II SA/Ol 291/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Marzenna Glabas Adam Matuszak Beata Jezielska (spr.) Grzegorz Klimek Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005 r., sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie podziału nieruchomości I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 12 lipca 2004r. Wójt Gminy I. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność H. S., zapisanej w księdze wieczystej Nr "[...]" składającej się z działki 174/5 o powierzchni 0,3554 ha położonej w miejscowości S., gmina I. W uzasadnieniu podano, iż podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, iż wydzielona działka Nr 174/9 przeznaczona jest pod drogę publiczną, zaś pozostałe działki stanowią działki budowlane i posiadają bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Od decyzji tej odwołała się H. S., zarzucając szereg naruszeń, w tym zmniejszenie powierzchni jej działki, nieuwzględnienie jej interesu, brak określenia warunków zamiany gruntów pod budowę drogi publicznej oraz wydanie identycznej decyzji jak poprzedniej, uchylonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. Podniosła, iż w 1989r. nabyła prawo własności gruntu o powierzchni 0,36 ha. W związku z tym zakwestionowała powierzchnię wskazaną w projekcie podziału, podnosząc iż wszystkie sąsiednie działki uzyskały powiększoną powierzchnię, a tylko jej działka została zmniejszona. Ponadto podała, iż zaskarżona decyzja nie uwzględnia warunków zamiany gruntów przeznaczonych pod drogę publiczną oraz powiększenie działki budowlanej. W związku z tym wniosła o zawarcie w tej sprawie pisemnej ugody, oświadczając iż w przeciwnym razie nie wyraża zgody na oddanie gruntów pod budowę drogi. Decyzją z dnia 21 lutego 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na ustalenia organu pierwszej instancji oraz własne ustalenia organu wskazano, iż uprawniony geodeta dokonał pomiaru działki należącej do odwołującej się i ustalił jej powierzchnię na 0,3554 ha, zaś organ pierwszej instancji wydał decyzję w oparciu o wyciąg z wykazu zmian gruntowych oraz mapę z projektem podziału. Wskazano, iż wprawdzie z dokumentów przedłożonych przez stronę wynika, iż przedmiotowa działka miała powierzchnię 0,36 ha, lecz zmiana powierzchni nie wynika ze zmiany położenia znaków granicznych, lecz z innego sposobu obliczania powierzchni działek. W związku bowiem z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków powierzchnię działek obecnie oblicza się z dokładnością do l m2, a nie jak poprzednio - z dokładnością do l ara. Zatem nie jest słuszny zarzut strony, iż "zabrano jej ziemię", gdyż jest ona w posiadaniu tej samej działki, tylko dokładniej pomierzonej. Wskazano także, iż projektowany podział działek jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zarówno co do przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. W związku z tym nie znaleziono podstaw do uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału działek. Na tę decyzję skargę wniosła H. S. Zakwestionowała fakt zmniejszenia powierzchni jej działki, podnosząc iż wszystkie okoliczne działki zostały powiększone o kilka lub kilkadziesiąt metrów. Podała przy tym, iż przez 15 lat płaciła podatki od dotychczasowej powierzchni i nie wie, kiedy i w jaki sposób nastąpiło jej zmniejszenie. Zarzuciła ponadto, iż Kolegium nie ustosunkowało się do kwestii formalnego uregulowania z urzędem gminy warunków zamiany działki nr 174/9, która ma stanowić drogę publiczną, o co wnosiła w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniono, że Kolegium przeprowadziło postępowanie co do ustalenia powierzchni działki, czemu dało wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast nie jest ono kompetentne do ustalania warunków zamiany działki przeznaczonej pod drogę publiczną Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji. W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § l Kodeku postępowania administracyjnego stanowi, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie wymogi powyższe nie zostały zachowane. Przede wszystkim należy podnieść, iż zgodnie z art. 97 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261 póz. 2603 ze zm.) podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Ustępy 3-5 powołanego artykułu dopuszczają wprawdzie możliwość dokonania podziału nieruchomości także z urzędu, lecz tylko w przypadkach ściśle w przepisach tych określonych. Z treści decyzji pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wynika, iż podział nieruchomości został dokonany na wniosek właścicielki - H. S. Jednakże okoliczność ta budzi wątpliwości. W aktach sprawy znajduje się bowiem jedynie pismo skarżącej z dnia 3 grudnia 2001 r., w którym wyraża ona zgodę na budowę drogi przechodzącej przez jej siedlisko pod warunkiem uzyskania takiej samej części działki przylegającej do jej siedliska i poniesienia przez gminę wszelkich kosztów z tym związanych. Gdyby nawet przyjąć, iż jest to rzeczony wniosek, to nie spełnia on wymogów, o których mowa w art. 97 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami (brak jest np. aktualnego wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów). Ponadto z wyjaśnień skarżącej wynika, iż nie przedstawiała ona żadnego projektu podziału nieruchomości, zaś ten znajdujący się w aktach sprawy został sporządzony na zlecenie i koszt gminy, a strona nie była z nim wcześniej zapoznawana. Wskazać przy tym należy, iż w przypadku dokonywania podziału nieruchomości na wniosek jego właściciela, to on w zasadzie decyduje w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość i jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nie może decydować o sposobie i przebiegu granic działek na jego nieruchomości (tak w wyroku NSA z dnia 13 lipca 2000r. Sygn. akt II SA/Gd 1024/99 LEX nr 44203). Trudno zatem przyjąć, iż skarżąca przedłożyłaby znajdujący się w aktach sprawy projekt podziału nieruchomości, skoro kwestionuje powierzchnię nieruchomości przyjętej do podziału. Zatem okoliczności faktyczne wskazują na to, iż de facto przedmiotowy podział nieruchomości został dokonany z urzędu. Jednakże podział taki - w odniesieniu do nieruchomości nie stanowiącej własności gminy - jest dopuszczalny tylko w przypadku, o którym mowa w art. 97 ust. 3 pkt l oraz ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem między innymi jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Jednakże zarówno podstawa dokonania podziału nieruchomości z urzędu, jak i jej uzasadnienie musi znaleźć odzwierciedlenie w treści rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji podziałowej. Podnieść przy rym należy, iż w niniejszej sprawie ustalenie czy podział nieruchomości ma nastąpić z urzędu czy na wniosek właścicielki nieruchomości (lub też innej osoby mającej w tym interes prawny) jest o tyle istotne, iż jedna z wydzielonych działek jest przeznaczona pod drogę publiczną. Zgodnie zaś z art. 98 ust. l działka taka przechodzi z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa, lecz tylko w przypadku podziału dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego. W innej sytuacji jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa mogą uzyskać własność takiej działki tylko w drodze czynności cywilnoprawnej lub wywłaszczenia (włącznie z możliwością przyznania nieruchomości zamiennej w zamian za nieruchomość wywłaszczoną, o co ubiega się skarżąca). Odnosząc się natomiast do podnoszonej w skardze kwestii powierzchni działki wskazać należy, iż zgodnie z art. 21 ust. l ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100 póz. 1086 ze zm.) podstawą gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem organ prowadzący postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości nie jest uprawniony do ustalania powierzchni dzielonej nieruchomości (w tym zakresie wiążące są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków), zaś organem uprawnionym do podejmowania rozstrzygnięć w tej kwestii jest wyłącznie starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. W związku z tym zaskarżoną decyzję, a także decyzję ją poprzedzającą należało uchylić w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270). O kosztach orzeczono do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.