II SA/Ol 300/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Asesor WSA Asesor WSA Protokolant Tadeusz Lipiński (spr.) Katarzyna Matczak Beata Jezielska Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2005 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia 18 października 2004 r. ("[...]") Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w I., działając z upoważnienia Starosty I., zmienił decyzję Nr "[...]" z 20 maja 2003 r. ustalającą odpłatność za pobyt B. G. w Domu Pomocy Społecznej w L., Oddział w I., zastępując kwotę 644, 60 zł miesięcznie kwotą 653, 73 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazując, iż nastąpiła zmiana wysokości dochodu strony, który od l września 2004 r. wynosi 933, 90 zł, stwierdził, iż: Zgodnie z art. 87 ust. 8 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem l stycznia 2004 r. ponoszą opłatę na dotychczasowych zasadach. W myśl art. 35 ust l pkt l ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ponosi osoba pełnoletnia posiadająca własne źródło dochodu w wysokości 200% kwoty określonej w art. 4 ust l pkt l ustawy (tj. 200 % x 461 zł = 922 zł), jednak nie wyższą niż 70 % dochodu tej osoby. B. G. wynosi 933,90 zł, jego 70 % to 653,73 zł, co stanowi opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Od decyzji tej B. G. wniósł odwołanie wskazując, że wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. (sygn. akt "[...]") Sąd Okręgowy w E. zmienił decyzję ZUS w ten sposób, iż ustalił wysokość potrącenia z jego emerytury z tytułu odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w wysokości 65% emerytury bez świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej. Decyzją z dnia 21 lutego 2005 r. ("[...]") Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, organ II instancji stwierdził, iż zarówno w przepisach ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej jak i ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie przewiduje się odliczenia od dochodu dodatku do emerytury z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej. Wskazał, iż wyrok, na który powołuje się B. G. nie dotyczy wysokości odpłatności, jaką ma on ponosić za pobyt w domu pomocy społecznej, lecz określa jedynie wysokość potrącenia, jakiego z tytułu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej może dokonywać Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Powołując się na treść sentencji wyroku Sądu Okręgowego w E. z 14 lipca 2004 r. (sygn. akt "[...]"), B. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zakwestionował zasadność zaliczenia do swego dochodu dodatku do emerytury z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej i zażądał "odrzucenia" wszystkich decyzji organów obu instancji, "podtrzymania" rzeczonego wyroku Sądu Okręgowego w E., ponownego ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, zwrotu nadpłat od l kwietnia 2003 r. wraz z odsetkami, zwrotu kosztów postępowań odwoławczych, przyznania zadośćuczynienia za naruszenie godności osobistej i szkody materialnej w dochodzeniu prawdy w wysokości 1000 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Poza podtrzymaniem argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, iż kwestia ustalenia odpłatności B. G. za pobyt w domu pomocy społecznej z uwzględnieniem w uzyskiwanym przez niego dochodzie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich była rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 31 maja 2004 r. (sygn. akt "[...]") oddalił jego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie ostatecznemu orzeczeniu administracyjnemu. Bezspornym w sprawie jest fakt, że od l września 2004 r. wysokość emerytury B. G., skierowanego 13 lutego 2003 r. do Domu Pomocy Społecznej w L., oddział w I., wynosi 1042, 89 zł (brutto)a dodatek pieniężny do niej (z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej) - 50, 24 zł. Z mocy art. 106 ust 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) zmiana sytuacji dochodowej strony musiała skutkować zmianą decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. Właściwy organ administracji zobowiązany był zatem do ponownego ustalenia owej odpłatności. Uzasadnienie decyzji kończącej administracyjny tok instancji przedstawia dokonanie wyliczenia w tym zakresie zarówno w oparciu o przepisy obowiązującej w dacie orzekania ustawy z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) jak i uchylonej nią ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Mimo zbieżności wyników zastosowania przepisów obu ustaw, czy nawet ich identyczności podstawa prawna wyliczenia odpłatności mogła być tylko jedna. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji zasadniczo obowiązywała ustawa o pomocy społecznej z dnia 15 kwietnia 2004 r. Równocześnie jednak przepis art. 87 ust 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966) stanowił, iż osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem l stycznia 2004 r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed dniem l stycznia 2004 r. ponoszą opłatę na dotychczasowych zasadach. Zważywszy, iż przepis ten wszedł w życie za czasu obowiązywania ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, to właśnie na jej zasadach - w myśl reguły lex priori specjalis derogat legi posteriori generali – B. G. winien ponosić opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Opłata ta, zgodnie z art. 35 ust 3 pkt l ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r., wynosi nie więcej niż 70% dochodu mieszkańca domu pomocy społecznej. Za dochód, w rozumieniu art. 2a ust l pkt 2 i pkt 2 a tejże ustawy, uważa się: - dochód rodziny - oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń: zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o kwotę wysokości alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego; w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących za dochód przyjmuje się wysokość podaną w oświadczeniu, potwierdzonym przez urząd skarbowy; nie stanowią dochodu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne płacone przez ośrodki pomocy społecznej, - dochód na osobę w rodzinie lub kryterium dochodowym na osobę w rodzinie - oznacza dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w tej rodzinie lub sumę składników, o których mowa w art. 4 ust. l, ustalonych zgodnie z wiekiem osób w tej rodzinie, podzieloną przez liczbę osób w rodzinie. Słuszne było zatem stwierdzenie organu, iż przepisy nie przewidują odliczenia od dochodu dodatku do emerytury z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej, podobnie z resztą jak przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Właściwe jest również wskazanie przez organ, iż wyrok Sądu Okręgowego w E. na który powołuje się skarżący nie dotyczy wysokości odpłatności, jaką ma on ponosić za pobyt w domu pomocy społecznej, lecz określa jedynie wysokość potrącenia, jakiego z tytułu odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej może dokonywać Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący winien sobie uzmysłowić, że czym innym jest ustalenie wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej a czym innym w jego przypadku z uwagi na treść wyroku sądu wysokość potrąceń dokonywanych z emerytury. Rzeczą oczywistą jest to, że B. G. odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej zobowiązany jest ponosić w pierwszej kolejności jednak nie można zapominać o tym, że w przypadku gdy mieszkaniec domu nie ponosi pełnej odpłatności to zobowiązana do jej ponoszenia może być między innymi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.