II SA/Ol 287/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-06-14
Skład orzekający: Beata Jezielska, Katarzyna Matczak, Hanna Raszkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania w całości zasiłku celowego na zakup leków, biorąc pod uwagę fakultatywny charakter tego świadczenia oraz możliwości finansowe organu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej działały w ramach posiadanych uprawnień, przyznając zasiłek celowy na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków, ale odmawiając jego przyznania w pełnej wnioskowanej kwocie. Zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, a jego wysokość zależy od potrzeb wnioskodawcy oraz możliwości finansowych organu, który musi uwzględniać również inne potrzeby społeczne i ograniczone środki.Stan faktyczny
Skarżący D.P. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na wykupienie leków. Organ I instancji przyznał częściową kwotę na leki, odmawiając przyznania pozostałej części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na fakultatywny charakter zasiłku celowego i możliwości finansowe organu. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i przyznania pełnej kwoty na leki, argumentując niezbędnością leków i naruszeniem przepisów postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata J.B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
W dniu 31 października 2011 r. D.P. wystąpił z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie zasiłku celowego na wykupienie lekarstw w miesiącu listopadzie 2011 r. Wnioskodawca wskazał, że zasiłek jest mu niezbędny do 12 listopada 2011 r., gdyż w tym dniu kończą się wszystkie leki na serce, które przyjmuje na stałe. Podał, iż legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i otrzymuje zasiłek stały w kwocie 444 zł, który nie wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, bowiem MOPS przyznaje mu miesięcznie 90 zł na dożywianie. Wyjaśnił, iż choruje na nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość mięśnia sercowego, żylaki kończyny dolnej lewej, zawroty głowy, bóle kolana - silne bóle stawowe. Z powodu źle prowadzonej jego sprawy mieszkaniowej od 1990 r. cierpi na bezsenność. Do wniosku zostały dołączone kserokopie 6 recept oraz ksero informacji od lekarza chirurga odnośnie niezbędnego leku oraz zaświadczenie wystawione przez Niepubliczną Przychodnię Lekarską w M. odnośnie przyjmowanych leków.
Po rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" postanowił: 1/ przyznać D.P. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztu zakupu leków w wysokości 168,89 zł, 2/ odmówić przyznania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków w wysokości 90 zł. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) - dalej zwanej: u.p.s. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 127, poz. 1055).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z wywiadu środowiskowego wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jego dochód stanowi zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wskazano, iż ustalona przez pracownika socjalnego kwota na zakup wszystkich przedłożonych recept przy zastosowaniu najtańszych zamienników o tym samym składzie w najtańszej aptece w M. wynosi 258,89 zł i obejmuje zarówno leki przepisane przez lekarza rodzinnego z grupy ratujących życie i zdrowie pacjenta zażywanych stale, jak również związane z leczeniem żylaków kończyn dolnych oraz lek zapisany przez lekarza reumatologa, przy czym z załączonego zaświadczenia lekarskiego wynika, iż lek ten także jest zażywany w związku z długotrwałym leczeniem. Wycena tych leków stanowi kwotę 168,89 zł. Odnośnie zaś leku zapisanego przez laryngologa, którego koszt wynosi 90 zł i obejmuje dawkę przewidzianą na okres prawie dwóch miesięcy uznano, iż skarżący może zakupić ten lek z pozostałych środków finansowych którymi dysponuje, bowiem organ pomocy społecznej obejmuje stronę wsparciem w zależności od zgłaszanych potrzeb wnioskodawcy z jednej strony oraz możliwości finansowych ośrodka, który ma obowiązek zapewnić pomoc także innych osobom występującym o jej przyznanie. Wyjaśniono także, iż strona jest comiesięcznie obejmowana pomocą w formie zasiłków celowych na zakup żywności, leków, okresowo zaś na zakup butli gazowych, odzieży i bielizny osobistej. Jedynie w październiku 2011 r. łączna wysokość przyznanych zasiłków wyniosła 863,64 zł, zaś w miesiącu listopadzie br. strona otrzymała także wsparcie na zakup żywności 138 zł, na zakup butli gazowych do ogrzania lokalu i gotowania posiłków w kwocie 115 zł. W tej sytuacji wobec szerokich oczekiwań wnioskodawcy, co do kwoty zasiłku na zakup leków organ przyznał zasiłek tylko w części uznając, iż w tym zakresie zostaną zaspokojone najpilniejsze potrzeby. Poza tym poprzedni zasiłek na leki został przyznany i wypłacony w dniu 26 października 2011 r. w kwocie 169,64 zł i podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego strona nie przedłożyła faktury za zakup leków z otrzymanych środków finansowych.
Od tej decyzji D.P. wniósł odwołanie wskazując, że wnosi o przyznanie zasiłku na leki w miesiącu listopadzie 2011 r. w kwocie 220 zł, czyli w całości. Wskazał, iż z powodu braku przyznania zasiłku na lek "[...]" w kwocie 90 zł nie będzie mógł zapłacić 100 zł za używanie mieszkania. Podał, że lek jest mu niezbędny, gdyż brak jego zażywania pogorszy stan zdrowia i powróci zakłócenie równowagi. Załączył ksero zaświadczenia wystawionego w dniu 14 listopada 2011r. przez otolaryngologa potwierdzającego, że musi przyjmować niezbędny lek o nazwie "[...]".
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze fakultatywnym, nieobowiązkowym, co powoduje, że o jego przyznaniu i wysokości decyduje organ udzielający pomocy. Zatem zasiłek celowy może, ale nie musi być przyznany, nawet wówczas, gdy strona spełniła wszystkie ustawowe wymagania uprawniające do ubiegania się o tę formę pomocy. Organ odwoławczy stwierdził, że dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., co kwalifikuje go do otrzymania zasiłku celowego.
W toku aktualizacji wywiadu ustalono, że D.P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do "[...]". Choruje na schorzenia układu krążenia i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w wysokości 444 zł, co stanowi jego źródło dochodu. Mieszka w lokalu stanowiącym własność innej osoby fizycznej, w którym brak jest energii elektrycznej, gazu oraz zakręcone są zawory CO. Z tego powodu lokal dogrzewany jest płomiennikiem gazowym osadzonym na butli gazowej. Została orzeczona eksmisja z lokalu w 2006 r. i na mocy wyroku sądowego otrzymała strona prawo do lokalu socjalnego. Miasto M. w lutym 2011 r. przydzieliło lokal przy ul. "[...]" lecz nie został on przyjęty przez stronę. Z tytułu braku ogrzewania organ udziela wsparcia w formie zasiłku celowego na zakup butli gazowej do ogrzewania mieszkania - koszt 55 zł i dwóch butli do gotowania posiłków - koszt 60 zł. W tym zakresie wydano odrębną decyzję administracyjną. Ponadto organ uznał za celowe objęcie strony pomocą w formie zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na okres 3 miesięcy tj. listopad, grudzień 2011 r. oraz styczeń 2012 r. Z zebranych ustaleń wynika, ze strona uprawniona jest do ubiegania się o środki pomocy społecznej z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 7 pkt 6 u.p.s., jak i posiadanie dochodu, który nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie prowadzącej gospodarstwo domowe.
Fakt, iż strona nie jest usatysfakcjonowania z zakresu udzielonej pomocy nie uzasadnia odwołania. Organ wskazał, iż zakres udzielanej miesięcznie pomocy kształtuje się na ok. 800 zł, co przy ilości wniosków o udzielenie wsparcia, które w tym okresie wpłynęły do organu w ilości 711 uzasadnia stwierdzenie, że pomoc ta jest udzielana w ramach możliwości organu I instancji.
Prawidłowo organ stwierdził, że zasiłek celowy jest przyznawany na zaspokojenie określonej potrzeby, dlatego też nie może mieć charakteru świadczenia wypłacanego w sposób stały i systematyczny. Poza tym wskazano, iż strona otrzymuje w sposób nieprzerwany pomoc. I tak w miesiącu październiku poza zasiłkiem stałym w kwocie 444 zł przyznano zasiłek celowy na leki w kwocie 169,40 zł, na zakup butli gazowych w kwocie 60 zł, na zakup obuwia jesienno-zimowego w kwocie 100 zł, na zakup żywności w kwocie 90 zł, zatem łącznie w miesiącu poprzedzającym skarżoną decyzję wypłacono stronie 863,64 zł. Nie można postawić zarzutu organowi, że pomoc przyznana na leki jest zbyt mała, gdyż nie umożliwia wykupienia jednego leku.
Poza tym na wielkość udzielanej pomocy wpływ mają nie tylko uzasadnione potrzeby wnioskodawcy, ale również środki finansowe jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Organ I instancji wyjaśnił, że kierując się zadami racjonalności i celowości udzielania pomocy wziął pod uwagę ograniczone środki finansowe miejskiego ośrodka, dużą liczbę składanych wniosków oraz konieczność zapewnienia opału dla najbardziej potrzebujących w okresie jesienno-zimowym.
Na tę decyzję D.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie przyznanie mu zasiłku na leki w listopadzie 2011r. spowodowało, iż nie mógł uregulować zaległości za mieszkanie w 2010 i 2011 roku. Przedstawił swoją sytuację materialną wraz z zacytowaniem treści przepisów ustawy o pomocy społecznej, które zostały w jego ocenie naruszone decyzją. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, gdyż powołując się na zaświadczenie lekarza rodzinnego, z którego wynika, że strona musi przyjmować leki na stałe pominął organ leki wypisane przez specjalistów, które też są niezbędne w jego leczeniu, gdyż to lekarz rodzinny kieruje pacjenta do specjalistów. Podał, że organ przerzuca ciężar wykupienia leków w wysokości 259 zł na barki skarżącego, których ten nie może pokryć z kwoty 444 zł. Obie decyzje winny być uchylone, gdyż organy uwzględniły jedynie konieczność zakupu leków wymienionych przez lekarza rodzinnego a pominęły pozostałych specjalistów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego popierając wniesioną skargę zarzucił, iż organ w kwestii leków zwrócił się do lekarza rodzinnego nie zaś do lekarza, który zalecił i przepisał lek. Nadto wskazał, iż organ nie wyjaśniły możliwości zastosowania tańszych zamienników leków, gdyż także w tej materii winien decydować lekarz a nie farmaceuta. Podniesiono również naruszenie granic uznania administracyjnego poprzez pozostawienie strony w sytuacji wyboru albo wykupienia leków albo przeznaczenia środków na zaspokojenie innych podstawowych potrzeb.
Skarżący natomiast wniósł o uchylenie decyzji, gdyż organ nie wymienił z nazwy tańszych leków. Wskazał, iż jest dyskryminowany, bowiem nie dostał pieniędzy na wszystkie leki natomiast dostał środki na zakup gazu do ogrzewania i gotowania. Podał, że jest manipulowany przez organ, gdyż w poprzedniej decyzji nie wskazano, aby miał przedłożyć faktury za zakup leków a teraz to traktuje się jak zarzut. Przy wypłacie zasiłku nie dochowano też terminu, bowiem wypłata zasiłku nastąpiła 24 listopada, a on wnosił o wypłatę na 12 listopada. W ocenie skarżącego świadczy to o złym planowaniu wydatków przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r, poz. 270). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362, ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 4 i art. 4 cyt. ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a osoby korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. A zatem pomoc pochodząca ze środków publicznych powinna być przeznaczana jedynie na przezwyciężanie trudnej sytuacji życiowej, natomiast nie może być postrzegana jako stałe dostarczanie środków utrzymania.
Jednym ze świadczeń, które mogą być przyznane w ramach pomocy społecznej jest zasiłek celowy. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może zostać przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podkreślić należy, że zasiłek celowy należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że w odróżnieniu od form obowiązkowych właściwy organ może, lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w art. 39 ust. 1 tej ustawy. Rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, organ powinien brać pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie, jak i możliwości finansowe w zakresie udzielenia pomocy. Powinien on uwzględnić sytuację ubiegającego się o przyznanie świadczenia, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej mu ze środków publicznych pomocy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. Akt II SA/Gd 797/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że dochód skarżącego stanowi zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie, zamieszkuje on w lokalu bez prądu, gazu oraz centralnego ogrzewania. Legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do dnia "[...]". Z uwagi na orzeczoną eksmisję z lokalu z prawem do lokalu socjalnego z zasobów mieszkaniowych miasta M. stronie wskazano lokal przy ul. "[...]" lecz nie przyjął go zainteresowany. Z uwagi na okres jesienny oraz brak ogrzewania zajmowanego lokalu przyznano pomoc na zakup butli gazowych do ogrzewania mieszkania - 1 butlę w wysokości 55 zł oraz dwóch butli do gotowania posiłków w wysokości 60 zł. W ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" przyznano wsparcie w formie zasiłku celowego na żywność na okres 3 miesięcy tj. listopada, grudnia 2011 r. oraz stycznia 2012 r.
Skarżoną decyzją, wobec spełnienia kryteriów dochodowych oraz przesłanki z art. 7 pkt 6 u.p.s. tj. długotrwałej choroby, przyznano świadczenie w postaci zasiłku celowego na częściowe pokrycie zakupu leków w wysokości 168,89 zł oraz odmówiono przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków w wysokości 90 zł. Taka forma udzielonego wsparcia znajduje potwierdzenie w treści normy art. 39 ust. 2 u.p.s., bowiem zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu m.in. leków. Z redakcji tego przepisu wynika jednoznacznie, iż ustawodawca upoważnił uprawniony organ do udzielenia wsparcia w ramach wskazanej formy pomocy na pokrycie części lub całości określonej potrzeby w ramach uznania administracyjnego. Oznacza powyższe, iż wydając skarżoną decyzję organy administracji publicznej działały w ramach posiadanego uprawnienia. Skarżący otrzymał od organu pomocy społecznej pomoc finansową w wysokości pozwalającej na pokrycie części kosztu zakupu leków. Wprawdzie kwota ta jak wskazały organy pozwala na zakup leków wynikających z zaświadczenia wystawionego przez lekarza rodzinnego, jako leków niezbędnych do stałego leczenia, natomiast pominięto zakup leku zaordynowanego przez lekarza laryngologa, jednakże dla oceny czy można postawić organom zarzut, iż w tym zakresie przekroczone zostało uznanie administracyjne wyjaśnić pozostaje, iż z uwagi na potrzeby objęcia pomocą większej liczby środowisk z uwagi na okres jesienno-zimowy i zwiększone potrzeby finansowe w tym zakresie, bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż to właśnie ten jeden lek nie znalazł sfinansowania w postaci zasiłku celowego. Organ zmuszony był bowiem do określenia wysokości pomocy którą dysponował z przeznaczeniem na zaspokojenie świadczenia dla skarżącego w taki sposób aby w miarę możliwości jak najpełniej umożliwić mu zaspokojenie potrzeby jaką jest zakup lejków. Trudno tutaj zarzucić organom złe dysponowanie środkami finansowymi, bowiem odmówiono przyznania kwoty 90 zł na jeden lek a przyznano zasiłek na zakup butli gazowych do ogrzewania i gotowania posiłków, bowiem w ocenie organu te potrzeby są tak samo ważne jak konieczność zakupu leków, bowiem zamieszkiwanie w lokalu pozbawionym jakiegokolwiek źródła ogrzewania stanowi obok zapewnienia żywności najpilniejsza potrzebę bytową.
Nie sposób zatem podzielić poglądu starzącego wyrażonego na rozprawie, że źle są rozdysponowywane środki finansowe skoro nie przyznano pełnej kwoty na zakup leków a przyznano pomoc na zakup żywności i butki gazowych. To świadczy jedynie o pełnym i wszechstronnym postrzeganiu potrzeb skarżącego, który z uwagi na niski dochód w postaci zasiłku stałego nie byłby w stanie zaspokoić tych wszystkich potrzeb.
W tym miejscu należy także wskazać, iż osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony. Bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2009 r., VIII SA/Wa 793/08, dostępne CBOSA). Natomiast jak wynika z uzasadnienia decyzji organ I instancji w ramach posiadanych środków finansowych nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. W rzeczonej sprawie organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że udzielając pomocy wziął pod uwagę ograniczone środki finansowe którymi dysponuje, dużą liczbę składanych wniosków oraz konieczność zapewnienia opału dla najbardziej potrzebujących rodzin w okresie jesienno-zimowym. Nadto wyjaśniono, iż skarżący przed złożeniem niniejszego wniosku składał i składa wnioski na różne potrzeby, które organ zabezpiecza w zależności od posiadanych środków. I tak: w miesiącu październiku 2011 r. otrzymał zasiłek na leki w wysokości 169,64 zł, który wypłacony został 26.10.2011r., zasiłek na zakup butli gazowej w wysokości 60 zł, na zakup obuwia jesienno - zimowego 100 zł, na zakup żywności 90 zł, co łącznie stanowiło kwotę 863,64 zł.
Nadto wskazać pozostaje, iż fundusze którymi dysponuje organ I instancji nie są nieograniczonymi i nie ma on możliwości udzielania pomocy każdemu w zgłoszonej przez niego wysokości. Z przedstawionego zestawienia wynika, iż do października 2011 r. w dziale środków na zadania własne -zasiłki celowe plan finansowy wynosi 951.874 zł i został zrealizowany w kwocie 368.226,84 zł. Jednakże z pozostałej kwoty konieczne jest pokrycie wydatków na zakup opału, gdzie w miesiącu wrześniu i październiku wydatki na ten cel sięgnęły ok. 81.000 zł, konieczne jest zabezpieczenie ok. 95.000 zł na pokrycie kosztu pobytu mieszkańców M. w DPS, przy czym kwota ta dotyczy tylko osób już skierowanych. Poza tym koniecznym jest z uwagi na okres jesienno-zimowy zabezpieczenie środków finansowych na zakup odzieży i obuwia oraz okresu przedświątecznego dla tych gospodarstw, gdzie są małe dzieci, a dochody znacznie poniżej minimum socjalnego. Także niezbędnym będzie zabezpieczenie środków w wysokości ok. ponad 100.000 zł na obligatoryjne dodatki mieszkaniowe. W tej sytuacji kwoty przyznawane na zakup leków kształtują się na poziomie od 50 zł do 200 zł.
W tej sytuacji należy uznać, że wsparcie finansowe udzielone skarżącemu przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M. było odpowiednie do jego sytuacji oraz zabezpieczało jego niezbędne potrzeby bytowe. Było także zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej w rozumieniu art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej.
Odnośnie zaś postawionego na rozprawie zarzutu, iż organ przyznał świadczenie z jego wypłatą dopiero na dzień 24 listopada 2011 r. pomimo, że strona wnioskowała o jego przyznanie na dzień 12 listopada 2011 r., bowiem w tym dniu kończą się niezbędne leki, co w ocenie skarżącego świadczy o złym planowaniu wydatków należy wyjaśnić, iż wniosek strony złożony w dniu 31 października 2011 r. stosownie do art. 35 § 1 kpa w związku z art. 14 ustawy o pomocy społecznej winien być załatwiony bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca – art. 35 § 3 kpa. Skarżona decyzja została wydana z zachowaniem wskazanego miesięcznego terminu do rozpoznania wniosku wymagającego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Odnośnie zaś wskazania daty wypłaty świadczenia na dzień 24 listopada 2011 wyjaśnić pozostaje, iż to kiedy ośrodek pomocy społecznej uzyskuje środki finansowe na realizację własnych zadań nie wynika z jego decyzji, bowiem dysponuje środkami finansowymi, które są mu przekazywane sukcesywnie przez organ wykonawczy gminy M. Poza tym środki własne Gminy na realizację zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, a do takich należy wypłata zasiłku celowego, mogą być uzupełniane przez dotacje celowe z budżetu państwa, o czym stanowi art. 115 ust. 1 u.p.s. i w takim przypadku, to nie organ pomocy społecznej decyduje o dacie przekazania takich środków finansowych. Organy mogą przyznać i wypłacić jedynie wówczas świadczenie pieniężne, gdy posiadają środki finansowe na taki cel, które zostały organowi już przekazane. Zatem to nie złe planowanie wydatków przez organ pomocy społecznej stanowi o dacie przyznawania i wypłaty zasiłku celowego lecz data przekazania organowi środków finansowych na realizację celów pomocy społecznej z przeznaczeniem na wypłatę zasiłku celowego.
Także nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż w poprzedniej decyzji organ nie nakazał posiadania faktury za zakup leków, a obecnie żąda od niego okazania takiej faktury, zaś brak jej okazania traktuje jako okoliczność przemawiającą na jego niekorzyść. Skoro bowiem organ I instancji przyznał w poprzednim miesiącu zasiłek na leki w kwocie 169,64 zł z jego wypłatą w dniu 25 października 2011 r. czyli pięć dni przed złożeniem kolejnego wniosku o zasiłek na leki, to zrozumiałym jest, iż organ posiada uprawnienie do skontrolowania czy poprzedni zasiłek został spożytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. W tym zakresie organ nie musi zawierać jakiegokolwiek zapisu w wydanej decyzji, bowiem stosownie do art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Na marginesie natomiast należy wskazać, iż pomimo, że podczas przeprowadzenia wywiadu środowiskowego poproszono skarżącego o przedstawienie takiej faktury zakupu leków, to strona skarżąca takiego dokumentu do czasu zakończenia postępowania nie okazała, natomiast przedstawiała kolejne zaświadczenia potwierdzające konieczność stałego przyjmowania leków zarówno zapisanych przez lekarza rodzinnego jak i lekarza laryngologa, przy czym brak przedstawienie dowodu potwierdzającego zakup leków w poprzednim miesiącu nie stanowił okoliczności, która spowodowałaby ograniczenie przyznania zasiłku na kolejny miesiąc na zakup leków, gdyż przyznano taki zasiłek w podobnej wysokości co poprzednio.
Reasumując mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
W przedmiocie wynagrodzenia adwokata za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 ustawy ppsa. oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło