II SA/Ol 263/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Adam Matuszak (spr.) Bogusław Jażdżyk Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym oddala skargę Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w P. wnioskiem z dnia 8 września 2004 r., Ldz. "[...]", zwrócił się do Rady Miejskiej w P. o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikowi tego Zakładu, radnemu A.B. Uzasadniając wniosek wskazano na brak odpowiedniego wykształcenia radnego, wymaganego przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego, na zajmowanym przez niego stanowisku głównego specjalisty. Uchwałą Nr "[...]" z dnia 26 października 2004 r. w sprawie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, Rada Miejska w P. nie wyraziła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z A. B., radnym tej Rady. Pismem z dnia 10 stycznia 2005 r., Ldz. "[...]", Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w P. wezwał Radę Miejską w P. do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie powyższej uchwały i wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym A. B. Stwierdził, że uchwała narusza interes prawny Zakładu. Radny jest zatrudniony sprzecznie z obowiązującymi przepisami, w skutek czego pobiera wynagrodzenie w wysokości, do której nie jest uprawniony. Brak jest etatu administracyjnego, który mógłby zostać zaproponowany A. B. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy z innym pracownikiem Zakładu. Rada Miejska w P., pismem z dnia 15 lutego 2005 r. poinformowała w odpowiedzi, że biuro prawne Wojewody, sprawujące nadzór prawny nad działalnością uchwałodawczą Rady Miejskiej, nie dopatrzyło się wad w kwestionowanej uchwale i nie uchyliło jej. W związku z tym wezwanie jest bezskuteczne. W złożonej skardze pełnomocnik Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w P. zarzucił uchwale nr "[...]" Rady Miejskiej w P. z dnia 26 października 2004 r., naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego, co narusza interes prawny skarżącego przez obowiązek zatrudniania osoby nie mającej odpowiednich kwalifikacji, wypłacania zawyżonego wynagrodzenia oraz prowadzi do stanu zatrudnienia niezgodnego z prawem. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w P. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdziła, że sporna uchwała jest godna z prawem, gdyż podstawę rozwiązania stosunku pracy z radnym A. B. stanowiły zdarzenia związane z wykonywaniem przez niego mandatu radnego. Radny jest wieloletnim pracownikiem skarżącego Zakładu, jego pracę kierownictwo skarżącego oceniało pozytywnie. Rada nie kwestionuje braku kwalifikacji radnego do pracy na zajmowanym stanowisku, jednakże argumentację skargi uważa za chybioną. Gdyby rzeczywistą przyczyną konieczności rozwiązania stosunku pracy z A. B. był brak odpowiednich kwalifikacji, skarżący mógłby wypowiedzieć warunki pracy i płacy, co początkowo miało miejsce i na co radny wyraził zgodę. Próba pozbawienia go zatrudnienia wskazuje jednak, że przeszkodą do zatrudnienia nie jest brak wymaganych kwalifikacji, lecz inne przyczyny związane z wykonywaniem przez A. B. mandatu radnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kwestią sporną jest prawidłowość uchwały Nr "[...]" Rady Miejskiej w P. z dnia 26 października 2004 r., którą Rada nie wyraziła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym A. B. Ustawodawca wprowadził gwarancję trwałości stosunku pracy radnego, polegającą na uzależnieniu skuteczności rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę od zgody właściwej rady gminy. Ochrona stosunku pracy radnego ma na celu umożliwienie radnym jak najskuteczniejszego i najbezpieczniejszego sprawowania funkcji. Następstwem tej ochrony jest ograniczenie swobody podmiotu, który nawiązał stosunek pracy z pracownikiem - radnym, w rozwiązaniu tego stosunku bez zgody rady gminy. Ograniczenie to nie ma charakteru bezwzględnego. Rozwiązanie stosunku pracy, w tym stosunku pracy na podstawie powołania, może nastąpić wtedy, gdy rada gminy wyrazi na nie zgodę, co wynika z art. 25 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 z późn. zm.). Przepis ten nie stanowi, kiedy zgoda taka może być wyrażona. Oznacza to, że wyrażenie zgody lub jej odmowa pozostawione zostały do swobodnej decyzji rady, z wyjątkiem sytuacji, gdy podstawą tego rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Artykuł 25 ust. 2 zdanie drugie ustawy nakazuje wówczas radzie odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy. Nie oznacza to, że inne okoliczności, wskazane w piśmie skierowanym przez pracodawcę do rady gminy o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, nie podlegają ocenie rady gminy. W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała narusza art. 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1593 z późn. zm.) i przepisy pkt 4 załącznika nr 4 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 61, póz. 708 z późn. zm.), gdyż radny nie spełnia wymogów niezbędnych na dotychczas zajmowanym stanowisku. Stosownie bowiem do pkt 4 tabeli stanowisk, zaszeregowań i wymagań kwalifikacyjnych pracowników, stanowiącej załącznik nr 4 do powołanego wyżej rozporządzenia, na zajmowanym przez A. B. stanowisku głównego specjalisty wymagane jest wykształcenie wyższe i pięcioletni staż pracy, natomiast radny ma wykształcenie średnie. Badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały Sąd był zobowiązany uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 stycznia 2005 r., sygn. akt K 25/04, ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 23 póz. 192, w którym przepisy: art. 20 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1593 oraz z 2002 r. Nr 113, póz. 984 i Nr 214, póz. 1806) w zakresie, w jakim upoważnia Radę Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych oraz § 3 ust. l pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 61, póz. 708, z 2001 r. Nr 34, póz. 393, z 2002 r. Nr 210, póz. 1785 oraz z 2004 r. Nr 47, póz. 447) w zakresie, w jakim ustala on tabele wymagań kwalifikacyjnych pracowników, stanowiące załącznik nr 4 do tego rozporządzenia, uznano za niezgodne z art. 92 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu stwierdził m.in., że ustawowe upoważnienie do wydania aktu wykonawczego (rozporządzenia) nie może mieć charakteru blankietowego i nie może pozostawiać prawodawcy rządowemu zbyt daleko idącej swobody w kształtowaniu merytorycznych treści rozporządzenia. Za nie budzące wątpliwości uznał, że art. 20 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych nie daje podstawy do skonstruowania przez Radę Ministrów rozporządzenia regulującego zasady wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich. Wystarczającej podstawy do zrekonstruowania wytycznych treściowych niezbędnych do prawidłowego, zgodnego z oczekiwaniami ustrójodawcy, aktu podustawowego nie dają również inne przepisy ustawy. Rada Ministrów, wydawszy rozporządzenie, przekroczyła przyznane przez ustawę kompetencje, a regulując materię zastrzeżoną dla ustawodawcy, wkroczyła też, tym samym, w sferę praw i wolności konstytucyjnych, której nie ma prawa regulować, lecz może jedynie dopełniać pod względem formalnym, techniczno-organizacyjnym. Jednocześnie Trybunał uznał celowość ustawowego uregulowania zasad naboru administracji samorządowej, z ustaleniem kryteriów łączących możliwość zajmowania określonego stanowiska z wykształceniem uznawanym za gwarantujące należyte sprawowanie funkcji w administracji. Jednakże wskazał, że obiektywne kryteria doboru kandydatów do służby publicznej, wymogi kwalifikacyjne pracowników samorządowych, jak też ograniczenia w korzystaniu z wolności określonych w art. 65 ust. l Konstytucji muszą mieć swoje źródło przede wszystkim w ustawie. Następstwem powyższego orzeczenia jest utrata, z dniem 31 lipca 2005 r., mocy obowiązującej przez art. 20 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych oraz wskazanych w wyroku przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2000 r., wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w tym przepisie. W dacie rozpatrywania sprawy przez Sąd nie istnieją zatem ograniczenia określone w pkt 4 załącznika nr 4 do powołanego wyżej rozporządzenia. Natomiast podstawą żądania skarżącego wyrażenia zgody przez Radę Miejską w P. na rozwiązanie stosunku pracy z radnym był fakt braku kwalifikacji określonych w tym przepisie. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej uchwały z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).