II SA/Ol 274/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (Spr.) Sędzia S.O. del do WSA Maria Matyja Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia "[...]"2004 r., Komendant Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B., działając na podstawie art. 97 ust. l w związku z art. 88 ust. l pkt 2 oraz art. 98 ust. l ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175), zobowiązał obywatelkę A. – A. B. do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia "[...]"2004 r. Na podstawie art. 97 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. w związku z art. 130 § 3 pkt 2 kpa, decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu "[...]"2004 r. A. B. została zatrzymana na targowisku miejskim "[...]" przez funkcjonariusza Straży Granicznej podczas prowadzenia działalności zarobkowej bez wymaganego zezwolenia, polegającej na oferowaniu do sprzedaży artykułów "[...]". Przesłuchana w charakterze strony obywatelka A. zeznała, że do Polski wjechała z R. w dniu "[...]"2002 r. Potwierdziła, że w trakcie swojego pobytu w D. handlowała na bazarze bez wymaganego zezwolenia. W świetle powyższego, organ I instancji stwierdził, że podjęcie zatrudnienia lub wykonywanie innej pracy zarobkowej wbrew warunkom określonym w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, lub podjęcie innej działalności bez wymaganego zezwolenia wypełnia znamiona art. 88 ust. l pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Wskazał ponadto, że niniejsza decyzja powoduje z mocy prawa cofnięcie decyzji Wojewody z dnia "[...]"2004 r. zezwalającej A. B. na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony od dnia "[...]"2004 r. do dnia "[...]"2005 r. W odwołaniu z dnia 15 marca 2004 r., pełnomocnik A. B. zarzucił decyzji Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w B. rażące naruszenie art. 88 ust. l pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu wskazał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zarzucenia odwołującej się naruszenia przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. l pkt 5 i 22 b tej ustawy, "zatrudnienie" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą, natomiast "wykonywanie pracy przez cudzoziemca" oznacza zatrudnienie, wykonywanie innej pracy zarobkowej lub pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą. W świetle przytoczonych definicji legalnych, pełnomocnik wskazał, że okazjonalne dokonywanie czynności sprzedaży na targowisku nie mieści się pod pojęciem "zatrudnienia", nie stanowi też innej pracy zarobkowej, wymagającej uzyskania odpowiedniego zezwolenia, wydawanego przez Wojewodę. Obowiązek uzyskania zezwolenia obejmuje bowiem, zgodnie z art. 50 ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wyłącznie sytuację, w której praca miałaby być wykonywania na rzecz pracodawcy w ramach stosunku pracy, stosunku służbowego lub pracy nakładczej. Pełnomocnik odwołującej się, przytaczając wybrane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał jednocześnie, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie tego Sądu. Pełnomocnik stwierdził ponadto, że działanie odwołującej się nie może być również uznane za prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ust. l ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. o działalności gospodarczej, a sama odwołująca się nie spełnia przesłanek do uznania jej za przedsiębiorcę z art. 2 ust. 2 tej ustawy. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia "[...]"2004 r., utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że ze zgromadzonego w trakcie postępowania materiału dowodowego wynika, że A. B. przyjechała do Polski w 1996 r. w ramach ruchu bezwizowego. Decyzją z dnia "[...]"2003 r. Wojewoda udzielił cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na okres jednego roku, zobowiązując ją jednocześnie do przestrzegania ładu i porządku prawnego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazana decyzja, wydana w trybie art. 154 ustawy o cudzoziemcach, zalegalizowała dotychczasowy nielegalny pobyt A. B. w Polsce. W ocenie organu odwoławczego, cudzoziemka podejmując działalność zarobkową bez wymaganego zezwolenia naruszyła przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sprzedaż towarów, która przynosi dochód jest bowiem czynnością zdefiniowaną jako wykonywanie pracy. Dochód z prowadzonej działalności handlowej powinien zatem podlegać opodatkowaniu. W skardze z dnia 4 maja 2004 r., pełnomocnik A. B., zarzucając decyzji Wojewody rażące naruszenie art. 88 ust. l pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu, powtarzając zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu, stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca rażąco naruszyła porządek prawny obowiązujący w Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał wywody uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Podkreślić należy, że stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych decyzji wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Powyższe oznacza natomiast, że Sąd uwzględnia skargę, jeśli w toku kontroli legalności decyzji podjętych przez organy administracji, stwierdzi naruszenie prawa, mające wpływ na wynik sprawy, a przez to skutkujące ich wzruszeniem. W niniejszej sprawie, skargę należało uznać za zasadną. Wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. l w związku z art. 88 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, póz. 1175), cudzoziemiec może być zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu albo podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w Rzeczypospolitej Polskiej. W rozpoznawanej sprawie, bezsporne jest, że skarżąca A.B. została zatrzymana w dniu "[...]"2004 r. na targowisku miejskim "[...]" podczas oferowania w celu sprzedaży artykułów "[...]". Zgodnie z protokołem przesłuchania strony z dnia "[...]"2004 r. A. B. oświadczyła: "Byłam na utrzymaniu męża, postanowiłam sobie dorobić i od dzisiaj zaczęłam handlować na rynku "[...]"". W ocenie Sądu, decyzję o zobowiązaniu skarżącej do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wydaną przez organ I instancji w oparciu o wskazany wyżej stan faktyczny, uznać należy za przedwczesną. W tym stanie sprawy, należy podzielić bowiem stanowisko reprezentowane przez pełnomocnika A. B., że jednorazowa czynność o charakterze zarobkowym wykonywana na własny rachunek nie może być zakwalifikowana ani do wykonywania pracy ani do działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. l pkt 22b w związku z pkt 25 i 16 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), wykonywanie pracy przez cudzoziemca oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, czy też spółdzielni kółek rolniczych lub pełnienie funkcji w zarządach osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą, w świetle art. 2 ust. l ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) jest natomiast zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika natomiast, aby organy administracji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, którego celem byłoby ustalenie, czy działanie skarżącej miało charakter powtarzalny. W sytuacji natomiast, gdy wobec cudzoziemca, posiadającego zgodę na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony, stosowany jest tak dolegliwy w skutkach środek w postaci decyzji zobowiązującej go do opuszczenia jej terytorium w terminie do 7 dni, organy powinny zachować szczególną staranność w zebraniu materiału dowodowego, w oparciu o który podejmowana jest taka decyzja. Tym samym, w toku ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy, organ I instancji powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, które mogłoby potwierdzić podejrzenie o wykonywaniu przez skarżącą zarobkowej działalności handlowej. W przypadku potwierdzenia się tych podejrzeń, organ powinien wskazać w podjętej decyzji przepisy obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej prawa, które działaniem cudzoziemki zostały naruszone, natomiast w przypadku braku ich potwierdzenia podjąć powinien inne rozstrzygnięcie wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższego, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy Sąd orzekł ponadto, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.