II SA/Ol 304/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2008r. sprawy na skutek sprzeciwu J.W. od zarządzenia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 20 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Ol 304/08 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. J.W. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego, zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2008r. (sygn. akt II SA/Ol 304/08) Referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący wezwany został do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dniu od daty doręczenia wezwania. Pomimo pouczenia o skutkach zaniechania złożenia żądanego formularza skarżący nie przedłożył dokumentu w wyznaczonym terminie. W dniu 8 lipca 2008r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) skarżący nadesłał złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jednocześnie pismem z 9 lipca 2008r. wniósł sprzeciw od zarządzenia z dnia 20 czerwca 2008r. Wyjaśnił w nim, że opóźnienie w realizacji wezwania Sądu spowodowane było brakiem środków pieniężnych koniecznych do nadania przesyłki pocztowej. Obecnie zaś żądane dokumenty przesyła za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, gdyż skarżący nie dysponuje odpowiednimi środkami także na ten cel. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: ustawą ppsa) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Należy również wyjaśnić, że zgodnie z regulacjami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy ppsa). Strona, może zatem składać swój wniosek w dowolnym czasie w toku trwającego postępowania. Ewentualne ograniczenia co do możliwości rozpoznawania wniosku mogą wynikać z okoliczności wymienionych w art. 247 i art. 257 ustawy ppsa. Wniosek strony złożony przed wniesieniem sprzeciwu nie wypełniał żadnej z przesłanek wskazanych w powyższych przepisach. Sąd zatem, uwzględniając treść art. 243 § 1 ppsa, rozpoznał ten wniosek. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt I FZ 12/08 (niepublikowane). Wnioskodawca skarżąc w niniejszej sprawie działanie organu administracji w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec powyższego rozważenia wymaga wyłącznie kwestia zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego przez ustanowienie adwokata. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeżeli wykazała ona, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 § 1 ustawy ppsa. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Jak wynika z wniosku skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, zaś jego majątek stanowi działka budowlana i dom w stanie surowym oraz mieszkanie o powierzchni 51,20 m². Z akt administracyjnych wynika ponadto, iż skarżący utrzymuje się m.in. ze świadczeń z pomocy społecznej i nieregularnej pomocy matki oraz rodziny. Środki do życia pozyskuje także - jak podaje skarżący - z żebrania, chodzenia po śmietnikach oraz darowizn od obcych ludzi. Wprawdzie skarżący ma dom, samochód i podręczny warsztat ślusarski, jednakże - według jego oświadczeń - nie uzyskuje on z tego tytułu pożytków, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Taka sytuacja materialna może zaś uzasadniać przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006r. sygn. akt I OZ 921/06, niepublikowane). Przyjmując zatem wiarygodność oświadczeń skarżącego - złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy - że znajduje się on w na tyle trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.