II SA/Ol 301/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi E.Ż. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania – uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Kierownik Referatu Ewidencji Ludności Urzędu Miasta w O., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej, orzekł o wymeldowaniu E.Ż. oraz jej pełnoletniej córki K. G. z pobytu stałego w lokalu nr "[...]" w O. W trakcie prowadzonego postępowania organ nie mógł ustalić faktycznego miejsca pobytu wyżej wymienionych, z tej przyczyny Sąd Rejonowy w O. ustanowił przedstawiciela dla nieobecnych, któremu doręczono powyższą decyzję w dniu 4 sierpnia 2004r. W dniu 1 czerwca 2007r. E. Ż. wystąpiła za pośrednictwem organu I instancji do Wojewody o przywrócenie terminu do zaskarżenia powyższej decyzji, podnosząc argumenty, które w ocenie strony wskazują na konieczność przeprowadzenia jej kontroli. Jednocześnie poinformowała, że o wydaniu decyzji dowiedziała się nieoficjalnie w dniach 15-16 maja 2007r., natomiast oficjalnie w dniu 18 maja tego roku. W związku z tym Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego w O., zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", wydanym z upoważnienia Wojewody, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia przez E. Ż. odwołania od wskazanej powyżej decyzji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ podniósł, iż zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przyznał, że zainteresowana uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez swojej winy, gdyż informację o decyzji Prezydenta Miasta powzięła dopiero 15 lub 16 maja 2007 r., a z decyzją zapoznała się 18 maja 2007r. Z tym też dniem, jak wskazano, rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Strona jednak wystąpiła z wnioskiem dopiero w dniu 1 czerwca 2007r., a więc po upływie terminu. Ponadto organ stwierdził, że E. Ż. nie dopełniła czynności, dla której wniosła prośbę o przywrócenie terminu, tj. nie wniosła odwołania. E. Ż. nie zgodziła się z tym postanowieniem, domagając się jego zweryfikowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, skargę należało uwzględnić z przyczyn formalnych. Wbrew stanowisku organu orzekającego, E. Ż. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]", którą została wymeldowana z pobytu stałego w lokalu nr "[...]" w O.(w postanowieniu wskazano ul. "[...]"). Jest nim pismo z dnia 1 czerwca 2007r., w którym skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia, podniosła, że słusznym i koniecznym jest poddanie decyzji kontroli, wyjaśniała kiedy dowiedziała się o jej wydaniu oraz wniosła o przywrócenie terminu do przysługującego jej prawa zaskarżenia decyzji. Przypomnieć należy, iż ustawodawca formułując treść art. 128 kpa odstąpił od rygoru zachowania przez środki zaskarżania w postępowaniu administracyjnym szczególnej formy, zastrzegając, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, że wynika z niego, iż strona nie jest zadowolona z decyzji. W związku z tym błędne jest przekonanie organu o braku wniesienia odwołania. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę również na treść art. 64 § 2 kpa, który stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zatem w sytuacji, gdy rzeczywiście osoba występująca z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie zawrze w treści pisma stwierdzeń, które pozwoliłyby uznać to pismo jednocześnie jako odwołanie, to wówczas obowiązkiem organu jest wezwać stronę do usunięcia tego braku, a po bezskutecznym upływie terminu pozostawić wniosek bez rozpoznawania. Skoro jednak w niniejszej sprawie skarżąca wyraziła wolę zaskarżenia powyższej decyzji i wniosła o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, to obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w trybie art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej jako kpa). Takie też intencje, jak można wywnioskować, miał organ. Jednak błędnie zastosował w tym względzie art. 134 kpa, orzekając o uchybieniu terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania. Przepis ten nie dawał organowi podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia, żaden też inny przepis kpa nie przewiduje takiej osnowy postanowienia. Stosownie do treści tego unormowania, na jego podstawie organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W związku z tym z mocy tego przepisu organ władny jest orzec o uchybieniu terminu, ale do wniesienia odwołania, a nie jak to uczyniono w niniejszej sprawie do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten ma zastosowanie jeżeli wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, albo wniosek taki został negatywnie rozpatrzony. Wskazać należy, że zasadą jest, na co wskazuje piśmiennictwo (por. B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, str. 596-597), jak i orzecznictwo (por. wyrok NSA z 31 maja 2000 r. SA/Sz 565/00; LEX nr 41620), że w omawianej sytuacji w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, na które to rozstrzygnięcie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a następnie dopiero wydać postanowienie w oparciu o art. 134 kpa. Podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia jak w zaskarżonym postanowieniu i oparcie go na art. 134 kpa w konsekwencji doprowadziło do niedozwolonego wymieszania trybów i skutkowało istotnym naruszeniem prawa procesowego. Wprawdzie postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne, o czym stanowi art. 59 § 2 kpa, tak jak postanowienie wydawane w trybie art. 134 kpa, to jednak oba postanowienia mają zasadniczo odmienny charakter. Pierwsze wydawane jest w toku postępowania i dotyczy kwestii ubocznej, natomiast drugie kończy ostatecznie postępowanie w sprawie. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.