdy, obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego farmaceuty nastąpił dopiero na skutek nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne, która miała miejsce 16 kwietnia 2021 r., a tym samym pięcioletni okres rozliczeniowy punktów szkoleniowych powinien być liczony od dnia wejścia w życie zmiany ustawy, co skutkowało przypisaniem stanu faktycznego do normy prawnej, która w datach określonych przez organ nie istniała (złamanie konstytucyjnej zasady lex retro not agit); - art. 91 ust. 2 ustawy z 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 184, dalej jako: u.z.f.) poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuwzględnienie przez organ przepisu przejściowego, wskazującego na utrzymanie przez farmaceutów uprawnień nabytych (uprawnień do pełnienia funkcji kierownika w aptece ogólnodostępnej) przed wejściem w życie zmian dokonanych art. 88 ust. 2 P.f., co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, iż skarżący nie spełnia warunków do pełnienia funkcji kierownika apteki ogólnodostępnej; - art. 7 i 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, to jest nieuwzględnienie wątpliwości pojawiających się w aspekcie stosowania normy prawnej art. 88 ust. 2 P.f. tj. co do momentu obowiązywania obowiązku ustawicznego rozwoju zawodu farmaceuty. W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o jej uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Podnieść należy, że stosownie do art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na uchwałę Rady. Należy zatem zauważyć, że przepisy u.i.a. w obecnym brzmieniu w ogóle nie przewidują możliwości zaskarżania uchwał podejmowanych przez rady aptekarskie do sądu administracyjnego. Przepisy, które przewidywały taką możliwość, zawarte w art. 19 ust. 3 u.i.a. w brzmieniu obowiązującym do 15 kwietnia 2021 r., zostały przeniesione do u.z.f., która weszła w życie z dniem 16 kwietnia 2021 r. Przy czym art. 24 ust. 1 i 2 u.z.f. określa, na jakie uchwały okręgowych rad aptekarskich przysługuje odwołanie do Naczelnej Rady Aptekarskiej oraz wskazuje, na które uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej służy zainteresowanemu skarga do sądu administracyjnego. Zatem zgodnie z ta regulacją skarga do sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie na uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej, w określonych w powołanym przepisie sprawach. Sąd dokonał także analizy dopuszczalności skargi z uwagi na tryb, w jakim uchwała została podjęta, określony w art. 88 ust. 2g P.f. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki inspektor farmaceutyczny niezwłocznie po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 2b, zwraca się do właściwej miejscowo rady okręgowej izby aptekarskiej, której farmaceuta jest członkiem, o wydanie w terminie 14 dni opinii dotyczącej spełniania warunków pełnienia funkcji kierownika apteki. Brak wydania opinii w powyższym terminie przez radę okręgowej izby aptekarskiej uznaje się za brak przeciwwskazań do pełnienia funkcji kierownika apteki. Art. 88 ust. 2b P.f. stanowi zaś, że zmiana kierownika apteki wymaga złożenia przez podmiot prowadzący aptekę wniosku do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, nie później niż 30 dni przed planowaną zmianą, a jeżeli zmiana kierownika apteki jest spowodowana zdarzeniem, na które apteka nie miała wpływu - niezwłocznie po zaistnieniu tego zdarzenia. Wniosek ten może być załatwiony milcząco (art. 88 ust. 2c P.f.). Wojewódzki inspektor farmaceutyczny może jednak wnieść w drodze decyzji sprzeciw, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, jeżeli osoba ubiegająca się o funkcję kierownika apteki nie spełnia warunków, o których mowa w ust. 2 (art. 88 ust. 2d P.f.). Także w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej ust. 2g stosuje się odpowiednio (art. 88 ust. 2h P.f.). Zaskarżoną uchwałę można by w związku z tym zakwalifikować jako opinię, czyli formę współdziałania z organem administracji, o której mowa w art. 106 § 1 k.p.a. Jednakże w myśl art. 106 § 5 k.p.a. zajęcie stanowiska przez organ następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zatem należy przyjąć, że postępowanie w tym trybie ma charakter dwuinstancyjny. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 1 pkt 10 u.i.a. Naczelna Rada Aptekarska rozpatruje odwołania od uchwał okręgowych rad aptekarskich. W takim przypadku skarga także jest niedopuszczalna, gdyż zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skoro zatem skarżącemu przysługuje odwołanie od uchwały okręgowej rady aptekarskiej do Naczelnej Rady Aptekarskiej, to nie wyczerpał on przysługujących mu środków zaskarżenia. W związku z powyższym skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Dlatego, na podstawie o art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.