II SA/Ol 272/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. F. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 maja 2018r. w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 16 marca M. F. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]"r., którą organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności w miesiącu listopadzie 2017r. w kwocie 600 zł. W dniu 25 kwietnia 2018r. skarżący na urzędowym formularzu wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 7 maja 2018r. referendarz sądowy w tutejszym Sądzie ustanowił dla skarżącego adwokata, uznając że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Ponadto referendarz sądowy orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie. Opisał swoją trudną sytuację zdrowotną i bytową. Wniósł o przyznanie mu specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości i przyznane adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżącemu należy wyjaśnić, że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego nie rozstrzygało skargi na decyzję o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego, ale dotyczyło ściśle wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowym. Jest to kwestia incydentalna, która podlega odrębnemu rozstrzygnięciu przed rozpatrzeniem skargi. Referendarz pozytywnie załatwił wniosek skarżącego, ustanawiając wnioskowanego adwokata. Referendarz prawidłowo ocenił, że sytuacja finansowa skarżącego uprawnia go do przyznania mu profesjonalnego pełnomocnika w ramach prawa pomocy, gdyż skarżący jest inwalidą I grupy, ma 68 lat, zamieszkuje z córką. Oboje przewlekle chorują. Łączny miesięczny dochód rodziny to kwota 1657,94 zł netto z tytułu emerytury skarżącego i renty córki. Niewątpliwie skarżący należy do osób ubogich i nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności te wyczerpują dyspozycję art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a Przy czym należy ocenić, że trudna sytuacja zdrowotna rodziny, z powodu której skarżący i jego córka nie mają praktycznie możliwości dodatkowego zarobkowania i muszą ponosić koszty leczenia, utrzymując się z renty i emerytury, uzasadnia przyjęcie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uprawnia do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżący jednak jest z mocy prawa zwolniony w całości z ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., jak prawidłowo wskazał referendarz sądowy. W związku z tym zbędne było rozpatrywanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, skoro z mocy prawa jest zwolniony w całości z ich ponoszenia z uwagi na przedmiot postępowania, jakim jest świadczenie z pomocy społecznej. Art. 249a p.p.s.a stanowi, że w takiej sytuacji postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Tym samym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jeszcze raz podkreślić należy, że Sąd będzie odrębnie oceniał legalność zaskarżonej decyzji w sprawie zasiłku celowego, po wyznaczeniu skarżącemu adwokata z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką i przeprowadzeniu rozprawy, o której pełnomocnik zostanie zawiadomiony. W związku z tym orzeczono jak w sentencji postanowienia.