II SA/Ol 293/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-05-29

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) może zostać uwzględniony, gdy strona nie przedłożyła wymaganych dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i finansową?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy wymaga, aby strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Brak przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, mimo wezwania, uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej strony, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
M. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącą wymeldowania. Wskazała, że nie pracuje i nie posiada środków na opłaty, dołączając zaświadczenie lekarskie. W oświadczeniu majątkowym wykazała mieszkanie oraz dochody z zasiłków MOPS, a także wspólne gospodarstwo domowe z A. K. Organ wezwał ją do uzupełnienia dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej, jednak nie przedłożyła żadnych dodatkowych dokumentów ani wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. We wniosku z dnia "[...]", złożonym w skardze na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", M. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, iż nie pracuje i nie posiada żadnych środków na uiszczenie jakichkolwiek opłat. Dodała, iż przedkłada jednocześnie zaświadczenie lekarskie, zgodnie z którym z uwagi na chorobę nie jest obecnie możliwe podjęcie przez nią pracy. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca przedłożyła wniosek z dnia "[...]", w którym rozszerzając zakres pierwotnego żądania wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z A. K. ("kolega"). W rubryce nr 7.1. "Nieruchomości" wykazała mieszkanie o powierzchni 42 m2, w rubryce nr 10. "Dochody" – dochód własny i A. K. z tytułu "zasiłków MOPS" po 351 zł, natomiast w rubryce nr 8. "Stan majątkowy osób pozostających ze mną we wspólnym gospodarstwie domowym" wpisała "nie posiadam". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i osoby, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do lokali mieszkalnych, wykazanych w rubryce nr 2.2. poz. "adres do korespondencji" i w rubryce nr 7.1. poz. "mieszkanie" oraz lokalu mieszkalnego, który zgodnie z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji stanowi obecne miejsce zamieszkania skarżącej, a także z uwagi na sposób wypełnienia rubryki nr 8 – sytuacji majątkowej osoby, z którą skarżąca pozostaje obecnie we wspólnym gospodarstwie domowym) i finansowej (w zakresie dotyczącym źródeł utrzymania skarżącej i osoby, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, ponoszonych przez nich wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie (czy to w całości, czy też w części). To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej, a także źródeł utrzymania i ponoszonych wydatków oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej i tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i osoby, z którą pozostaje obecnie we wspólnym gospodarstwie domowym. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło