II SA/Ol 290/12

Dnia 4 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2012 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu T. L. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Komendant Miejski Policji w "[...]" skierował B. P. na badanie lekarskie, albowiem w dniu "[...]" poruszał się on rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwości. W podstawie prawnej decyzji podano przepis art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908). Decyzja ta została doręczona adresatowi "[...]" Pismem z dnia "[...]" Kierownik Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta w "[...]" zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, z tego względu, że zobowiązany nie poddał się badaniu lekarskiemu. Zawiadomienie doręczono dnia "[...]". Odpowiadając na zawiadomienie o wszczęciu postępowania B. P. podniósł m.in., iż nie kwestionuje, że w dniu "[...]" poruszając się chodnikiem kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości. Jednakże, nie został wobec niego orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, a wobec powyższego wszczęte postępowanie administracyjne pozostaje w oczywistej sprzeczności z orzeczeniem sądu powszechnego i należy je umorzyć. W dniu "[...]" Prezydent "[...]" wydał decyzję Nr "[...]", którą cofnął B. P. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. B, stwierdzone dokumentem prawa jazdy nr "[...]". W podstawie prawnej decyzji podał przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu natomiast wyjaśnił, że decyzja jest konsekwencją nie poddania się przez stronę badaniu lekarskiemu. W odwołaniu od powyższej decyzji B. P. podniósł, iż organ pierwszej instancji pominął okoliczność, że Sąd Rejonowy uchylił postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia "[...]" oraz nakazał zwrot dokumentu uprawniającego go do kierowania pojazdami mechanicznymi. Przyznał, iż kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości, zauważył jednocześnie, iż odebranie dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami mechanicznymi za jazdę pod wpływem alkoholu rowerem po chodniku jest nieuprawnione. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Wskazało, iż w dniu "[...]" Komendant Miejski Policji skierował B. P., na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu drogowym, na badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Na badania kierowany miał się zgłosić w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji wyżej wymieniony nie przedstawił stosownych wyników badań. Kolegium dalej podniosło, iż ustawodawca stworzył możliwość cofania uprawnień do kierowania pojazdami określonych kategorii w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dlatego też cofnięcie odwołującemu się uprawnień do kierowania pojazdami jest następstwem niewykonania polecenia organu kontroli ruchu drogowego. Nie poddanie się badaniu lekarskiemu stawia pod znakiem zapytania warunki zdrowotne kierowcy, a tym samym nie wiadomo, czy może on bezpiecznie uczestniczyć w ruchu jako kierujący pojazdem silnikowym. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu Kolegium argumentowało, iż decyzja organu pierwszej instancji wydana została w związku z nie poddaniem się badaniu lekarskiemu, na które odwołujący się został skierowany, a nie w związku z kierowaniem rowerem w stanie nietrzeźwości. Kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości było przyczyną wydania decyzji w sprawie skierowania na badania lekarskie. Dodało, iż z pisma Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP z dnia "[...]" wynika że, decyzja w sprawie skierowania na badania lekarskie stała się ostateczna. Z kolei okoliczność, iż Sąd Rejonowy nie orzekł zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz postanowieniem z dnia "[...]" nakazał zwrot prawa jazdy odwołującemu się nie spowodowało, iż decyzja z dnia "[...]" w sprawie skierowania na badania lekarskie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżący był zatem zobowiązany do poddania się obowiązkowi nałożonemu tą decyzją. Skargę na decyzję Kolegium wniósł do Sądu B. P. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi opisał dotychczasowy przebieg postępowania i w całości przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo zakwestionowanemu rozstrzygnięciu Kolegium zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badanie w tym kontekście zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że decyzja nie narusza prawa, a więc skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, ustalony został stan faktyczny, którego skarżący ani jego pełnomocnik nie kwestionują. Organy administracyjne stwierdziły mianowicie, że skarżący nie wykonał ostatecznej decyzji Komendanta Miejskiego Policji w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", o skierowaniu go na badanie lekarskie, mające ustalić, czy nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zgodnie bowiem z treścią art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Użyty w powyższym przepisie termin "pojazd" oznacza, zgodnie z treścią art. 2 pkt 31 ustawy Prawo o ruchu drogowym, środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane (nie ulega zatem wątpliwości, że pojazdem jest również rower). Niepoddaniu się powyższemu badaniu skarżący nie przeczy (informuje o tym organ pierwszej instancji w swoim piśmie procesowym z dnia [...]", stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami), wręcz przeciwnie, wszystkie argumenty wytaczane w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego, a następnie postępowania sądowego koncentrują się na wskazaniu powodów, dla których nie poddał się badaniu (postanowienie Sądu Rejonowego nakazujące zwrot dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami, wyrok Sądu Rejonowego, którym nie orzeczono wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, błędna wykładnia prawa przez organ administracji). Również pełnomocnik skarżącego odnosi się jedynie do nieprawidłowości nałożenia na skarżącego obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały normę prawną zawartą w art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta (prezydent miasta) w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 tej ustawy. Punktem wyjścia dla postępowania poprzedzającego cofnięcie uprawnienia jest zatem ustalenie, że strona nie poddała się badaniu lekarskiemu, na które została skierowana ostateczną, pozostającą w obrocie prawnym decyzją, wydaną na podstawie powołanych wyżej przepisów (w sprawie decyzja Komendanta Miejskiego Policji z dnia "[...]" uzyskała przymiot ostateczności bowiem skarżący nie odwołał się od niej, co potwierdził w piśmie procesowym z dnia "[...]"). Ten fakt jest konieczną, ale zarazem wystarczającą przesłanką cofnięcia uprawnienia, przepisy nie wymagają bowiem dokonywania innych ustaleń w tym zakresie, w szczególności zaś wykluczają możliwość dokonania ponownej oceny zasadności samego skierowania na badania. Biorąc pod uwagę treść powołanego wyżej przepisu należy wskazać, że w sytuacji stwierdzonego niepoddania się przez zobowiązanego nakazanemu badaniu, zobowiązuje on organy do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Skoro ustawodawca przesądził, że w przypadku niepoddania się zleconemu badaniu lekarskiemu organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, to znaczy, że wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracji. Ratio legis tak jednoznacznego rozwiązania ustawowego jest oczywiste, nadrzędną wartością jest tutaj bezpieczeństwo kierowcy oraz pozostałych uczestników ruchu drogowego, a ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów - a podstawowym dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy określonej kategorii - czuwał nie tylko nad tym, by otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale również kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Jak już wyżej wskazano Sąd bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, uwzględniając stan faktyczny, materiał dowody, którym dysponował organ w dacie orzekania. Z tego materiału wynikało, że skarżący nie poddał się badaniu, na które został skierowany prawomocną decyzją z dnia "[...]". Okoliczność, iż wobec skarżącego nie orzeczono zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie miała w sprawie znaczenia, gdyż istotne było tylko to, czy skarżący poddał się badaniu, na które został skierowany. Jednocześnie należy zauważyć, iż decyzja Komendanta z dnia "[...]", jako nie należącego do niniejszego postępowania, nie była przedmiotem kontroli Sądu. W ocenie Sądu, orzekającego w sprawie organy nie naruszyły również przepisów postępowania administracyjnego. W sprawie został zebrany niezbędny materiał dowodowy, a skarżący był powiadamiany o wszelkich czynnościach w prowadzonym postępowaniu oraz o możliwości złożenia wyjaśnień i wniosków zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., a z którego to uprawnienia skorzystał. W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 lit. 1c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 za 2002 r. poz. 1349 ze zm.).