II SA/Ol 294/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005 r., sprawy ze skargi D. i I. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu - - oddala skargę. Decyzją z dnia 29 marca 2001 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego "[...]" utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 16 lutego 2001 r. "[...]", nakazującą D. i I. G., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm. ), rozbiórkę drewnianego parterowego budynku, znajdującego się na działce nr 20/10 w obr. M. gm. P. W dniu 17 kwietnia 2001 r. zobowiązanym doręczone zostało upomnienie wzywające, na podstawie art. 15 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r. , nr 36, poz. 161 ), do wykonania obowiązku rozbiórki. Ponieważ obowiązek nie został wykonany, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., tytułem wykonawczym wystawionym w dniu 6 grudnia 2004 r., wszczął postępowanie egzekucyjne oraz wydał w tym dniu postanowienie o nałożeniu na zobowiązanych, na podstawie art. 32, art. 64a § l pkt l, art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., grzywny w celu przymuszenia w kwocie 13494 zł. i obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej w wysokości 68 zł. Zobowiązani wnieśli zażalenie na to postanowienie podnosząc, że grzywna jest niewspółmierna do wartości działki i znajdującego się na niej pomieszczenia ,które w ich ocenie nie jest obiektem budowlanym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia l lutego 2005 r. "[...]" na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 kpa oraz art. 119 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. , uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż ze względu na treść zażalenia, należy je traktować jako zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, oparty na podstawie art. 33 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161 ze zm.), wymagający rozpoznania zgodnie z art. 34 § 2 tejże ustawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał w dniu 4 lutego 2005 r. postanowienie o nieuwzględnieniu zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania egzekucyjnego "[...]". Organ stwierdził w uzasadnieniu, że grzywna w celu przymuszenia jest jedynym środkiem egzekucyjnym, który może stosować organ nadzoru budowlanego w pierwszym etapie postępowania egzekucyjnego. Zasady obliczania tej grzywny określają przepisy art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na jej wysokość organ nie ma żadnego wpływu. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązani podnieśli, że nie są w stanie uiścić wymierzonej grzywny, która jest dla nich restrykcyjną, zbyt dolegliwą karą. Postanowieniem z dnia 4 marca 2005 r."[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 144 kpa oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz. U. Nr 110, poz. 2002 r. ), zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Wskazał, iż nałożona grzywna nie jest karą lecz środkiem przymuszenia w celu wykonania decyzji ostatecznej. Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek egzekwowania wykonania decyzji ostatecznej. W myśl przepisu art. 119 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ nakłada grzywnę w celu przymuszenia, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisu Prawa budowlanego wysokość grzywny nalicza się zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Fakt trudnej sytuacji finansowej nie podlega ocenie w prowadzonym postępowaniu zmierzającym do likwidacji skutków samowoli budowlanej. Pozostałe argumenty - przedstawiające fakt wybudowania obiektu oraz poczynione kroki w celu opracowania zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, nie podlegają ocenie w postępowaniu egzekucyjnym. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie D. i I. G. zarzucili, że postanowienie organu odwoławczego narusza zasady ogólne obowiązujące w postępowaniu administracyjnym a przede wszystkim zasadę zaufania obywateli do organu, którą wskazuje art. 8 Kpa. W uzasadnieniu podnieśli, iż trudno wykazać zaufanie do organu, który w ważnych dokumentach robi błędy (w zaskarżonym postanowieniu błędnie wskazana została data wystawienia tytułu wykonawczego i data wydania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Skarżący stwierdzili, iż w postępowaniu naruszono art. 9 kpa, gdyż nie spotkali się w nim ze zrozumieniem, organ nie udzielił im żadnej pomocy, byli szykanowani i traktowani jak kryminaliści. Organ naruszył wszelkie zasady współżycia społecznego. Wskazali, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie zostało zakończone postępowanie dotyczące zgłaszanych zarzutów, a ten sam organ przystąpił do egzekucji. Wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny winno nastąpić po zakończeniu postępowania w sprawie zgłaszanych zarzutów. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdził, iż nie można podzielić poglądu skarżących, że zaskarżone postanowienie sankcjonuje nałożoną grzywnę, bowiem postanowieniem z dnia l lutego 2005 r. grzywna w celu przymuszenia wykonania nałożonego decyzją obowiązku została uchylona do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ nadmienił, że błędy pisarskie w zaskarżonym postanowieniu zostały sprostowane postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi wniesionej do sądu administracyjnego na decyzję lub postanowienie następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że naruszone zostały przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W sprawie niniejszej organ administracyjny nie dopuścił się żadnego naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Bezspornym w sprawie jest to, że skarżący nie wykonali obowiązku rozbiórki nałożonego na nich decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 16 lutego 2001 r., utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia. 29 marca 2001 r. "[...]". W tej sytuacji organ egzekucyjny po bezskutecznym wezwaniu do wykonania obowiązku, zgodnie z prawem, wszczął postępowanie egzekucyjne, mające na celu doprowadzenia do realizacji obowiązku. Sformułowany w postępowaniu egzekucyjnym zarzut zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego słusznie uznany został za bezzasadny. Wybór tego środka, z uwagi na określoną w art. 125 § l i 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, możliwość umorzenia grzywny bądź jej zwrotu w przypadku wykonania przez zobowiązanych obowiązku określonego w tytule wykonawczym skutkuje, że środek ten jest niewątpliwie mniej uciążliwy dla skarżących niż wykonanie zastępcze. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez skarżących należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 29 § l omawianej ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. W ramach tej kontroli nie mieści się jednak rozstrzyganie przez organ, czy obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego narusza zasady współżycia społecznego czy też zasady słuszności. W postępowaniu egzekucyjnym organy orzekające nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 ust. l omawianej ustawy). Z tego względu argumentacja skarżących, w tym kwestionowanie jeszcze na etapie postępowania sądowego zasadności obowiązku rozbiórki, jest niedopuszczalne. Czynienie zarzutu z tego, że nałożenie grzywny winno nastąpić dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie zgłaszanych zarzutów jest chybione z tej przyczyny, iż kolejność ta nie została naruszona. Wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem, skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.