II SA/Ol 301/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-06-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o braku dochodów, majątku i korzystania z pomocy innych podmiotów, budzące wątpliwości co do możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, może stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Strona ubiegająca się o prawo pomocy ma obowiązek wykazać, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego przyznanie, przedstawiając precyzyjne i niesprzeczne informacje. Oświadczenie o braku jakichkolwiek dochodów, majątku czy pomocy, które budzi wątpliwości co do możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy, gdyż instytucja ta ma charakter wyjątkowy i wymaga jednoznacznego wykazania spełnienia przesłanek.Stan faktyczny
E. Z. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody dotyczące wymeldowania. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku ani dochodów. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji, w tym o źródłach utrzymania, korzystaniu z pomocy innych instytucji lub członków rodziny, wysokości wydatków oraz rejestracji w urzędzie pracy. Strona odpowiedziała, że nie posiada dochodów, nie korzysta z pomocy i nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Sąd uznał jej oświadczenia za niewiarygodne.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania E. Z. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. Z. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania – uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania E. Z. prawa pomocy.
We wniosku z dnia 16 czerwca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, E. Z. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada ani żadnego majątku ani żadnych dochodów.
Pismem z dnia 18 czerwca 2008 r., skarżąca wezwana została do złożenia wymienionych w przedmiotowym piśmie dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym m.in. oświadczeń, w których miała wskazać obecne źródło utrzymania i jego wysokość; wyjaśnić, czy w 2008 r. korzystała i/lub nadal korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje lub osoby trzecie lub też z pomocy finansowej/rzeczowej członków rodziny; wskazać wysokość i przeznaczenie ponoszonych miesięcznie wydatków; a ponadto, czy jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.
W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżąca przedłożyła pismo procesowe z dnia 26 czerwca 2008 r., w którym oświadczyła m.in., iż nie posiada żadnych źródeł dochodu, nie korzystała też w 2008 r. i nie korzysta obecnie z żadnych, określonych w wezwaniu form pomocy, nie jest także zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać Sąd,
iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych, kosztów postępowania.
W konsekwencji powinna ona należycie uzasadnić swój wniosek i uprawdopodobnić okoliczności, na które się powołuje, a przekazywane informacje formułować w sposób precyzyjny, tak aby nie budziły wątpliwości oraz nie pozostawały ze sobą
w sprzeczności.
W niniejszej sprawie oświadczenia złożone przez skarżącą uznać należy za niewiarygodne. Nie jest bowiem możliwe zaspokajanie nawet tylko podstawowych potrzeb, związanych chociażby z koniecznym wyżywieniem, bez posiadania jakichkolwiek oszczędności, uzyskiwania jakichkolwiek dochodów, czy też korzystania z pomocy rodziny, osób trzecich lub jakichkolwiek instytucji. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała natomiast ani bieżącego dochodu ani żadnych oszczędności, podniosła również, że nie korzysta z żadnych form pomocy. Tym samym jej oświadczenie w zakresie aktualnej sytuacji materialnej uznać należy za niewiarygodne. Oświadczenie, które budzi wątpliwości, nie może stanowić natomiast podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała wiarygodnie, iż istnieje podstawa do przyznania jej prawa pomocy, czy to we wnioskowanym przez nią zakresie całkowitym, czy nawet w zakresie częściowym. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło