II SA/Ol 28/14

Dnia 25 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia del. SO Dorota Radaszkiewicz Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 roku sprawy ze skargi G.J. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności 1/ uchyla zaskarżone postanowienie; 2/ orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności postanowieniem z dnia "[...]’ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu "[...]". W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu "[...]" wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w sprawie dotyczącej G. J.. Orzeczenie odebrane zostało przez stronę w dniu 7 października 2013r., co znajduje swoje odzwierciedlenie w potwierdzeniu odbioru. Odwołanie zaś zostało wniesione 23 października 2013r., co potwierdza data wpływu do organu. Według organu II instancji zgodnie z pouczeniem znajdującym się na orzeczeniu organu I instancji strona miała prawo do złożenia odwołania w terminie 14 dni za pośrednictwem organu, który orzeczenie wydał. W ocenie organu odwoławczego w myśl obowiązujących przepisów ostatnim dniem terminu był 21 października 2013r. Strona postępowania nie zawarła również w odwołaniu wniosku o przywrócenie terminu. Skargę na powyższe postanowienie wywiodła G. J. podnosząc, że orzeczenie komisji lekarskiej jest dla niej krzywdzące. Wskazała, że sama nie była w stanie sporządzić odwołania, gdyż przebywała w szpitalu, w czasie tego pobytu przeszła ciężką operację. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie wskazano, że do organu w dniu 19 listopada 2013 r. wpłynęło pismo skarżącej, z którego wynika, że wnosi ona o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ w tym samym dniu poinformował G. J., iż pismo to nie może rozpatrzone przez organ odwoławczy jako prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z uwagi na uchybienie 7-dniowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte przynajmniej przedwcześnie, tym samym z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślić należy, że sąd uchylając zaskarżone postanowienie nie przesądza treści przyszłych rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym, w którym przynajmniej część materiału dowodowego trzeba będzie uzupełnić i przeanalizować ponownie. Obecnie można jednak stanowczo stwierdzić, że nie został zachowany właściwy tryb procedowania przez organ odwoławczy, w dużej mierze na skutek postępowania organu I instancji. Podstawowym przedmiotem tej sprawy, było orzeczenie dotyczące określenia stopnia niepełnosprawności. Z treści odwołania i skargi można wyprowadzić wniosek, że skarżąca nie posiada również specjalistycznej wiedzy z dziedziny prawa administracyjnego. Dlatego też w tego typu sprawach organy administracji powinny zachowywać szczególną wrażliwość aby osoba dochodząca swoich praw (słusznych lub nie) nie poniosła szkody z powodu braku znajomości przepisów prawa (art. 9 k.p.a.) Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie sądu oba zacytowane wyżej unormowania zostały naruszone. W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że skarżąca odwołanie od orzeczenia organu I instancji wniosła z uchybieniem terminu. Orzeczenie to zastało skarżącej doręczone w poniedziałek, w dniu 7 października 2013 r., 14-dniowy termin do jego zaskarżenia upływał więc również w poniedziałek 21 października 2013 r., natomiast skarżąca odwołanie wywiodła w dniu 23 października 2013 r. W takiej sytuacji organ II instancji co do zasady zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego odwołania, czyli do wydania takiego rozstrzygnięcia jakie zostało wydane w tej sprawie. Nie jest to jednak zasada bezwzględna, bo sytuacja się zmienia, jeżeli złożony zostanie wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek taki zgodnie z treścią art. 58 § 2 k.p.a. należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeżeli strona jednak nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu. W dniu 7 listopada 2013 r. G. J. złożyła w organie I instancji wniosek o przywrócenie do wniesienia odwołania. Na obecnym etapie postępowania niewiadomą pozostaje to kiedy skarżąca dowiedziała się o tym, iż uchybiła temu terminowi. W każdym bądź razie brak jest uzasadnienia dla podzielenia twierdzeń organu odwoławczego zawartych w odpowiedzi na skargę, iż bieg 7-dniowego terminu należy liczyć od opuszczenia przez skarżącą szpitala. W ocenie sądu najbardziej prawdopodobne jest to, że o uchybieniu terminu skarżąca dowiedziała się z treści pisma przewodniego przekazującego sprawę organowi II instancji, datowanego na 25 października 2013 r. W piśmie tym stwierdzono, że odwołanie wniesione zostało po terminie. Powyższa kwestia będzie musiała być ustalona w sposób pewny przez organ administracji. W dniu wydawania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, tj. dnia 12 listopada 2013 r. organ odwoławczy nie wiedział nic o wniosku o przywrócenie terminu, gdyż wniosek ten został mu przesłany w dniu 19 listopada 2013r. Zwrócić należy jednak uwagę na to, że skarżąca wniosek ten złożyła w organie I instancji w dniu 7 listopada 2013 r. Z niewiadomych przyczyn wniosek ten został wysłany do organu II instancji dopiero 14 listopada 2013 r. Taka opieszałość w przekazaniu wniosku jest zupełnie niezrozumiała i nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla skarżącej. Gdyby organ I instancji bez zbędnej zwłoki przesłał wniosek o przywrócenie terminu organowi odwoławczemu, to ten z pewnością otrzymałby go przed dniem 12 listopada 2013 r. i mógłby sprawę rozpoznać we właściwym trybie. Reasumując, stwierdzić należy, że w pierwszej kolejności powinien być rozpoznany przez organ II instancji wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dopiero po rozpoznaniu tego wniosku może być wydane stosowne rozstrzygnięcie dotyczące odwołania. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił w pkt 1 sentencji wyroku zaskarżone postanowienie. Z mocy art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł w pkt 2, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Oznacza to, iż nie wywołuje ono skutków prawnych od chwili wydania wyroku, mimo iż jest on nieprawomocny.