II SA/Ol 272/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej opłatę za wykonanie czynności pokontrolnych oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w I. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 8 stycznia 2025 r. ustalił opłatę w wysokości 117,00 zł za wykonanie czynności kontrolnych w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego polegających na przeprowadzeniu w dniu [...] 2024 r. kontroli budynku usługowego z zapleczem socjalno-biurowym wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], obr. nr [...], m. Z. oraz obciążył wskazaną opłatą P sp. z o.o. w W. (dalej: "Spółka"). Przedmiotowa decyzja została doręczona Spółce 13 stycznia 2025 r. Po wniesieniu odwołania przez Spółkę w dniu 29 stycznia 2025 r., Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "PWIS") postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że odwołanie zostało złożone przez Spółkę dopiero w dniu 29 stycznia 2025 r., tj. 16-tego dnia od dnia doręczenia decyzji. Tymczasem zgodnie z przepisami strona ma 14 dni na wniesienie odwołania. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy PWIS do ponownego rozpoznania. Spółka jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego wniesienia, w sytuacji gdy Spółka była pewna, że od dnia odebrania pisma, omyłkowo ustalonego przez pracownika sekretariatu jako dzień 16 stycznia 2025 r., do dnia wysyłki w dniu 29 stycznia 2025 r. upłynęło łącznie 13 dni. W uzasadnieniu Spóła podniosła, że opóźnienie w złożeniu odwołania wynosi tylko 2 dni, działanie Spółki nie było nieumyślne, wnosząc odwołanie Spółka działała bez profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie PWIS stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 8 stycznia 2025 r. w sprawie ustalenia opłaty za wykonanie czynności kontrolnych w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego oraz obciążenia wskazaną opłatą Spółki. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tle tego przepisu zauważyć należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., II OSK 9/09, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: "CBOSA"). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 24 lutego 2014 r., II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). W rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma, została doręczona Spółce w dniu 13 stycznia 2025 r. Od tej daty zaczął biec 14-dniowy termin na wniesienie odwołania, który upływał w dniu 27 stycznia 2025 r. Tymczasem Spółka, jak sama przyznała w skardze, wniosła odwołanie dopiero 29 stycznia 2025 r., czyli już po upływie terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji organ II instancji zobowiązany był do wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie ma znaczenia, że Spółka była przekonana, iż pismo otrzymała 16 stycznia 2025 r. i w związku z tym wnosi odwołanie w terminie. Bowiem decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona Spółce w dniu 13 stycznia 2025 r. i od tej daty zaczął biec 14-dniowy termin na wniesienie odwołania. Natomiast każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, stanowi jego uchybienie i powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie stanowiłoby rażące naruszenie prawa, ponieważ decyzja, której ono dotyczy, staje się decyzją ostateczną wraz z upływem terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.