II SA/Ol 264/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2014-04-24
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może uzyskać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni nie wykazała takiego stanu rzeczy, gdyż posiada stały dochód przekraczający najniższe świadczenia emerytalno-rentowe, który pozwala na pokrycie kosztów postępowania przy rozsądnym gospodarowaniu, a także nie udowodniła, że jej wydatki pochłaniają dochód w całości lub w znacznej części.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni R. R. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą nieodpłatnego nadania nieruchomości na własność. W uzasadnieniu wskazała na skomplikowany charakter sprawy oraz trudności finansowe, prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiadając dochód z emerytury. Wnioskodawczyni nie przedstawiła jednak dowodów, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówił ustanowienia adwokata z urzędu dla wnioskodawczyni.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. L. i R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie nieodpłatnego nadania na własność nieruchomości postanawia odmówić ustanowienia dla wnioskodawczyni adwokata.
We wniosku z dnia "[...]" (data wpływu), złożonym w sprawie ze skargi I. L. i R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", obydwie skarżące wniosły o ustanowienie obrońcy z urzędu.
W odpowiedzi na wezwanie skarżącej – R. R. do złożenia wypełnionego, urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, złożyła ona wniosek z dnia "[...]", w którym wniosła o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu powołała się na skomplikowany charakter sprawy, która toczy się latami i w toku której dochodzi do naruszeń prawa. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazała mieszkanie o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 – dochód z tytułu emerytury w wysokości "[...]".
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Nie wystarczy przy tym wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel.
W warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Jak wynika ze złożonego wniosku wnioskodawczyni dysponuje stałym miesięcznym dochodem w kwocie przekraczającej kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, a to jak przyjąć należy umożliwia, przy rozsądnym gospodarowaniu, nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty jej utrzymania, ale również poczynienie pewnych oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania. Uzasadniając swój wniosek, wnioskodawczyni nie podniosła, że jej wydatki niezbędne pochłaniają dochód w całości lub w znacznej części, uniemożliwiając jej tym samym poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata.
Mając zatem na uwadze powyższe, nie można stwierdzić, że wykazała, iż nie jest w stanie poczynić oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Zauważyć natomiast należy, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi tzw. przymusem adwokacko-radcowskim objęte jest generalnie dopiero sporządzenie skargi kasacyjnej od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym strona skarżąca może natomiast, lecz nie musi być zastępowana przez zawodowego pełnomocnika – jego ustanowienie oraz moment, w którym to uczyni zależy wyłącznie od jej woli. W warunkach niniejszej sprawy dodać również należy, że koszty związane z ustanowieniem adwokata mogłyby być rozłożone między obydwie skarżące.
W konsekwencji, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawczyni nie wykazała, że nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania.
W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło