II SA/Ol 278/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-05-24

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Ewa Osipuk, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca operatorem wyznaczonym do pobierania opłat abonamentowych ma interes prawny w uzyskaniu od powiatowego urzędu pracy zaświadczenia potwierdzającego lub zaprzeczającego posiadanie statusu bezrobotnego przez osoby, wobec których zamierza prowadzić czynności kontrolne w zakresie opłat abonamentowych?
Ratio decidendi
Spółka będąca operatorem wyznaczonym do pobierania opłat abonamentowych nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu od powiatowego urzędu pracy zaświadczenia potwierdzającego lub zaprzeczającego posiadanie statusu bezrobotnego przez osoby, wobec których zamierza prowadzić czynności kontrolne. Interes prawny w uzyskaniu takiego zaświadczenia leży po stronie osób bezrobotnych, które mogą ubiegać się o nie w celu skorzystania ze zwolnienia z opłat abonamentowych. Przepisy prawa nie przyznają spółce uprawnienia do pozyskiwania tych danych w celu prowadzenia kontroli.
Stan faktyczny
Spółka zwróciła się do Starosty o wydanie zaświadczenia potwierdzającego lub zaprzeczającego posiadanie statusu bezrobotnego przez osoby wskazane we wniosku, powołując się na swój interes prawny wynikający z ustawy o opłatach abonamentowych i ustawy o promocji zatrudnienia. Starosta odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że spółka nie wykazała interesu prawnego, a prawo do uzyskania takiego zaświadczenia przysługuje osobom bezrobotnym. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a., ustawy o promocji zatrudnienia, ustawy o opłatach abonamentowych oraz ustawy o ochronie danych osobowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. S. A. - Dyrektora na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", nr [...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego lub zaprzeczającego posiadaniu statusu bezrobotnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r., Starosta "[...]" (dalej jako: "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 219 w związku z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej powoływanej jako K.p.a., odmówił "[...]" - dalej jako "spółka" lub "skarżąca", wydania zaświadczenia potwierdzającego lub zaprzeczającego posiadanie statusu bezrobotnego przez osoby wykazane w załączniku nr 1 do wniosku z dnia 28 listopada 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji podniósł, że skarżąca podała w przedmiotowym wniosku, że realizuje zadania wynikające z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204) w zakresie prowadzenia rejestracji, pobierania opłat oraz kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników i wykonywania obowiązku abonamentowego. Natomiast, w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 12 grudnia 2017 r., oświadczyła, że interes prawny złożonego wniosku wynika wprost z przepisów powołanej ustawy o opłatach abonamentowych, a ponadto z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż w przypadku osób bezrobotnych ma miejsce wsparcie dla rodzin. Organ pierwszej instancji zauważył, że urząd pracy, realizując swoje zadania wynikające z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065 z późn. zm.), gromadzi dane, które zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 922), obowiązany jest chronić, a ich przetwarzanie (w tym też udostępnianie), może nastąpić tylko zgodnie z art. 23 ust. 1 tej ustawy. Jednocześnie zauważył, że na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych osoba bezrobotna może skorzystać z ulgi w opłacie i to ta osoba winna ubiegać się o zaświadczenie w celu udokumentowania swojego statusu, gdyż to ona decyduje o ujawnieniu informacji, że jest osobą bezrobotną. O przysługującym uprawnieniu winna być pouczona, gdyż w innym przypadku nie może skorzystać z ulgi. Zatem interes prawny nie leży po stronie "[...]", lecz po stronie osób bezrobotnych, a skarżąca powinna wezwać zainteresowane osoby do przedłożenia wymaganych zaświadczeń, które urząd wydaje osobom bezrobotnym niezwłocznie. W ocenie organu pierwszej instancji, w sprawie nie miał zastosowania art. 33 ust. 7 cytowanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż dotyczy on zadań wykonywanych przez służby zatrudnienia i inne podmioty realizujące te zadania, w szczególności jednostki organizacyjne pomocy społecznej i jednostki obsługujące świadczenia rodzinne. Ulga przy opłacie za abonament nie jest zaś świadczeniem rodzinnym. W złożonym od powyższego postanowienia zażaleniu, spółka stwierdziła, że wskazała we wniosku interes prawny i wynika on wprost z art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, nakładającego na skarżącą obowiązek kontroli uiszczania opłat abonamentowych, w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1414, z późn. zm.). Żądane dane powinny zostać udostępnione w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt. 2-4 ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż skarżąca jest podmiotem upoważnionym do pozyskiwania danych osobowych w trakcie prowadzenia egzekucji administracyjnych, co wynika z art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych. Prawo do udostępnienia danych przysługuje również na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm.). Powołując się na art. 33 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy skarżąca stwierdziła, że występuje jako "inny podmiot, realizujący zadania na podstawie ustawy" i działa na rzecz osób bezrobotnych, gdyż zwolnienie z opłat jest jedną z form wsparcia dla rodzin. Skarżąca podniosła, że w związku ze spadkiem bezrobocia na obszarze powiatu "[...]" (z 14,2% w grudniu 2016 r. na 11,4% w 2017 r.) powinna wzrastać liczba osób tracących uprawnienia do zwolnień od uiszczania opłat abonamentowych w związku z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej. Z uwagi na fakt, że osoby korzystające ze zwolnień nie dokonują zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskanie zwolnienia z opłat abonamentowych TV, zasadnym jest prowadzenie kontroli w tym zakresie. W ocenie skarżącej, w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania zaświadczenia, określone w art. 217 § 2 pkt. 2 K.p.a., gdyż ma miejsce nałożenie obowiązków na operatora wyznaczonego w ramach realizacji uprawnienia wynikającego z przepisów prawa i realizacji zadań dla dobra publicznego. Wojewoda "[...]" (dalej jako: "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy"), postanowieniem z dnia 16 lutego 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł z art. 217 § 1 i 2 pkt 2 K.p.a., że gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, organ powinien zbadać w postępowaniu wyjaśniającym istnienie tej okoliczności. Tylko bowiem ustalenie istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy daje organowi możliwość dalszego rozpatrywania wniosku skarżącego w zakresie zgłoszonego żądania o urzędowe potwierdzenie określonych faktów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Powołanie się na interes prawny wymaga wskazania przez stronę normy prawa materialnego, przyznającej jej określone prawo podmiotowe, którego ochrony domaga się. Interes prawny winien być realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynności organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość. Zaznaczył ponadto, że należy odróżnić interes prawny od interesu faktycznego, to jest sytuacji, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa. Organ drugiej instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego lub zaprzeczającego posiadanie statusu bezrobotnego przez osoby wymienione w załączniku do wniosku. Przepisy art. 7 ust. 1 i 5 ustawy o opłatach abonamentowych określają obowiązki ciążące na operatorze w zakresie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników tam wymienionych i uiszczania opłat abonamentowych, a ponadto wskazują uprawnionych do wykonania w drodze egzekucji administracyjnej tych obowiązków. Z dyspozycji tych przepisów nie wynika jednak interes prawny w uzyskaniu od organu zatrudnienia spornych zaświadczeń. Przepisy te w określonym zakresie wskazują na kompetencje operatora, lecz nie udzielają mu prawa do pozyskiwania informacji w zaproponowany przez spółkę sposób. Wojewoda ocenił, że również art. 36 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dający wnioskodawcy prawo do zwracania się z prośbą o udzielenie informacji do organów administracji publicznej w zakresie niezbędnym do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie obliguje organu zatrudnienia do udzielenia skarżącej informacji w postulowanym przez nią zakresie i formie. Zaznaczył, że skarżąca nie wykazała, iż istnieje jakakolwiek podstawa do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec osób wymienionych w załączniku do wniosku. Samo zestawienie danych statystycznych o redukcji stopy bezrobocia w powiecie "[...]" i nie znajdujące oparcia w żadnych dowodach insynuacje, iż wymienione we wniosku osoby bezrobotne nie zgłaszają zmiany stanu prawnego lub faktycznego, które mają wpływ na uzyskanie zwolnienia z opłat abonamentowych, nie stanowi wystarczającego powodu do uwzględnienia żądania skarżącej i stwierdzenia występowania interesu prawnego po jej stronie. Odnosząc się natomiast do kwestii występowania skarżącej jako podmiotu realizującego zadania na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów, tj. jako jednostka obsługująca świadczenia rodzinne lub działająca na rzecz osób bezrobotnych, Wojewoda podkreślił, że art. 33 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy postrzegać przez pryzmat realizacji zadań wynikających wprost z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawy o pomocy społecznej i przepisów szczególnych, jednakże zawsze związanych z aktywizacją zawodową, łagodzeniem skutków bezrobocia, walką z wykluczeniem społecznym oraz szeroko pojętą pomocą mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Organ odwoławczy stwierdził, że nie ma związku pomiędzy realizacją tych działań a zamiarem skarżącej wszczęcia postępowań egzekucyjnych wobec osób wymienionych we wniosku. Zgodził się ponadto z organem pierwszej instancji, że ulga przy opłacie abonamentowej nie jest świadczeniem rodzinnym. Stwierdził, że osoba bezrobotna sama decyduje o ujawnieniu operatorowi informacji na temat posiadania statusu osoby bezrobotnej w celu skorzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. c ustawy o opłatach abonamentowych. Zatem, to po stronie osoby bezrobotnej leży interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia o posiadanym statusie i przedłożenie zaświadczenia w tym zakresie operatorowi. Odnosząc się natomiast do argumentu, że żądane dane powinny być udostępnione skarżącej w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o ochronie danych osobowych Wojewoda podniósł, że dane gromadzone przez organ zatrudnienia służą realizacji celów i zadań płynących z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawy o pomocy społecznej lub przepisów szczególnych. Rejestracja w urzędzie pracy przez bezrobotnego jest dobrowolna i służy ściśle określonym celom, a osoby rejestrujące się w placówce organu zatrudnienia powierzają jej swoje dane osobowe, wyrażając zgodę na ich przetwarzanie w celach wynikających z przepisów prawa. Organ zatrudnienia zaś obowiązany jest je wykorzystywać zgodnie z przyjętymi założeniami i chronić je zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych. Tymczasem, wskazywany przez skarżącą cel pozyskania zaświadczenia nie mieści się w katalogu priorytetów, dla których dane te zostały zgromadzone. Ujawnienie ich przez organ zatrudnienia w innym celu, odbyłoby się więc z naruszeniem art. 23 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, co wyczerpywałoby znamiona czynu zabronionego określonego w art. 51 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. W skardze, złożonej do tut. Sądu na postanowienie Wojewody z dnia 16 lutego 2018 r., skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem: - art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i zaniechaniu podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niepodjęciu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia, czy skarżąca jest podmiotem uprawnionym do uzyskania informacji dotyczących osób bezrobotnych, w wyniku czego organ błędnie przyjął, że brak jest podstawy do wydania wnioskowanego zaświadczenia; - art. 33 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 2, art. 4 i art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, polegającym na jego niezastosowaniu i nieudostępnieniu informacji o bezrobotnych, które skarżąca powinna otrzymać od organu pierwszej instancji, gdyż są one niezbędne do realizacji ustawowych obowiązków skarżącej, polegających na kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV i wnoszenia opłat abonamentowych wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych; - art. 23 ust 1 pkt. 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 2, art. 4 i art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji o statusie bezrobotnych w żądanym przez skarżącą zakresie; - art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie jest uprawniona do otrzymania zaświadczenia dotyczącego statusu bezrobotnego osób wykazanych w załączniku do wniosku z dnia 13 grudnia 2017 r. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 29 grudnia 2017 r., nałożenie na organ pierwszej instancji obowiązku wydania zaświadczenia stwierdzającego status bezrobotnego dla osób wykazanych w załączniku do wniosku z dnia 28 listopada 2017 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania skargowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest wszczynane na podstawie żądania uprawnionego podmiotu. Zgodnie bowiem z art. 217 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do § 2 art. 217 zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z cytowanych przepisów wynika, że osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia musi wykazać istnienie interesu prawnego w urzędowym poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego albo wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Zaznaczyć należy, że przesłanki te są rozłączne. Legitymowanie się przez wnioskodawcę interesem prawnym w uzyskaniu zaświadczenia nie jest badane, jeżeli przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Prawidłowo w niniejszej sprawie organy obu instancji oceniły, że nie została spełniona przesłanka istnienia interesu prawnego wnioskodawcy w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej treści, przewidziana w art. 217 § 1 pkt 2 K.p.a. Dla wykazania interesu prawnego należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany wydaniem zaświadczenia, lecz nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę żądania co do podjęcia przez organ administracji stosownych czynności. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia o treści objętej wnioskiem. Z żadnego ze wskazanych przez skarżącą w toku postępowania przepisów prawa, nie wynikają prawa lub obowiązki spółki, kreujące jej interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Przepisem takim nie jest bowiem art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Przepis ten określa wyłącznie, jaki podmiot ma kompetencję do przeprowadzania kontroli w opisanym wyżej zakresie. Nie uprawnia on więc skarżącej do skutecznego żądania udostępnienia jej danych, będących w posiadaniu powiatowego urzędu pracy, o posiadaniu lub utracie statusu osoby bezrobotnej przez osoby korzystające ze zwolnienia od opłat abonamentowych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. c) ustawy o opłatach abonamentowych. Zaznaczyć należy, że zwolnienie z opłat abonamentowych jest uprawnieniem osób bezrobotnych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którego korzystają, jeżeli wyrażą taką wolę. Wobec tego, to te osoby mogą ubiegać się o wydanie przez organ pierwszej instancji zaświadczenia o stosownej treści. Nie można również podzielić stanowiska skarżącej, że źródłem jej interesu prawnego w uzyskaniu spornego zaświadczenia jest art. 33 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem informacje, o których mowa w ust. 6 (to jest informacje dotyczące bezrobotnych, poszukujących pracy i cudzoziemców zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które są przetwarzane przez powiatowe urzędy pracy, w szczególności z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych i dokumentów elektronicznych), są udostępniane publicznym służbom zatrudnienia lub innym podmiotom, realizującym zadania na podstawie ustawy lub odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, w zakresie niezbędnym do prawidłowej realizacji tych zadań, w szczególności jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej oraz jednostkom obsługującym świadczenia rodzinne. Prawidłowo organy administracji stwierdziły, że skarżąca nie jest "innym podmiotem", realizującym zadania na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy lub odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny. Podnieść należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej są realizowane przez instytucje rynku pracy działające w celu: 1) pełnego i produktywnego zatrudnienia; 2) rozwoju zasobów ludzkich; 3) osiągnięcia wysokiej jakości pracy; 4) wzmacniania integracji oraz solidarności społecznej; 5) zwiększania mobilności na rynku pracy. Ciążący na skarżącej obowiązek kontroli uiszczania opłaty abonamentowej w żaden sposób nie jest powiązany z powyższymi zadaniami. Wskazane przez skarżącą "wsparcie dla rodzin", polegające na zwolnieniu z opłaty abonamentowej, nie mieści się w też w zakresie, jaki wyznaczają wymienione w cytowanym przepisie zadania. Dodać należy, że skarżąca nie jest bezspornie jednostką organizacyjną pomocy społecznej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769, z późn. zm.), przewidujących, że zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej (art. 110 ust. 1) lub inne jednostki organizacyjne utworzone przez gminę w celu realizacji zadań pomocy społecznej (art. 111), zaś zadania pomocy społecznej w powiatach wykonują jednostki organizacyjne - powiatowe centra pomocy rodzinie (art. 112 ust. 1), a w województwach samorządowych jednostki organizacyjne - regionalne ośrodki polityki społecznej (art. 113 ust. 1). Skarżąca nie jest też jednostką obsługującą świadczenia rodzinne, o których mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 z późn. zm.). Żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia nie znajduje oparcia również w art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (dz. U. z 2016 r., poz. 922 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (pkt 2) lub jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (pkt 4). Przepis pkt. 2 dopuszcza przetwarzanie danych, w sytuacji, gdy spełnione zostaną łącznie dwa wymogi: a) istnienie odpowiedniego przepisu prawa, który przyznaje podmiotowi uprawnienie lub nakłada na niego obowiązek, oraz b) niezbędność przetwarzania danych do zrealizowania tego uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z tego przepisu. Przetwarzanie danych jest dopuszczalne na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2, gdy przepis prawa nakłada na podmiot obowiązek lub uprawnienie do przetwarzania danych. W takich bowiem sytuacjach przetwarzanie danych jest niezbędne do spełnienia obowiązku wynikającego z tego przepisu lub realizacji określonego prawa. Odnosząc się natomiast do przesłanki "niezbędności" przetwarzania danych dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, należy zauważyć, że można uznać, że przetwarzanie jest niezbędne tylko, gdy rezygnacja z przetwarzania danych osobowych uniemożliwia lub w znacznym stopniu utrudnia wykonanie zadań publicznych. Podkreślić należy, że kryterium niezbędności wyklucza przetwarzanie (w tym zbieranie) danych osobowych na zapas lub na wszelki wypadek, w zakresie szerszym niż jest to potrzebne (zob. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Ustawy o ochronie danych osobowych, Komentarz, LEX, 2015). Przepis art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy odwołuje się natomiast do trzech, ograniczających zakres stosowania tej regulacji, okoliczności. Działania prowadzone w interesie publicznym winny być niezbędne, realizowane dla dobra publicznego. Nie są więc objęte omawianym przepisem żadne działania prowadzone w interesie własnym lub oznaczonych osób trzecich. Powyższe zadania publiczne, w imię których ma być dokonywane przetwarzanie danych osobowych, muszą też być określone prawem. Należy więc przyjąć, że chodzi tu o zadania, które zostały przez prawo zlecone (przekazane) temu, kto prowadzi przetwarzanie danych. Mogą to być, np. zadania z zakresu bezpieczeństwa publicznego, walki z przestępczością, opieki zdrowotnej, udzielania pomocy ofiarom klęsk żywiołowych, itp. (op.cit.). W tym wypadku również posiadanie określonych danych i ich przetwarzanie musi być niezbędne do wykonania tych zadań, a więc rezygnacja z przetwarzania danych osobowych uniemożliwia lub w znacznym stopniu utrudnia wykonanie zadań publicznych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o posiadaniu lub braku statusu osoby bezrobotnej w odniesieniu do 18 osób, wymienionych w załączniku do wniosku. Z akt sprawy wynika, że skarżąca poddaje w wątpliwość posiadanie przez te osoby statusu osoby bezrobotnej i w dalszej kolejności zamierza – tylko wobec tych osób z listy, które nie mają tego statusu - prowadzić czynności kontrolne. Niewątpliwie, skarżąca wystąpiła więc o przetwarzanie danych (w formie informacji podanych w zaświadczeniu) "na wszelki wypadek", gdyż dopiero zamierza przeprowadzić kontrolę i to tylko w stosunku do tych osób, które nie posiadają statusu osoby bezrobotnej. Dodać należy, że z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych nie wynika, że brak spornych informacji uniemożliwia skarżącej przeprowadzenie kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Należy zauważyć, że w art. 7 ust. 1a ustawy o opłatach abonamentowych ustawodawca wprost przewidział uprawnienie operatora wyznaczonego do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388), w celu umożliwienia operatorowi wyznaczonemu dokonywania weryfikacji osób podlegających zwolnieniu od opłat abonamentowych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy, w oparciu o dane z rejestru PESEL (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych; druk nr 3363 Sejmu RP VII kadencji). W przypadku kontroli zwolnienia na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. c) powołanej ustawy od opłat abonamentowych osób bezrobotnych, ustawodawca nie przewidział prawa operatora wyznaczonego do otrzymywania danych z rejestru osób bezrobotnych. Zasadnie też organ odwoławczy ocenił, że w stanie faktycznym sprawy nie ma zastosowania art. 36 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem - w zakresie niezbędnym do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz udzielania pomocy na podstawie ustawy o wzajemnej pomocy organ egzekucyjny lub wierzyciel, o którym mowa w art. 5, może żądać od uczestników postępowania informacji i wyjaśnień, jak również zwracać się o udzielenie informacji do organów administracji publicznej oraz jednostek organizacyjnych im podległych lub podporządkowanych, a także innych podmiotów. W rozpoznawanej sprawie spółka nie jest wierzycielem, o którym mowa w cytowanym przepisie, skoro dopiero zamierza prowadzić kontrolę w stosunku do tych osób wymienionych w załączniku do wniosku, które mogą ewentualnie okazać się osobami nieuprawnionymi do zwolnienia od opłaty abonamentowej za jakiś okres. Dodać należy, że zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej w żądaniu wydania zaświadczenia, potwierdzającego, że dane osoby są lub nie są bezrobotne, przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło