II SA/Ol 302/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]" A. C., powołując się na niskie zarobki, wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". Do wniosku załączyła kopię zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia za trzy ostatnie miesiące. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca przedłożyła wniosek z dnia "[...]", w którym rozszerzając zakres pierwotnego żądania wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu podniosła, iż pracuje na ½ etatu i wskazała wysokość uzyskiwanego dochodu netto. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i synem. W rubryce nr 7.1. "Nieruchomości" wykazała mieszkanie komunalne o powierzchni 52 m2, natomiast w rubryce nr 10 "Dochody" – dochód własny z tytułu wynagrodzenia za pracę i świadczenia rodzinnego oraz dochody córki z tytułu prac dorywczych i syna z tytułu świadczenia alimentacyjnego. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej oraz finansowej jej 3-osobowej rodziny. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym ich nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W wyznaczonym w wezwaniu terminie, skarżąca uiściła wpis od skargi oraz złożyła pismo procesowe z dnia "[...]", w którym wyjaśniła, iż budynek (w którym znajdują się lokale mieszkalne wykazane jako jej miejsca zamieszkania we wniosku i w zaświadczeniu pracodawcy) został wyłączony z eksploatacji, a lokal mieszkalny, wykazywany jako miejsce zamieszkania w formularzu to lokal komunalny. Do wniosku skarżąca załączyła kopie: pisma informującego o wyłączeniu wskazanego wyżej budynku z eksploatacji, skierowania do podpisania umowy najmu na nowy lokal komunalny oraz umowy najmu tego lokalu. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca zwolnienie od kosztów sądowych. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, skarżąca wezwana została do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej oraz finansowej jej 3-osobowej rodziny. Pomimo pouczenia o skutkach niezastosowania się do przedmiotowego wezwania, skarżąca nie przedłożyła jednak wszystkich żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, a mianowicie oświadczenia, od kiedy jej córka osiąga dochód z tytułu prac dorywczych oraz dokumentów, wskazujących wysokość netto dochodów z tego tytułu z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia dotyczącego ewentualnego korzystania przez nią i/lub jej dzieci ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub też z pomocy członków rodziny; oświadczenia dotyczącego wysokości i przeznaczenia wydatków ponoszonych miesięcznie przez jej 3-osobową rodzinę oraz wyciągów z posiadanych przez nią i jej dzieci rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy lub jej oświadczenia o nieposiadaniu przez określonych członków jej rodziny rachunków bankowych. W piśmie procesowym z dnia "[...]" skarżąca nie wyjaśniła również przyczyn braku złożenia wskazanych wyżej oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wobec braku ich złożenia nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. To, że skarżąca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, mających istotne znaczenie dla oceny sytuacji finansowej jej 3-osobowej rodziny, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jej oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji finansowej jej rodziny i tym samym ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest ona w stanie wygospodarować środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny szczególnie, że w terminie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych skarżąca uiściła jednak wpis od skargi. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.