II SA/Ol 289/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi C. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego C. T. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 26 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga C. T. (dalej zwanego skarżącym) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwanego Kolegium) z "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta O. z "[...]" o cofnięciu skarżącemu licencji nr "[...]" na wykonywanie na terenie O. krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Skarga ta została przekazana Sądowi przez Kolegium wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jak wynika zaś z przekazanych Sądowi akt sprawy, decyzją z "[...]" Prezydent O. (dalej zwany organem I instancji), powołując art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.; dalej jako u.t.d.), cofnął skarżącemu opisaną powyżej licencję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji przyjął, że jednym z warunków wydania przedsiębiorcy licencji na wykonywanie taksówką transportu drogowego jest - wskazywany w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. - fakt braku skazania przedsiębiorcy m.in. za przestępstwa umyślne mające związek z wykonywaniem zawodu. Ocenił, że w świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d., przestępstwem mającym związek z wykonywaniem zawodu taksówkarza jest przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości. Uznał, że skazanie przedsiębiorcy za takie przestępstwo uniemożliwia mu uzyskanie licencji taksówkarskiej, a w przypadku, gdy – tak jak w niniejszej sprawie - do skazania za takie przestępstwo doszło po wydaniu licencji, konieczne jest jej cofnięcie. Stwierdził, że skarżący nie może kontynuować swojej działalności licencjonowanej, gdyż został prawomocnie skazany przez Sąd Rejonowy (wyrokiem z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt VII K 1424/13, który stał się prawomocny 7 lutego 2014 r.) na podstawie przepisów art. 204 § 1 i art. 204 § 2 Kodeksu karnego, a przepisy te dotyczą klasyfikowanych w Kodeksie karnym w rozdziale XXV przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości. Podał przy tym, że skarżący nie zawiadomił organu wydającego licencję o skazaniu go za wymienione powyżej czyny, a okoliczność ta ujawniona została przez organ z urzędu. Podkreślić należy, co wynika z akt sprawy, że w toku kontroli jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie wydanej licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką przeprowadzonej w dniu 15 kwietnia 2015r. skarżący przedstawił oświadczenie z dnia 14 kwietnia 2015r, że nie był skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, a w tym przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Natomiast po wystąpieniu z urzędu przez organ I instancji do Ministerstwa Sprawiedliwości o informację dotycząca niekaralności, Ministerstwo podało, że jak wyżej podano C. T. był karany wyrokiem z 30 stycznia 2014 r. za przestępstwo, o którym mowa w art. 6 ust.1 pkt 2 lit. b) ustawy o transporcie drogowym. Ponadto z akt sprawy wynika, że po zawiadomieniu przez organ I instancji z dnia 6 czerwca 2017 r. o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i zawiadomieniu pismem z dnia 22 czerwca 2017 r. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, skarżący wskazał swego pełnomocnika do doręczeń zamieszkującego poza granicami kraju. Jednocześnie wniósł do organu wniosek o zawieszenie postępowania, bo w dniu 7 lipca 2017r złożył do Sądu Rejonowego wniosek o wcześniejsze zatarcie przedmiotowego skazania. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2017r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania i podaną na wstępie decyzją cofnął udzieloną licencję. Ocenił jednocześnie, że fakt złożenia przez skarżącego wniosku o zatarcie skazania nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Decyzję tą organ przesłał na adres do doręczeń wskazany przez stronę postępowania. Decyzja ta nie została skutecznie doręczona, co nastąpiło dopiero po zgłoszeniu się adwokata ustanowionego przez skarżącego. W odwołaniu od powyższej decyzji, która została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącemu dopiero 13 listopada 2017 r., skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d. - poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d., który nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie - oraz przepisów postępowania, to jest: art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Wskazał przy tym na oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych, że skarżący jest osobą prawomocnie skazaną przez Sąd za czyn z art. 204 § 1 i art. 204 § 2 Kodeksu karnego, to jest za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości. Podniósł przy tym, że 7 sierpnia 2017 r. doszło do zatarcia skazania za to przestępstwo. Z tych też powodów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Opisaną na wstępie decyzją z "[...]" Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że w chwili wydania decyzji, będącej przedmiotem odwołania, istniały materialnoprawne podstawy do cofnięcia skarżącemu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką i nie zmienia tego fakt, że decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego dopiero w dniu 13 listopada 2017 r. Kolegium wskazało bowiem, że do zatarcia skazania w przypadku skarżącego doszło dopiero w dniu 7 sierpnia 2017 r., a zatem po wydaniu decyzji przez organ I instancji w sprawie cofnięcia licencji. Wywiodło przy tym, że dla oceny podstawy prawnej i faktycznej decyzji miarodajny jest dzień wydania decyzji a nie jej doręczenia. Wskazało, że zasada związania decyzją rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji, a jej doręczeniem, gdyż również w tym czasie organ administracji publicznej nie może zmieniać wydanej decyzji, która istnieje już w momencie wydania, choć wywiera skutki dopiero z chwilą jej doręczenia stronie. Kolegium przychyliło się do poglądu pełnomocnika skarżącego, zawartego w odwołaniu, że jedynie do momentu zatarcia skazania skarżącego, czyli do 7 sierpnia 2017 r., istniały przesłanki do cofnięcia mu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, określone w przepisach u.t.d. Stwierdziło więc, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Dodało, że decyzja w sprawie cofnięcia licencji na podstawie art. 15 ust. 1 u.t.d. ma charakter związany, co oznacza, że organy nie mają wyboru rozstrzygnięcia w tym względzie. W skardze na powyższą decyzję Kolegium, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił temu organowi: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: ▪ art. 15 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i ograniczenie się do kontroli decyzji organu I instancji i to wyłącznie w granicach zarzutów odwołania, w sytuacji gdy organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny z chwili wydania przez siebie decyzji, ▪ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. - poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, wyrażającej się zwłaszcza całkowitym pominięciem zmiany sytuacji prawnej skarżącego, jaka w związku z przedmiotem niniejszej sprawy nastąpiła w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I i II instancji - co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, ▪ art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1, 3 i 4 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 i 106 k.k. w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit b) u.t.d. - jako, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającym co najmniej wpływ na wynik sprawy, gdyż organ administracji obowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji, a w dniu wydania decyzji widniejące w Krajowym Rejestrze Karnym skazanie - uległo zatarciu i skarżący w tym samym dniu był już osobą niekaraną. ▪ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy działając w sposób prawidłowy organ powinien ją uchylić, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 76 § 1 i 106 k.k. w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit b) u.t.d. - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało uznaniem, że w chwili orzekania przez organ II instancji (art. 6 i art. 107 § 1 k.p.a.) istniał stan prawny odmienny od tego istniejącego w rzeczywistości i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na przepisie art. 15 ust. 1 pkt 2 lit a) u.t.d., który nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje m.in. w sytuacji stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją Kolegium z "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta O. z "[...]" w przedmiocie cofnięcia skarżącemu licencji na wykonywanie na terenie O. krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji Kolegium stanowił art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d., w świetle którego, "licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (dalej zwaną licencją taksówkarską) cofa się, jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego". Zdaniem Kolegium, skarżący nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, gdyż na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt VII K 1424/13, został skazany za popełnienie przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości, o których mowa w art. 204 § 1 i art. 204 § 2 Kodeksu karnego. Kolegium wywiodło przy tym, że zgodnie z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d., licencji taksówkarskiej udziela się przedsiębiorcy, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne mające związek z wykonywaniem zawodu, a takim przestępstwem, w ocenie Kolegium, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d., jest przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości. Kolegium przychyliło się jednocześnie do poglądu pełnomocnika skarżącego, zawartego w odwołaniu, że jedynie do momentu zatarcia skazania skarżącego, czyli do 7 sierpnia 2017 r. istniały przesłanki do cofnięcia mu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, określone w przepisach u.t.d. Pomimo tego, już po zatarciu skazania skarżącego Kolegium wydało zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu skarżącemu licencji taksówkarskiej stwierdzając, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Takie działania Kolegium nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach prawa i stanowi naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wymaga bowiem podkreślenia, że organ odwoławczy, na skutek wniesienia przez uprawniony podmiot odwołania, nie dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji organu I instancji, a ponownie rozpatruje sprawę co do jej istoty. Świadczy o tym regulacja zawarta w art. 138 k.p.a., która wyposaża organ odwoławczy w uprawnienia merytoryczne umożliwiające ostateczne załatwienia sprawy administracyjnej. W takim modelu postępowania, organ odwoławczy zobowiązany jest także do uwzględnienia zmian w stanie faktycznym i prawnym sprawy, jakie nastąpiło po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W decyzji organu odwoławczego należy bowiem uwzględniać stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, wobec braku regulacji szczególnej, stwierdzić należy, że o ile w dacie wydania decyzji przez organ I instancji istniały podstawy do cofnięcia skarżącemu licencji taksówkarskiej w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d., o tyle w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Kolegium już takich podstaw nie było, gdyż przed wydaniem tej decyzji skazanie skarżącego uległo zatarciu. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej zapytania o udzielenie informacji o osobie (k. 70), na dzień 23 sierpnia 2017 r. skarżący nie figurował już w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego. Zgodnie zaś z art. 106 Kodeksu karnego, "z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych". Tym samym, w dacie wydawania przez Kolegium decyzji , w odniesieniu do skarżącego nie było już podstawy do cofnięcia licencji taksówkarskiej w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Z dniem zatarcia skazania, mimo wynikających z akt sprawy zachowań skarżącego, nie można już było skutecznie zarzucić, że aktualnie jako przedsiębiorca prowadzący licencjonowaną działalność gospodarczą nie spełnia przesłanki z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. W sytuacji gdy skazanie uległo zatarciu, i jako takie uznaje się za nie byłe, Kolegium rozpoznając w 2018 r. odwołanie skarżącego nie miało podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji wydanej na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d. W tym stanie rzeczy należało już uznać za zasadne zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez Kolegium wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium winno zatem wydać rozstrzygnięcie w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania własnej decyzji. Jednak konieczne jest przy tym uwzględnienie okoliczności, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji doszło do zatarcia skazania skarżącego, które było prawidłową przyczyną cofnięcia mu licencji taksówkarskiej przez organ I instancji. Podkreślić też należy, że z mocy art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d. w zw. z art. 8 ust. 3 pkt 2 u.t.d., na skarżącym ciążył obowiązek zgłoszenia organowi, który udzielił licencji, skazania go prawomocnym wyrokiem za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości, nie później niż w terminie 28 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w tej sprawie. Wraz z uprawomocnieniem się tego wyroku zmianie uległy bowiem dane skarżącego zawarte w oświadczeniu, że spełnia wymóg dobrej reputacji, o którym mowa w art. 5c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Skarżący nie dopełnił jednak ciążącego na nim obowiązku, a okoliczność ta może spowodować cofnięcie mu licencji taksówkarskiej na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 1 u.t.d. Znamienne jest także i to, że skarżący podczas kontroli, prowadzonej w jego przedsiębiorstwie w dniach 14-15 kwietnia 2015 r., pomimo pouczenia go o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, złożył nieprawdziwe oświadczenie, że nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne m.in. przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości (k. 10 akt sprawy administracyjnej). Skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem za takie przestępstwo zostało natomiast ujawnione przez organ I instancji z urzędu, przy czym jak wynika z uzyskanej przez ten organ informacji z Krajowego Rejestru Karnego (k. 14 akt sprawy administracyjnej), wydany wobec skarżącego wyrok Sądu Rejonowego w O. uprawomocnił się z dniem 7 lutego 2014 r., a zatem przed datą złożenia powyższego oświadczenia przez skarżącego. Także te okoliczności, a także sposób zachowania skarżącego (m.in. wskazywanie pełnomocnika do doręczeń na adres poza granicami kraju) winny być uwzględnione przez Kolegium przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość: uiszczonego w sprawie wpisu od skargi (200 zł.), wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem (480 zł.) - ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł.).